23 phút đọc
Kia có phải của Hyundai không? Có. Hyundai Motor mua Kia năm 1998 và hiện vẫn nắm khoảng một phần ba cổ phần. Hai hãng là công ty chị em trong Hyundai Motor Group (현대자동차그룹). Họ dùng chung động cơ, nền tảng và linh kiện, nhưng Kia (기아) vẫn vận hành như một thương hiệu riêng, có đội thiết kế, hệ thống đại lý và mã cổ phiếu riêng.
Với bạn, điều đó có nghĩa là Kia Sportage và Hyundai Tucson giống nhau ở bên dưới lớp vỏ nhiều hơn so với những gì logo gợi ra. Genesis, thương hiệu xe sang, thuộc về Hyundai chứ không phải Kia.
Điểm chính
- Hyundai Motor Company nắm khoảng một phần ba Kia. Chừng đó đủ để kiểm soát, nhưng Kia không phải công ty con sở hữu 100% và vẫn niêm yết riêng trên sàn chứng khoán Hàn Quốc.
- Thương vụ bắt đầu từ năm 1998, khi Hyundai thắng phiên đấu giá Kia sau khi hãng này sụp đổ trong cuộc khủng hoảng tài chính châu Á 1997.
- Genesis là thương hiệu xe sang của Hyundai. Hãng tách thành thương hiệu độc lập năm 2015, và Kia không có phần nào trong đó.
- Hyundai Ioniq 5, Kia EV6 và Genesis GV60 cùng dùng nền tảng xe điện E-GMP, cho thấy cả nhóm chia sẻ nhiều đến mức nào.
Kia có phải của Hyundai không? Cách hoạt động của khoản sở hữu một phần ba
Hyundai Motor Company (현대자동차) là cổ đông lớn nhất của Kia, với tỷ lệ khoảng một phần ba. Con số này chưa đạt đa số tuyệt đối. Trên thực tế, nó vẫn đủ để Hyundai nắm quyền kiểm soát, vì số cổ phần còn lại nằm rải rác ở các quỹ hưu trí, tổ chức nước ngoài và nhà đầu tư cá nhân, và không bên nào tiến gần tới khối cổ phần của Hyundai. Hyundai quyết định chiến lược và ảnh hưởng đến việc ai điều hành Kia.
Kia vẫn là một công ty niêm yết độc lập. Cổ phiếu của hãng giao dịch trên sàn KOSPI (chỉ số giá cổ phiếu tổng hợp Hàn Quốc, bảng điện chính của thị trường nước này) với mã 000270, tách biệt với mã 005380 của Hyundai Motor. Kia tự công bố lợi nhuận, doanh số, cổ tức và có hội đồng quản trị riêng.
Vòng sở hữu chéo gắn kết cả tập đoàn
Quyền sở hữu chạy thành một vòng khép kín, cấu trúc mà người Hàn gọi là sở hữu chéo vòng tròn (circular shareholding). Hyundai Mobis (현대모비스), hãng sản xuất linh kiện và mô-đun của tập đoàn, là cổ đông lớn của Hyundai Motor. Hyundai Motor nắm một phần đáng kể Kia. Đến lượt Kia lại sở hữu một khoản cổ phần không nhỏ trong Hyundai Mobis. Gia tộc Chung, người sáng lập, đứng trên đỉnh vòng này thông qua cổ phần riêng ở Mobis, Hyundai Motor và các công ty thành viên khác.
Vòng này cho phép một gia đình với tỷ lệ sở hữu trực tiếp khá nhỏ vẫn chi phối cả tập đoàn. Giới đầu tư và cơ quan quản lý nhiều năm qua chỉ trích những cấu trúc kiểu này, nên mỗi kế hoạch cải tổ tập đoàn đều bị theo dõi sát. Tỷ lệ chính xác thay đổi theo việc mua lại cổ phiếu, bán cổ phần và tái cấu trúc, vì vậy hãy xem số liệu mới nhất trong hồ sơ của các công ty trên DART, hệ thống công bố thông tin doanh nghiệp chính thức của Hàn Quốc.
Ai điều hành Hyundai Motor Group?
Hyundai Motor Group là một chaebol, tức tập đoàn gia tộc ở Hàn Quốc (hướng dẫn về các gia tộc chaebol của chúng tôi giải thích cách những tập đoàn này vận hành). Chung Ju-yung sáng lập Hyundai Group gốc. Con trai ông, Chung Mong-koo, dẫn dắt mảng ô tô sau khi mảng này tách khỏi Hyundai Group rộng hơn vào năm 2000, còn cháu nội Chung Eui-sun trở thành chủ tịch tập đoàn năm 2020.
Hyundai mua Kia bằng cách nào? Vụ giải cứu năm 1998
Kia là công ty lâu đời hơn, điều khiến nhiều người bất ngờ. Hãng được thành lập năm 1944 với tên Kyungsung Precision Industry, chuyên làm ống thép và phụ tùng xe đạp ở Seoul. Năm 1952 hãng đổi tên thành Kia Industries. Sau đó Kia sản xuất chiếc xe đạp đầu tiên do Hàn Quốc tự chế tạo, rồi xe máy và xe tải theo giấy phép của Honda và Mazda. Cái tên thường được hiểu từ chữ Hán, nghĩa đại khái là “trỗi dậy từ châu Á”.
Hyundai Motor xuất hiện năm 1967. Bước đột phá của hãng là chiếc Pony năm 1975, mẫu xe sản xuất hàng loạt đầu tiên của Hàn Quốc do chính nước này làm ra, được Italdesign Giugiaro tạo dáng và dùng động cơ của Mitsubishi. Suốt hai thập niên sau đó, hai công ty là đối thủ đúng nghĩa.
Đối tác của Kia thời kỳ ấy là Ford và Mazda. Chiếc Kia Pride, dựa trên Mazda 121, được bán ở Mỹ với tên Ford Festiva, và Ford giữ một phần cổ phần thiểu số trong Kia. Rồi khủng hoảng tài chính châu Á 1997 ập đến. Các tập đoàn Hàn Quốc vay nợ nặng bị phơi bày, Kia sụp đổ cùng khoản nợ lớn, và tài sản của hãng được đưa ra đấu giá. Năm 1998, Hyundai thắng thầu, vượt qua các đối thủ trong đó có Ford.
Ban đầu Hyundai nắm tỷ lệ cổ phần lớn hơn nhiều. Con số này giảm xuống còn khoảng một phần ba khi Kia hồi phục và cơ cấu cổ đông thay đổi qua những năm sau đó.
Kia từ ca cứu nguy thành thương hiệu thiết kế như thế nào
Nhiều năm sau vụ thâu tóm, Kia vẫn là thương hiệu giá rẻ. Mọi thứ đổi khác vào năm 2006, khi hãng thuê Peter Schreyer, một nhà thiết kế từ Audi. Ông đặt cho Kia lưới tản nhiệt “mũi hổ” (tiger nose), một gương mặt thống nhất cho cả dải sản phẩm khiến các mẫu xe trông như một gia đình. Những mẫu như Soul, Optima (sau này là K5) và Stinger mang lại cho thương hiệu hình ảnh thể thao và trẻ trung hơn so với hãng mẹ. Năm 2021, Kia Motors bỏ chữ “Motors” và chỉ còn là Kia, cùng logo mới, để báo hiệu bước đi vượt ra ngoài mảng xe truyền thống.
Hyundai và Kia: cùng một công ty hay đối thủ của nhau?
Cả hai, và đó là chủ ý. Trong tập đoàn, Hyundai và Kia chia sẻ những thứ tốn kém nhất: nền tảng xe, động cơ, hộp số, hệ thống điện tử, mua sắm linh kiện và phần lớn kỹ thuật. Trung tâm nghiên cứu chính của tập đoàn, Namyang R&D center ở Hwaseong phía nam Seoul, phát triển công nghệ cho cả hai thương hiệu.
Khách hàng thì thấy một mặt khác. Kia và Hyundai mỗi bên có studio thiết kế, đội marketing, chiến dịch quảng cáo và mạng lưới đại lý riêng. Ở hầu hết các nước, đại lý Hyundai sẽ không làm bảo hành cho xe Kia, và ngược lại. Trong phòng trưng bày, hai hãng cạnh tranh quyết liệt để giành cùng một nhóm khách.
Vì sao vẫn giữ hai thương hiệu?
Lý do là quy mô. Một nền tảng gánh chi phí cho hai mẫu xe sẽ giảm chi phí phát triển trên mỗi chiếc. Hai thương hiệu còn cho tập đoàn hai cơ hội trong mỗi phân khúc, gấp đôi diện tích đại lý và hai cá tính để bán hàng. Nói chung, Hyundai đóng vai trò phổ thông, Kia thiên về thể thao và thiết kế hơn, còn Genesis lo phân khúc xe sang. Volkswagen làm điều tương tự với Volkswagen, Skoda và Audi, Toyota thì với Toyota và Lexus.
| Thương hiệu | Ai sở hữu | Vai trò trong tập đoàn | Nổi tiếng với | Niêm yết |
|---|---|---|---|---|
| Hyundai (현대) | Hyundai Motor Company | Thương hiệu phổ thông chủ lực | Xe điện Ioniq, Tucson, Santa Fe, Elantra | KOSPI 005380 |
| Kia (기아) | Kia Corporation, Hyundai Motor sở hữu khoảng một phần ba | Thương hiệu chị em, thể thao và thiên về thiết kế | Lưới tản nhiệt mũi hổ, EV6, Sportage, Telluride | KOSPI 000270 |
| Genesis (제네시스) | Hyundai Motor Company (một bộ phận) | Thương hiệu xe sang | G80, G90, GV70, GV80 | Không có mã riêng (thuộc Hyundai Motor) |
Những mẫu xe Hyundai và Kia nào dùng chung nền tảng?
Hầu hết đều có một “người song sinh” ở showroom bên kia. Các cặp dưới đây là những cặp được biết đến nhiều nhất. Tên gọi và dải sản phẩm khác nhau theo từng nước, các thế hệ xe cũng không phải lúc nào cũng khớp nhau, nên hãy kiểm tra trang chính thức của hãng tại thị trường của bạn.
| Phân khúc | Hyundai | Kia | Genesis | Điểm chung |
|---|---|---|---|---|
| Sedan cỡ nhỏ | Elantra | Forte (ở Hàn Quốc gọi là K3) | Không có | Nền tảng, động cơ, phần lớn hệ thống điện tử |
| Sedan cỡ trung | Sonata | K5 (trước là Optima) | Không có | Nền tảng và hệ truyền động |
| SUV cỡ nhỏ | Tucson | Sportage | Không có | Nền tảng, hệ truyền động xăng và hybrid |
| SUV cỡ trung | Santa Fe | Sorento | Không có | Nền tảng và hệ truyền động |
| SUV ba hàng ghế | Palisade | Telluride | Không có | Nền tảng và dòng động cơ V6 |
| Xe điện | Ioniq 5, Ioniq 6 | EV6, EV9 | GV60 | Nền tảng xe điện chuyên dụng E-GMP, công nghệ pin và mô-tơ |
Cái gì dùng chung, cái gì không
Những bộ phận ẩn bên trong được dùng chung: kết cấu sàn xe, bố trí hệ treo, động cơ (phần lớn dải sản phẩm dùng họ động cơ Smartstream của tập đoàn), hộp số, hệ thống dây điện, nhiều công tắc và rất nhiều phần mềm giải trí. Những gì bạn nhìn thấy và cảm nhận được thì phần lớn là riêng. Vỏ xe, nội thất, ghế, cách tinh chỉnh hệ treo, cách đóng gói tính năng và giá bán do từng thương hiệu quyết định.
Kia có phải chỉ là Hyundai đổi logo không?
Không. Badge engineering nghĩa là dán logo mới lên cùng một chiếc xe, như Ford từng làm với Kia Pride. Sportage và Tucson có thân vỏ khác nhau, khoang lái khác nhau và cảm giác lái khác nhau. Hãy coi chúng là anh chị em cùng cha mẹ, chứ không phải một chiếc xe mang hai cái tên.
Genesis thuộc Hyundai hay Kia?
Genesis thuộc Hyundai. Ban đầu đó chỉ là tên một mẫu xe: chiếc sedan Hyundai Genesis ra mắt năm 2008 để thử xem khách hàng có chịu trả giá xe sang cho một chiếc Hyundai không. Năm 2015, hãng biến Genesis thành thương hiệu độc lập, mở màn bằng mẫu đầu bảng G90 (lúc đầu bán ở Hàn Quốc với tên EQ900).
Dải sản phẩm từ đó mở rộng thành sedan (G70, G80, G90), SUV (GV70, GV80) và các mẫu điện như GV60. Genesis dùng nền tảng và phần cứng của Hyundai và tập đoàn, nhưng có thiết kế riêng và trang bị cao cấp hơn. So sánh gần nhất là Lexus, nhánh xe sang của Toyota.
Kia chưa bao giờ có thương hiệu xe sang riêng. Hãng từng thử đi lên phân khúc cao hơn với sedan K900 và sedan thể thao Stinger, nhưng vẫn dưới logo Kia. Ở một số nước, Genesis có showroom riêng, ở nơi khác thì bán qua đại lý Hyundai, nên hãy xem trang Genesis của nước bạn.
Hyundai Motor Group còn sở hữu những gì?
Xe hơi là trung tâm của tập đoàn, nhưng các công ty thành viên vươn xa hơn nhiều so với showroom. Nhiều công ty trong số đó cung cấp cho Hyundai và Kia, đó là một lý do lớn giúp tập đoàn vận hành hai thương hiệu hiệu quả đến vậy.
- Hyundai Mobis: mô-đun, linh kiện và phụ tùng thay thế hậu mãi cho cả hai thương hiệu, đồng thời là mắt xích quan trọng trong vòng sở hữu chéo.
- Hyundai Steel: thép, gồm cả thép tấm dùng cho ô tô.
- Hyundai Glovis: logistics, gồm các tàu chở xe vận chuyển xe Hyundai và Kia ra nước ngoài.
- Hyundai Transys và Hyundai Wia: hộp số, ghế ngồi và các bộ phận truyền động khác.
- Hyundai Rotem: tàu hỏa và phương tiện quốc phòng, gồm cả xe tăng K2.
- Hyundai Engineering & Construction: xây dựng và hạ tầng.
- Hyundai Capital: cho vay và cho thuê mua xe.
- Boston Dynamics: hãng robot Mỹ đứng sau chú chó robot Spot, nơi Hyundai nắm quyền kiểm soát vào năm 2021.
Không phải cái tên Hyundai nào cũng là hãng xe Hyundai
Việc Hyundai sở hữu Kia có ý nghĩa gì với người mua xe
Quan hệ sở hữu này thay đổi cách bạn nên chọn xe. Một chiếc Kia và bản song sinh Hyundai đến từ cùng một kho kỹ thuật, vì vậy hãy so sánh chúng ở những điểm thực sự khác nhau: thiết kế, nội thất, trang bị so với giá tiền, cảm giác vận hành và đại lý gần nhà bạn.
Độ tin cậy và đợt triệu hồi đi cùng nhau
Khi một động cơ hay bộ phận được dùng chung, lỗi cũng có thể đi chung. Trường hợp nổi tiếng nhất là động cơ Theta II. Tại Mỹ, các đợt triệu hồi liên quan đến xe của cả hai thương hiệu. Trước khi mua xe mới hay xe cũ, hãy nhập số khung (VIN) vào công cụ tra cứu triệu hồi của NHTSA nếu ở Mỹ, hoặc cơ quan quản lý của nước bạn ở nơi khác. Nếu lỗi xảy ra với một mẫu Hyundai, hãy kiểm tra xem bản song sinh Kia có dùng cùng bộ phận đó không.
Hyundai và Kia có cùng chính sách bảo hành không?
Ở Mỹ, cả hai thương hiệu từ lâu đã quảng cáo bảo hành hệ truyền động giới hạn 10 năm/100.000 dặm cho chủ xe đầu tiên, với mức bảo hành ngắn hơn cho chủ xe thứ hai. Các nước khác có điều khoản khác, và chi tiết còn thay đổi, nên hãy đọc trang bảo hành trên website chính thức của hãng tại nước bạn trước khi so sánh.
Ví dụ thực tế: chọn Tucson hay Sportage?
Giả sử bạn đang phân vân giữa Hyundai Tucson và Kia Sportage cùng thế hệ. Bên dưới lớp vỏ, hai xe dùng chung nền tảng và nhìn chung cùng các tùy chọn động cơ, hybrid, nên đừng kỳ vọng khác biệt lớn về độ bền cơ khí hay mức tiêu hao nhiên liệu với cùng một hệ truyền động. Thay vào đó, hãy làm thế này:
- Xếp các phiên bản cùng mức giá cạnh nhau và liệt kê mỗi xe có những gì.
- Ngồi thử cả hai. Bố cục khoang lái, độ thoải mái của ghế và hình dạng khoang hành lý là nơi hai xe khác nhau thật sự.
- Lái cả hai trên cùng một cung đường. Cách tinh chỉnh hệ treo và cảm giác vô-lăng do từng thương hiệu quyết định.
- So sánh xưởng dịch vụ gần nhà nhất, vì bạn sẽ gặp họ nhiều hơn gặp nhân viên bán hàng.
- Kiểm tra giá bán lại ở thị trường của bạn, vì hai thương hiệu giữ giá khác nhau tùy từng nước.
Phụ tùng và sửa chữa
Phần cứng dùng chung giúp chủ xe dễ thở hơn. Nhiều chi tiết cơ khí đến từ Hyundai Mobis cho cả hai thương hiệu, và thợ sửa độc lập quen một hãng thường cũng quen hãng kia. Vỏ xe, ốp trang trí và chi tiết nội thất thì riêng cho từng thương hiệu, nên sửa sau va chạm không rẻ hơn chỉ vì hai xe có họ hàng.
Có thể đầu tư vào Hyundai hoặc Kia từ nước ngoài không?
Có, nhưng cần thêm vài bước. Hyundai Motor (005380) và Kia (000270) đều giao dịch trên KOSPI ở Seoul, và Hyundai Motor còn có cổ phiếu ưu đãi niêm yết. Hyundai Mobis (012330) là một công ty khác của tập đoàn cũng đang niêm yết. Mua trực tiếp các cổ phiếu này cần một nhà môi giới có quyền truy cập thị trường Hàn Quốc. Một số môi giới cung cấp chứng chỉ lưu ký thay thế, và một số quỹ nắm giữ các hãng xe Hàn Quốc trong danh mục rộng hơn về Hàn Quốc hoặc châu Á.
Cổ phiếu Hàn Quốc phản ứng với tỷ giá won so với đô la, dữ liệu xuất khẩu và dòng vốn của nhà đầu tư nước ngoài, giống như các cổ phiếu chip trong bài giải thích về cổ phiếu SK Hynix của chúng tôi. Nắm Kia cho bạn một mối liên hệ gián tiếp với Hyundai, nhưng hai công ty báo cáo riêng và cổ phiếu của họ không luôn đi cùng nhịp. Đây không phải lời khuyên đầu tư.
FAQ
Hyundai và Kia có phải cùng một công ty không?
Không. Họ là hai công ty niêm yết riêng biệt trong cùng một tập đoàn. Hyundai Motor sở hữu khoảng một phần ba Kia và kiểm soát hãng này, còn Kia giữ thương hiệu, ban lãnh đạo, hệ thống đại lý và kết quả tài chính riêng.
Hyundai có sở hữu 100% Kia không?
Không. Hyundai Motor nắm khoảng một phần ba, đủ để kiểm soát theo hệ thống doanh nghiệp Hàn Quốc. Phần cổ phiếu còn lại của Kia do các tổ chức và nhà đầu tư cá nhân nắm giữ. Tỷ lệ hiện tại có trong hồ sơ DART của các công ty.
Kia có tốt hơn Hyundai không?
Không bên nào tốt hơn một cách tuyệt đối, vì các mẫu xe song sinh dùng chung nền tảng và hệ truyền động. Khác biệt nằm ở thiết kế, nội thất, trang bị so với giá, cách tinh chỉnh vận hành và dịch vụ đại lý. Hãy so sánh từng mẫu xe cụ thể ở thị trường của bạn thay vì so sánh cả thương hiệu.
Phụ tùng Kia và Hyundai có dùng thay cho nhau được không?
Một số chi tiết cơ khí được dùng chung giữa các mẫu song sinh, nhất là động cơ, hộp số và nhiều bộ phận do Hyundai Mobis cung cấp. Vỏ xe, đèn, ốp trang trí và chi tiết nội thất thì riêng cho từng thương hiệu. Luôn đối chiếu phụ tùng theo mã linh kiện và số khung (VIN), đừng dựa vào việc hai hãng cùng tập đoàn.
Kia có phải thương hiệu Hàn Quốc không?
Có. Kia thành lập ở Seoul năm 1944, đặt trụ sở tại Seoul và là một phần của Hyundai Motor Group của Hàn Quốc từ năm 1998. Hãng sản xuất xe tại Hàn Quốc và ở các nhà máy nước ngoài, trong đó có bang Georgia của Mỹ.
Hyundai Motor có liên quan đến Hyundai Heavy Industries không?
Chỉ về mặt lịch sử. Cả hai cùng xuất phát từ Hyundai Group gốc của Chung Ju-yung, tập đoàn tách thành các nhóm riêng vào khoảng năm 2000. Ngày nay hãng đóng tàu thuộc HD Hyundai, một tập đoàn khác với các hãng xe.
Nên theo dõi gì tiếp theo ở Hyundai, Kia và Genesis
Điều đáng theo dõi nhất là nền tảng xe điện kế tiếp của tập đoàn. E-GMP cho thấy một nền tảng chung có thể tạo ra ba chiếc xe khá khác nhau ở Hyundai, Kia và Genesis, và nền tảng thay thế nó sẽ định hình xe điện của cả ba thương hiệu. Sau đó, hãy xem Genesis mở rộng sang thị trường mới đến đâu và liệu hãng có showroom riêng ở nơi bạn sống không.
Về mặt kinh doanh, hãy chú ý bất kỳ động thái nào nhằm gỡ vòng sở hữu chéo giữa Mobis, Hyundai Motor và Kia. Thay đổi sẽ lộ ra đầu tiên trong hồ sơ DART và thông báo của các công ty. Robot là ẩn số, khi Boston Dynamics cho tập đoàn một chỗ đứng ngoài lĩnh vực xe hơi.
Nếu bạn đang đi xem xe, hãy bắt đầu từ bảng các mẫu song sinh ở trên và lái thử cả hai anh em. Nếu bạn đến Hàn Quốc, Hyundai Motorstudio Goyang, không gian trưng bày ô tô ở phía tây bắc Seoul, là điểm có thể thêm vào nửa ngày trong lịch trình Seoul cho người đi lần đầu. Hãy kiểm tra ngày mở cửa và quy định đặt chỗ trên trang chính thức trước khi đi.
Bài liên quan
Nguồn dart.fss.or.kr · k-korea.blog · nhtsa.gov
Giá, giờ mở cửa và tình trạng hàng có thể thay đổi. Hãy kiểm tra trang chính thức trước khi mua hoặc đi.