13 dk okuma
Koreliler neden “fighting” der? Hwaiting (화이팅), “yapabilirsin” anlamına gelen 1 kelimelik bir tezahürat. Koreliler İngilizce kelimeyi alıp cesaret verme sözüne çevirmiş. Sınavdan, iş görüşmesinden, maçtan ve sahne performansından önce genellikle sıkılmış bir yumrukla bağırılıyor ve kimse kavga aramıyor.
Bu kelime Konglish (콩글리시) denen daha büyük bir ailenin üyesi: İngilizce gibi görünen ama Kore’de başka anlama gelen kelimeler. Bir düzinesini öğrenirseniz garson bir yemeğe “service” dediğinde ya da bir K-drama karakteri fazla “skinship”ten yakındığında şaşırmazsınız.
Önemli noktalar
- Hwaiting “hadi yap” ya da “sen yaparsın” demek. Cesaret verme sözü, Koreliler içinde saldırganlık duymaz.
- Korecede f sesi yok. Bu yüzden “fighting” günlük konuşmada 화이팅 (hwaiting), resmî yazımda 파이팅 (paiting) oluyor.
- Temel kalıp, isim ya da takım artı kelime: “Minji hwaiting!” ya da “Uri team hwaiting!” (bizim takım).
- Kore’de bir restoran size “service” (서비스) getirirse, o şey bedava, ikramdır.
Hwaiting (화이팅) Korecede ne demek?
Hwaiting saf bir cesaretlendirme sözü. İngilizcenin birkaç ayrı kalıba böldüğü anlamları tek kelimede toplar: “good luck”, “go for it”, “hang in there”, “you can do it” ve “let’s do this”. Zor bir işe girmeden önce, işin ortasında ya da kötü bir hafta geçiren arkadaşınıza söyleyebilirsiniz.
Tek başına ünlem olarak (“Hwaiting!”) ya da isimle birlikte (“Jisoo hwaiting!”) kullanılır. Koreliler onu 하다 (hada, “yapmak”) ile fiile de çevirir: “hwaiting haja” (화이팅하자) “hepimiz elimizden geleni yapalım” demek.
Tonu neşeli ve biraz oyuncu. İş arkadaşları büyük sunumdan önce grup sohbetine yazar. Anne babalar çocuklarına okul kapısında söyler. Yabancılar, zor bir hafta anlatan bir başkasının gönderisinin altına bunu yazar. Erken öğrenebileceğiniz en işe yarar kelimelerden biri, çünkü hemen her güne uyuyor.
“Fighting”, “hwaiting” ve “paiting” arasındaki fark ne?
Üçü de doğru, yazanın tercihine göre değişiyor. Korecede f sesi olmadığı için f’li İngilizce kelimeler yerine başka bir ses konur. Resmî ödünç kelime kuralları ㅍ (p sesi) kullanır ve standart yazım 파이팅 (paiting) olur. Konuşmada, kafe tabelalarında ve hayran yorumlarında birçok kişi 화이팅 (hwaiting) yazmayı seviyor, çünkü soluklu h ve w sesi İngilizce f’ye daha yakın duruyor.
Kore Ulusal Dil Enstitüsü’nün (국립국어원, standart yazımı ve kullanımı belirleyen devlet kurumu) yayımladığı Standart Korece Sözlük 파이팅’i listeler ve 아자 (aja) ile 힘내자 (himnaeja, “gücümüzü toplayalım”) gibi öz Korece alternatifler önerir. Pratikte insanlar hepsini yan yana kullanıyor. İngilizce altyazılarda ve hayran çevirilerinde “fighting”, “hwaiting” ve ünlemli “fighting!” arasında gidip gelinir, yani her çeşidiyle karşılaşırsınız.
f sesinin p ya da hw’ye dönüşmesi size tuhaf geliyorsa, ödünç kelimelerin Korece telaffuzunu belirleyen mantık bu. Sesler nasıl kayıyor, Korece telaffuz kuralları rehberimizde anlatılıyor.
Koreliler neden fighting der, good luck demez?
“Fighting” kelimesinin Korece’ye tam hangi gün girdiğini kimse kesin olarak bilmiyor, bunu iddia eden yazılara temkinli yaklaşın. Anlatıların çoğu spora çıkıyor. İngilizce spor dilinde “fighting spirit” gibi ifadeler eskiden beri var, Japoncada da ファイト (faito) bir tezahürat olarak benimsenmişti. Birçok spor ve okul terimi 20. yüzyılda Korece’ye Japonca üzerinden geçti, bu yüzden Japonya yolu sık anlatılan açıklamalardan biri. Stadyumlardan ve okul spor şenliklerinden gündelik konuşmaya yayılan kelime, gerçek dövüşle bağını yitirdi.
Korecede cesaret vermek için pek çok yol varken neden tutundu? Cevabın bir kısmı anlamında. “Good luck” sonucu şansa bırakır. Hwaiting ise yükü çabaya yükler, çaba (노력, noryeok) da Kore kültüründe çok ağır bir değer taşır.
Suneung (수능, ulusal üniversite giriş sınavı) öncesinde kimseye şans dilemezsiniz. Her şeyini vermesini söylersiniz.
Sınav sezonu bunu çok net gösteriyor. Alt sınıflardaki öğrenciler geleneksel olarak sınav merkezlerinin önünde toplanıp büyük sınıf arkadaşlarına hwaiting diye tezahürat yapar, aileler de aynı kelime etrafında mesajlar gönderir. Çok çalışmayı öven bir kültüre, çok çalışmayı öven bir tezahürat yakışıyor.
Hwaiting Koreliler’e saldırgan gelir mi?
Hayır. Çoğu Koreli onu şiddetle hiç ilişkilendirmez, tıpkı çoğu Türkçe konuşanın “elveda” içinde bir dua cümlesi aramaması gibi. Kelime kaynağından o kadar uzaklaştı ki bir büyükanne yürümeyi öğrenen bebeğine bunu rahatça söyleyebilir. İçinde kavga duyan tek kişi, kelimeyle ilk kez karşılaşan yabancılar.
Hwaiting’i Koreliler gibi nasıl kullanırsınız?
Kelime kolay. Doğal duyulmanızı sağlayan şey, onu doğru ortamda söylemek.
En sık duyacağınız 4 kalıp
- İsim + hwaiting: “Minho hwaiting!” En yaygın biçim. Görüşmeye giren bir arkadaşa ya da maça çıkan bir takım arkadaşına söylenir.
- Grup + hwaiting: “Uri team hwaiting!” (우리 팀 화이팅, “bizim takım”) ya da maçta “Korea hwaiting!”.
- Hadi + hwaiting: “Hwaiting haja!” (화이팅하자), aynı işin içindeyseniz, örneğin grup projesi teslim tarihinden önce.
- Nazik biçim: “Hwaiting haseyo” (화이팅하세요), bir dükkan sahibine, yaşlı bir komşuya ya da yeni bir iş arkadaşına söyleyebileceğiniz saygılı biçim.
Patrona ya da yaşça büyük birine hwaiting denir mi?
Genelde evet, rahat bir ortamdaysanız. Takım toplantısında bir kıdemsizden gelen “Hwaiting!” normal ve hoş karşılanır. Bir üstle baş başa konuşurken saygılı fiil biçimi daha iyi durur, ya da 힘내세요 (himnaeseyo, “lütfen güçlü kal”) tercih edilir. Müşteriye yazılan e-posta gibi çok resmî yazılarda Koreliler çoğunlukla 응원하겠습니다 (eungwonhagetseumnida, “sizi destekleyeceğim”) der. Hiyerarşi Korece konuşmanın her yerini şekillendirir ve selamlaşmadaki kurallar burada da geçerlidir.
Kelimeye eşlik eden hareket
Hwaiting yarı ses, yarı beden dili. Klasik hareket, bir ya da iki yumruğu göğüs hizasına kaldırmak, bazen kısa bir sallama eklemek. Takımlar ellerini ortada üst üste koyup birlikte bağırır. Fotoğraflarda insanların gülümseyerek kameraya yumruk pozu verdiğini görürsünüz. Hareketi yapmanız şart değil ama ciddi olduğunuzu gösterir.
Korecede “bol şans” demenin başka yolları
Hwaiting her derde deva ama Koreliler nezaket düzeyine ve havaya göre kalıp değiştirir. Bilmeye değer olanları, nazik biçimleri işaretleyerek aşağıya koyduk. Bunları Korecede merhaba nasıl denir rehberimizdeki temellerle birleştirirseniz samimi sohbetin büyük kısmını karşılarsınız.
| Türkçesi | Korece | Okunuşu | Ne zaman kullanılır? |
|---|---|---|---|
| Sen yaparsın! / Hadi bakalım! | 화이팅! / 파이팅! | hwaiting / paiting | Hemen herkese, her türlü zorluktan önce; samimi ve sıcak |
| Hadi bakalım (nazik) | 화이팅하세요 | hwaiting haseyo | İş arkadaşlarına, dükkan sahiplerine, senden büyüklere söylenen nazik biçim |
| Neşelen / Dayan | 힘내 | himnae | Yakın arkadaşlara ve daha küçüklere (samimi) |
| Lütfen güçlü kal | 힘내세요 | himnaeseyo | Nazik; büyüklere, yabancılara, zor zaman geçiren herkese |
| Hadi! | 아자 아자 | aja aja | Kendini ya da arkadaşını coşturmak için; oyuncu |
| Yapabilirsin | 할 수 있어 | hal su isseo | Önemli bir andan önce arkadaşı yüreklendirmek için (samimi) |
| İyi gidecek | 잘 될 거예요 | jal doel geoyeyo | Sınav puanı ya da iş teklifi gibi bir sonuç hakkında nazik teselli |
| Arkandayım | 응원할게요 | eungwonhalgeyo | Nazik; yakın arkadaşlarla 요 (yo) atılır |
| Sana şans dilerim | 행운을 빌어요 | haenguneul bireoyo | Nazik; kartlarda ve yazılı mesajlarda, İngilizce “good luck”a en yakın karşılık |
“Bol şans”ın en birebir karşılığı olan 행운을 빌어요’nun günlük konuşmada en az kullanılan olduğuna dikkat edin. Koreliler şans kelimelerinden çok çaba kelimelerine başvurur.
Konglish (콩글리시) nedir?
Konglish, Korelilerin Korece anlamla, biçimle ya da sesle kullandığı İngilizce kökenli kelimelere verilen takma ad. İsim “Korean” ile “English” kelimelerinin birleşmesinden geliyor. Hwaiting ders kitabı gibi bir örnek: kaynağı İngilizce, anlamı Korece.
Dilbilimciler bunları genellikle İngilizce kökenli Korece kelimeler sayar, çünkü Korece dilbilgisine uyar ve Korece anlam taşır. İngilizcesi mükemmel bir Koreli’nin hiç düşünmeden “hand phone” demesinin nedeni bu. Ona göre bu, cep telefonunun adı.
Konglish nereden geliyor?
- Japonca filtresi. Japonya İngilizce görünümlü birçok kelimeyi kendisi türetti (wasei-eigo, “Japonya yapımı İngilizce”) ve bir kısmı 20. yüzyılda Korece’ye geçti.
- ABD ordusuyla temas. Kore Savaşı’ndan (1950 ile 1953) sonra Kore’de konuşlanan Amerikan askerleri günlük İngilizceyi pazarlara, üslere ve argoya taşıdı.
- Kısaltma. Koreliler uzun ödünç kelimeleri kırpar. “Apartment” 아파트 (apateu), “remote control” 리모컨 (rimokeon) olur.
- Yeni birleşimler. İki İngilizce kelime, hiçbir İngilizce konuşanın kullanmadığı bir şeye dönüşecek biçimde yapıştırılır, “eye shopping” ya da “skinship” gibi.
Konglish ile sıradan ödünç kelimeler arasındaki fark
Korece’deki her İngilizce kelime Konglish değildir. 버스 (beoseu, otobüs) ve 컴퓨터 (keompyuteo, bilgisayar) İngilizcedeki anlamlarının aynısını taşır, yalnızca Korece telaffuzla söylenir. Konglish, anlamın ya da biçimin kaydığı alt grup, sizi şaşırtan da bu kelimeler.
İngilizce konuşanları şaşırtan 12 Konglish kelime
Bunlar K-drama’larda, dükkanlarda ve restoranlarda sürekli karşınıza çıkar. Sağdaki sütun tuzağı gösteriyor.
| Konglish (Hangul) | Okunuşu | Koreliler ne kastediyor? | İngilizce konuşanlar ne anlıyor? |
|---|---|---|---|
| Skinship (스킨십) | seukinsip | Sevgi dolu fiziksel temas: sarılma, el ele tutuşma, sırta pat pat vurma | İngilizcede böyle bir kelime yok |
| Eye shopping (아이쇼핑) | aisyoping | Vitrin gezme, almadan göz atma | Göz alışverişi ya da gözlük alışverişi |
| Service (서비스) | seobiseu | Bedava olan, ikram edilen şey | Müşteri hizmeti ya da masa servisi |
| Hand phone (핸드폰) | haendeupon | Cep telefonu | Ahize, sabit telefonun ahizesi |
| Notebook (노트북) | noteubuk | Dizüstü bilgisayar | Kağıt defter |
| Cunning (커닝) | keoning | Sınavda kopya çekme | Kurnaz ya da sinsi |
| Meeting (미팅) | miting | İş toplantısı, ayrıca öğrenciler arasında grup halinde yapılan görücü buluşması | Yalnızca iş toplantısı |
| One-shot (원샷) | wonsyat | İçkiyi tek dikişte bitirmek | Tek bir deneme |
| Open car (오픈카) | opeunka | Üstü açılır araba | Kapıları açık duran araba |
| Handle (핸들) | haendeul | Direksiyon | Kapı ya da fincan kulpu |
| Health (헬스) | helseu | Spor salonunda antrenman yapmak | Genel sağlık |
| Selca (셀카) | selka | Selfie (“self camera” kelimelerinden) | Belirsiz; bir marka adına benziyor |
Kore’de skinship ne demek?
Skinship (스킨십) her türlü sevgi dolu temas: el ele tutuşan bir çift, çocuğuna sarılan bir anne, sokakta kol kola giren iki arkadaş. En çok flört konuşmalarında duyarsınız, orada “ne kadar skinship var” bir çiftin fiziksel olarak ne kadar yakın olduğunu anlatır. Aynı cinsiyetten arkadaşların kol kola yürümesi Kore’de gayet olağandır ve bunun adı da skinship.
Eye shopping nedir?
Eye shopping (아이쇼핑), alma niyeti olmadan eğlencesine gezmek, yani gözle alışveriş. Koreliler bunu bir AVM’de ya da kozmetik sokağında geçirilen öğleden sonra için kullanır. Dükkandaki görevli yardıma ihtiyacınız olup olmadığını sorarsa “aisyoping-iyeyo” (아이쇼핑이에요, “sadece bakıyorum”) gayet nazik bir cevap.
Kore restoranında service ne demek?
Service (서비스) bedava demek. Bir mangal restoranı fazladan garnitür ekleyebilir, bir bar meyve tabağı getirebilir, bir kozmetik dükkanı çantanıza numune poşetleri atabilir. Sahibi sık sık “igeo seobiseuyeyo” (이거 서비스예요, “bu bizden”) der. Bunu bir iyi niyet jesti olarak görün, istenecek bir şey değil, ve teşekkür edin: 감사합니다 (gamsahamnida).
Konglish İngilizce konuşanları neden şaşırtıyor?
Karışıklık iki yönlü işliyor ve 3 kaynaktan geliyor.
Birincisi, yanıltıcı benzerlikler. “Cunning” ve “notebook” gerçek İngilizce kelimeler ama anlamları farklı, bu yüzden beyniniz yanlış olanı büyük bir güvenle yerleştiriyor. Okulda “cunning”den söz eden bir Koreli öğrenci kopya çekmeyi kastediyor ve bunu bilmeden cümle anlamsız kalıyor.
İkincisi, telaffuz. Korece heceler genellikle ünlüyle ya da sınırlı bir ünsüz kümesiyle biter, bu yüzden İngilizce kelimelere fazladan ünlüler eklenir. “Meeting” mi-ting, “health” hel-seu olur. İngilizce sürümü hızlı söylerseniz Koreli dinleyici anlamayabilir. Korece sürümü söylerseniz anlar.
Üçüncüsü, uydurma birleşimler. İngilizce kelime dağarcığınızdaki hiçbir şey sizi “skinship”e ya da “eye shopping”e hazırlamaz. Bunları yeni kelime olarak öğrenmek gerekiyor.
Kore’de Konglish kullanırken sık yapılan hatalar
- İngilizce telaffuz kullanmak. Taksi şoförüne “apartment”tan söz etmek boş bakışla karşılanabilir. “Apateu” deneyin.
- İnsanları düzeltmek. Bir Koreli’ye “hand phone” yanlış demek meseleyi kaçırmak olur. Korecede doğru.
- Çift anlamları görmezden gelmek. Bir üniversite öğrencisi sizi “meeting”e çağırırsa bunun ders grubu mu yoksa grup halinde görücü buluşması mı olduğunu sorun.
- Hwaiting’i harfi harfine almak. İş görüşmesinden önce biri size bunu söylerse doğru cevap bir gülümseme ve “gamsahamnida”, kiminle dövüşeceğinizi merak etmek değil.
İngilizce öğrenen Koreliler de aynı sorunu tersinden yaşıyor. Çoğuna yurtdışında İngilizce konuşurken Konglish’i bırakmaları öğretilir, bu yüzden bir Koreli arkadaşınız New York’ta “hand phone” dedikten sonra gülüp kendini düzeltebilir.
Hwaiting’i K-drama, K-pop ve sporda nerede duyarsınız?
Kelimeyi öğrendikten sonra her yerde yakalarsınız.
K-drama’lar
Herhangi bir ofis ya da okul dizisini açın, hwaiting ilk birkaç bölümde mutlaka geçer: sunumdan önce bir iş arkadaşı, sınavdan önce bir anne, büyük maçtan önce hoşlanılan kişi. Altyazılar çoğunlukla “Fighting!” ya da “You can do it!” diye çevirir, bu yüzden Korece sese kulak verin. Kelime, oppa ve daebak gibi diğer günlük drama kelimelerinin yanında yer alıyor, onları K-drama’lardaki Korece kelimeler listemizde açıkladık.
K-pop
İdoller canlı yayınlarda ve eğlence programlarında hayranlara hwaiting der, gruplar sahneye çıkmadan önce sıkça halka olup takım tezahüratı yapar. Hayranlar da yorumlarda ve pankartlarda aynısını geri gönderir. Uluslararası hayranların öğrendiği ilk Korece kelimelerden biri, çoğu kez annyeonghaseyo’dan bile önce.
Spor
Kore’de beyzbol, futbol ve espor seyircileri tezahüratlarda ve elle yapılmış pankartlarda kullanır. Uluslararası maçlarda “Korea hwaiting” ile birlikte “Daehan Minguk” (대한민국, Kore Cumhuriyeti) tezahüratını da duyarsınız. Oyuncular da birbirine halka olurken söyler, ki kelimenin büyük ihtimalle başladığı yer düşünülürse bu yerinde.
SSS
Kore’de fighting demek kaba mı?
Hayır. Hwaiting dostça bir cesaretlendirme ve neredeyse her zaman hoş karşılanır. Yaşça çok büyük birine ya da resmî ortamda nazik biçim 화이팅하세요 (hwaiting haseyo) ya da 힘내세요 (himnaeseyo) kullanın. Gerçek hata, neşeli bir tezahüratın yersiz kaldığı yas anlarında söylemek.
Hwaiting mi, paiting mi doğru?
İkisi de farklı açılardan doğru. 파이팅 (paiting), ödünç kelime kuralları f’yi p sesine çevirdiği için standart sözlükteki resmî yazım. 화이팅 (hwaiting) konuşmada ve gündelik yazıda çok yaygın. Hangisini kullandığınız kimsenin umurunda olmaz.
Yabancılar hwaiting diyebilir mi?
Evet, Koreliler duymaya genelde bayılır. Kültürü biraz bildiğinizi gösteren kolay ve sıcak bir kelime. Önüne kişinin adını ekleyin, “Jiwoo hwaiting!”, daha da doğal duyulur.
Koreliler good luck yerine ne der?
Çoğunlukla hwaiting, 힘내 (himnae, “güçlü kal”) ya da 할 수 있어 (hal su isseo, “yapabilirsin”). “Sana şans dilerim” anlamına gelen 행운을 빌어요 (haenguneul bireoyo) de var ama sohbetten çok kartlarda geçiyor. Kore’de cesaret verme sözü şansa değil çabaya yaslanır.
K-pop’ta hwaiting ne demek?
Her yerdeki anlamıyla aynı: “hadi yap” ya da “sen yaparsın”. İdoller performanstan önce birbirlerine ve hayranlara cesaret vermek için söyler. Hayranlar da comeback (yeni bir çıkış ve onun tanıtım dönemi) ya da büyük bir gösteri öncesinde idolleri desteklemek için kullanır.
Konglish kötü İngilizce mi?
Tam olarak değil. Konglish kelimeleri, Korece içinde doğru kullanılan, İngilizce kökenli Korece kelimeler. Sorun, dinleyicilerin bilmediği yurtdışında İngilizce konuşurken kullanıldığında başlıyor. Kore’de ise Konglish terimi Korece telaffuzla söylemek çoğu zaman anlaşılmanın en net yolu.
Geziden önce hwaiting ve Konglish nasıl çalışılır?
Önce hwaiting’in kendisinden başlayın. h-w sesiyle yüksek sesle söyleyin, sonra nazik 화이팅하세요’yu deneyin. Yumruk ve gülümsemeyle birleştirdiğinizde otel görevlisine, rehbere ya da bir arkadaşın ailesine rahatça kullanabileceğiniz bir kelimeniz olur.
Sonra ziyaretçi olarak karşılaşma ihtimaliniz en yüksek 4 Konglish kelimeyi öğrenin: service (bedava ikram), eye shopping (sadece bakıyorum), hand phone (cep telefonu) ve one-shot (hepsini dik). Korece sesli ve İngilizce altyazılı bir K-drama’da bunları dinleyin ve altyazının sesten nerede ayrıldığına dikkat edin.
Ardından apateu, keompyuteo ve haendeupon gibi günlük ödünç kelimelerin Korece telaffuzunu çalışın. Taksilerde ve dükkanlarda daha hızlı anlaşılırsınız. Kore’de biri eve dönüş uçuşunuzdan önce size hwaiting dediğinde, nasıl cevap vereceğinizi tam olarak bileceksiniz.
Bunlar da ilginizi çekebilir
Kaynaklar k-korea.blog
Fiyatlar, çalışma saatleri ve stok durumu değişebilir. Satın almadan ya da yola çıkmadan önce resmi sayfayı kontrol edin.