29 phút đọc
Gia tộc chaebol (재벌) ở Hàn Quốc là dòng họ sáng lập, nay thường đã sang đời thứ 3, nắm quyền kiểm soát cả một tập đoàn rộng lớn như Samsung, Hyundai hay LG. Từ chaebol nghĩa đen là “gia tộc giàu có”, và mô hình này giải thích vì sao cùng một họ có thể đứng sau chiếc điện thoại, pin xe hơi và khách sạn bạn đặt ở Seoul.
Chủ đề này đáng quan tâm ngay cả khi bạn ở ngoài Hàn Quốc, vì các công ty chaebol làm ra phần lớn những gì Hàn Quốc bán ra thế giới, từ chip nhớ đến tàu biển, và chuyện gia tộc của họ, thật lẫn hư cấu, định hình cách người nước ngoài nhìn về đất nước này.
Điểm chính
- Chaebol (재벌) nghĩa là “gia tộc giàu có”, viết bằng cùng chữ Hán (財閥) với zaibatsu của Nhật trước chiến tranh.
- Samsung khởi đầu năm 1938 là một cửa hàng buôn bán ở Daegu, bán cá khô và mì. LG khởi đầu bằng một loại kem dưỡng da mặt.
- Gia tộc sáng lập thường chỉ sở hữu thiểu số cổ phần và nắm phần còn lại qua công ty mẹ hoặc chuỗi sở hữu chéo.
- Hyundai, LG và Samsung đều đã tách thành nhiều tập đoàn riêng khi những người thừa kế chia nhau đế chế.
Chaebol là gì? Định nghĩa ngắn gọn
Chaebol là một cụm công ty độc lập về mặt pháp lý, thường lên đến hàng chục công ty trong những ngành chẳng liên quan gì nhau, gắn với nhau bằng sở hữu chéo và được một gia tộc điều hành như một đế chế duy nhất. Gia tộc hiếm khi sở hữu phần lớn cổ phần. Họ kiểm soát tập đoàn qua một công ty mẹ hoặc qua các công ty con sở hữu lẫn nhau.
Người đứng đầu mang chức danh hoejang (회장, chủ tịch), còn nhân viên và báo chí Hàn thường nói về gia đình chủ sở hữu (오너 일가) chứ không chỉ nói về các cổ đông. Cách viết theo hệ thống La-tinh hóa chính thức là jaebeol, nhưng báo chí tiếng Anh gần như luôn viết chaebol. Đọc gần giống “jeh-bull”.
Chaebol khác tập đoàn đa ngành phương Tây ở điểm nào?
General Electric hay Berkshire Hathaway cũng sở hữu nhiều doanh nghiệp. Khác biệt của chaebol nằm ở chỗ ai cầm lái. Quyền kiểm soát truyền theo dòng họ qua thừa kế, các công ty con mua hàng của nhau, cho nhau vay và đỡ nhau khi khó khăn, còn phạm vi ngành nghề có thể rộng đến mức cực đoan. Riêng cái tên Samsung đã trải từ điện tử, bảo hiểm nhân thọ, đóng tàu, xây dựng đến công viên giải trí (Everland) và một bệnh viện.
Họ hàng gần nhất là zaibatsu cũ của Nhật như Mitsubishi và Mitsui trước năm 1945, hay các tập đoàn gia đình như Tata của Ấn Độ. Phiên bản Hàn Quốc nổi bật vì chỉ một nhúm tập đoàn gánh một phần rất lớn của một nền kinh tế giàu có, dựa vào xuất khẩu.
Người Hàn hiểu từ chaebol như thế nào?
Từ trung tính trong tiếng Hàn để chỉ một doanh nghiệp lớn là daegieop (대기업, công ty lớn). Chaebol mang sắc thái “gắt” hơn: vừa nể phục sự giàu có, vừa nghi ngại quyền lực. Báo Hàn dùng “jaebeol 3-se” (재벌 3세, thế hệ thứ ba của gia tộc chaebol) như cách nói gọn để chỉ cậu ấm cô chiêu của một gia tộc sáng lập.
Chaebol lớn mạnh bằng cách nào? Cú hích từ nhà nước
Phần lớn các tập đoàn hôm nay khởi đầu nhỏ bé trong khoảng thập niên 1930 đến 1950, với vai trò xưởng xay lúa, nhà buôn và xưởng dệt. Sau Chiến tranh Triều Tiên (1950 đến 1953), miền Nam trở thành một trong những nước nghèo nhất châu Á, và một số doanh nhân làm giàu nhờ chế biến hàng thiết yếu như đường, bột mì và bông. Nhà máy đường Cheil Jedang của Samsung, thành lập năm 1953, là một trong số đó.
Giai đoạn tăng tốc thật sự đến sau khi Park Chung-hee lên nắm quyền trong cuộc đảo chính quân sự năm 1961. Chính phủ của ông kiểm soát ngân hàng và hướng các khoản vay rẻ đến những công ty đạt chỉ tiêu xuất khẩu. Năm 1973, chính phủ phát động chương trình Công nghiệp Nặng và Hóa chất, đẩy các công ty được chọn vào thép, đóng tàu, ô tô, hóa chất và điện tử, với thị trường nội địa được bảo hộ và giấy phép nhà nước.
Thỏa thuận rất đơn giản: xuất khẩu nhiều hơn thì tín dụng còn chảy tiếp. Cách làm ấy thưởng cho việc mở rộng sang gần như mọi lĩnh vực, và người Hàn vẫn gọi hệ quả là “quản trị chân bạch tuộc” (문어발 경영), tức một gia tộc vươn vòi sang hàng chục thị trường chẳng liên quan.
Chaebol ra sao trong cuộc khủng hoảng tài chính châu Á 1997?
Mô hình mở rộng bằng vốn vay đổ vỡ vào năm 1997. Hanbo Steel và Kia Motors phá sản trong năm đó, Hyundai tiếp quản Kia năm 1998, còn Daewoo, một trong những tập đoàn lớn nhất nước, sụp đổ năm 1999. Hàn Quốc nhận gói cứu trợ của IMF, và các cải cách kèm theo buộc các tập đoàn cắt giảm nợ, công bố báo cáo tài chính hợp nhất và bổ nhiệm thành viên hội đồng quản trị độc lập. Hóa ra “quá lớn để sụp đổ” không phải là lời bảo đảm.
Samsung, Hyundai, SK, LG và Lotte đã lớn lên như thế nào?
Đây là năm cái tên người nước ngoài biết rõ nhất. Bảng dưới cho thấy mỗi tập đoàn bắt đầu từ đâu và ngày nay nổi tiếng với gì. Chức danh lãnh đạo thay đổi theo thời gian, nên hãy xem trang web chính thức của từng tập đoàn để biết ban lãnh đạo hiện tại.
| Tập đoàn | Người sáng lập và khởi đầu | Ngành đầu tiên | Nổi tiếng ngày nay với |
|---|---|---|---|
| Samsung (삼성) | Lee Byung-chul, Daegu, 1938 | Buôn cá khô, rau củ và mì | Samsung Electronics (chip, điện thoại Galaxy), bảo hiểm, xây dựng |
| Hyundai (현대) | Chung Ju-yung, Seoul, thập niên 1940 | Sửa xe, sau đó là xây dựng | Xe Hyundai và Kia; đóng tàu và bán lẻ nay do các tập đoàn riêng điều hành |
| SK (에스케이) | Chey Jong-kun, Suwon, 1953 | Sunkyong Textiles | SK Hynix (chip nhớ), SK Telecom, năng lượng |
| LG (엘지) | Koo In-hwoi, 1947 | Lak Hui Chemical, một loại kem dưỡng da mặt | LG Electronics, LG Chem, LG Energy Solution (pin xe điện) |
| Lotte (롯데) | Shin Kyuk-ho, Tokyo, 1948 | Kẹo cao su | Bánh kẹo, trung tâm thương mại, khách sạn, hóa chất, Lotte World |
Samsung: từ cá khô đến chip nhớ
Lee Byung-chul mở Samsung Sanghoe ở Daegu năm 1938. Cái tên nghĩa là “ba ngôi sao”. Sau chiến tranh, công ty lớn dần qua đường, len và bảo hiểm, và Samsung Electronics được thành lập năm 1969 để sản xuất tivi đen trắng. Bước vào chip nhớ năm 1983 đã đưa tập đoàn trở thành gã khổng lồ công nghệ toàn cầu, câu chuyện được kể trong bài hướng dẫn của chúng tôi về ngành bán dẫn Hàn Quốc.
Con trai ông, Lee Kun-hee, lên làm chủ tịch năm 1987 và đẩy tập đoàn sang xây dựng thương hiệu toàn cầu. Cháu nội Lee Jae-yong (ở nước ngoài quen gọi là Jay Y. Lee) trở thành chủ tịch năm 2022. Samsung Electronics là công ty có giá trị lớn nhất trên thị trường chứng khoán Hàn Quốc.
Hyundai: người làm xây dựng dựng nên xe hơi và tàu biển
Chung Ju-yung, con một nông dân đến từ vùng nay thuộc Triều Tiên, bắt đầu bằng một xưởng sửa xe và một công ty xây dựng vào thập niên 1940. Hyundai nghĩa là “hiện đại”. Tập đoàn xây đường và đập, thành lập Hyundai Motor năm 1967, ra mắt mẫu Pony năm 1975 như chiếc xe sản xuất hàng loạt đầu tiên do Hàn Quốc tự thiết kế, và mở một nhà máy đóng tàu khổng lồ ở Ulsan trong thập niên 1970.
Sau cuộc tranh chấp kế vị trong gia đình năm 2000, đế chế tan thành nhiều mảnh. Hyundai Motor Group (Hyundai, Kia, Genesis và nhà sản xuất phụ tùng Hyundai Mobis) thuộc về một người con trai là Chung Mong-koo, nay do con ông là Chung Eui-sun lãnh đạo. Đóng tàu, các trung tâm thương mại và mảng phát triển bất động sản trở thành những tập đoàn riêng do họ hàng khác điều hành.
SK: từ dệt may sang dầu khí, điện thoại và chip
SK là viết tắt của Sunkyong, công ty dệt may Chey Jong-kun lập năm 1953. Em trai ông, Chey Jong-hyun, tiếp quản năm 1973 và chốt hai thương vụ lớn: Korea Oil Corporation năm 1980 và Korea Mobile Telecommunications năm 1994, sau này thành SK Telecom. Chey Tae-won, chủ tịch từ năm 1998, mua lại nhà sản xuất chip Hynix năm 2012. Với tên SK Hynix, công ty nay là nhà cung cấp lớn của HBM (bộ nhớ băng thông cao, các chip xếp chồng dùng để cấp dữ liệu cho bộ xử lý AI).
LG: một hũ kem và một chiếc radio
Koo In-hwoi lập Lak Hui Chemical năm 1947 để làm kem Lucky, một loại mỹ phẩm, rồi đến kem đánh răng và đồ nhựa. Công ty GoldStar của ông làm ra chiếc radio đầu tiên sản xuất trong nước của Hàn Quốc năm 1959. Lucky cộng GoldStar thành Lucky-GoldStar, đổi tên thành LG năm 1995. Nhiều thập niên liền, gia tộc Koo điều hành tập đoàn cùng gia tộc Huh, và vào giữa thập niên 2000 đế chế chia tay êm thấm thành LG, LS (họ hàng nhà Koo) và GS (gia tộc Huh). Koo Kwang-mo, thế hệ thứ tư, lãnh đạo LG từ năm 2018.
Lotte: kẹo cao su từ Tokyo
Shin Kyuk-ho bắt đầu làm kẹo cao su ở Nhật năm 1948 và đặt tên công ty theo Charlotte, nữ chính trong tiểu thuyết Nỗi đau của chàng Werther của Goethe. Ông đưa Lotte về Hàn Quốc năm 1967 bằng một công ty bánh kẹo, rồi mở rộng sang khách sạn, trung tâm thương mại, cửa hàng miễn thuế, hóa chất, công viên Lotte World và Lotte World Tower, tòa nhà cao nhất Hàn Quốc. Con trai ông là Shin Dong-bin làm chủ tịch tập đoàn, vẫn có cả nhánh Hàn Quốc lẫn nhánh Nhật Bản.
Gia tộc chaebol kiểm soát hàng chục công ty bằng tỷ lệ cổ phần nhỏ như thế nào?
Phần sở hữu trực tiếp của gia tộc ở hầu hết các công ty con đều nhỏ. Quyền kiểm soát đến từ cấu trúc. Đây là những công cụ chính:
- Công ty mẹ (지주회사): được phép ở Hàn Quốc từ năm 1999. Gia tộc sở hữu một khối cổ phần lớn ở một công ty mẹ, công ty này nắm cổ phần của các công ty vận hành. LG là tập đoàn lớn đầu tiên áp dụng cấu trúc này, vào năm 2003.
- Sở hữu vòng tròn (순환출자): công ty A sở hữu B, B sở hữu C và C sở hữu A, nên một phần cổ phần nhỏ tại một điểm của vòng có thể kéo cả chuỗi. Việc tạo vòng mới bị cấm từ năm 2014, và hầu hết các tập đoàn lớn đã gỡ vòng của mình.
- Công ty mẹ trên thực tế: một công ty không phải công ty mẹ theo luật nhưng đứng trên cùng của cây sở hữu.
- Quỹ và công ty bảo hiểm liên kết: các đơn vị thuộc tập đoàn nắm cổ phần và bỏ phiếu cùng gia tộc.
Ví dụ thực tế: cấu trúc quyền kiểm soát Samsung của gia tộc Lee
Đây là phiên bản đơn giản hóa. Các thành viên gia tộc nắm những khối cổ phần lớn ở Samsung C&T, công ty xây dựng và thương mại đóng vai trò công ty mẹ trên thực tế của tập đoàn. Samsung C&T sở hữu một khối đáng kể của Samsung Life Insurance và một phần cổ phần Samsung Electronics. Samsung Life lại sở hữu một lát cắt đáng kể của Samsung Electronics, và Samsung Electronics sở hữu cổ phần ở các công ty như Samsung SDI.
Vì vậy một gia đình chỉ nắm tỷ lệ trực tiếp khiêm tốn ở Samsung Electronics vẫn có thể điều hướng công ty này. Vụ sáp nhập Samsung C&T và Cheil Industries năm 2015 siết chặt chuỗi này và dẫn đến nhiều năm kiện tụng. Tỷ lệ chính xác thay đổi liên tục, nên hãy xem hồ sơ trên hệ thống công bố thông tin chính thức của Hàn Quốc, DART.
Việc kế vị trong chaebol diễn ra thế nào và vì sao đế chế bị chia nhỏ?
Các nhà sáng lập phần lớn theo thói quen Nho giáo là truyền cơ nghiệp cho con trai cả, dù người được chọn không phải lúc nào cũng là con cả và quy tắc này đã lỏng dần. Hầu hết tập đoàn lớn nay do thế hệ thứ ba hoặc thứ tư điều hành, và con gái đang dẫn dắt một số công ty con.
Vì sao thuế thừa kế định hình việc kế vị chaebol
Thuế thừa kế cao nhất của Hàn Quốc là 50 phần trăm, thuộc hàng cao nhất trong các nước phát triển, và có thể bị cộng thêm phụ phí với cổ phần kiểm soát. Người thừa kế thường nộp theo từng đợt trong nhiều năm, lấy tiền từ cổ tức, vay mượn hoặc bán cổ phiếu. Khi Lee Kun-hee qua đời năm 2020, gia đình ông công bố một trong những khoản nộp thuế thừa kế lớn nhất từng được ghi nhận và hiến tặng hàng nghìn tác phẩm nghệ thuật cho các bảo tàng quốc gia, nay được trưng bày với tên Bộ sưu tập Lee Kun-hee.
Hệ quả thực tế với người ngoài là việc kế vị có thể làm giá cổ phiếu biến động và kéo theo tái cơ cấu, vì người thừa kế vừa cần tiền mặt vừa cần một đường kiểm soát rõ ràng.
Vì sao các tập đoàn chaebol tách ra
Nhiều anh chị em cùng có quyền thường đồng nghĩa với chia tách. Trong thập niên 1990, Samsung tách ra CJ (thực phẩm, giải trí và chuỗi mỹ phẩm Olive Young), Shinsegae (trung tâm thương mại và E-mart) và Hansol (giấy), mỗi nơi do họ hàng của người sáng lập điều hành. Hyundai tách thành nhiều tập đoàn sau năm 2000, và LG sinh ra LS và GS. Vì thế danh sách các tập đoàn hàng đầu Hàn Quốc đọc lên giống một cây gia phả đầy anh em họ.
Chaebol lớn đến đâu trong nền kinh tế Hàn Quốc?
Rất lớn. Chip, ô tô, tàu biển, pin, thép và hóa dầu, những ngành chiếm phần lớn xuất khẩu của Hàn Quốc, đều do các công ty con của chaebol chi phối. Riêng Samsung Electronics nặng ký đến mức trên KOSPI (chỉ số chứng khoán chính của Hàn Quốc) cả chỉ số thường di chuyển theo nó, và cả người chỉ trích lẫn người ngưỡng mộ đôi khi gọi đất nước này là “Cộng hòa Samsung”.
Mặt kia là thị trường lao động. Hầu hết người Hàn làm cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, còn lương và sự ổn định ở các tập đoàn lớn được nhiều người xem là tốt hơn hẳn. Khoảng cách đó nuôi cuộc cạnh tranh khốc liệt để vào các trường đại học hàng đầu và các vị trí ở chaebol.
“Korea discount” là gì?
Giới đầu tư dùng “Korea discount” để chỉ việc các công ty niêm yết của Hàn Quốc được định giá thấp hơn những công ty tương tự ở nơi khác. Giới phân tích thường chỉ ra hai nguyên nhân: cách quản trị trong đó cổ đông thiểu số đôi khi đứng sau gia tộc kiểm soát, và rủi ro từ Triều Tiên. Các chính phủ kế tiếp nhau đã thúc đẩy cải cách nhằm tăng quyền của cổ đông và mức chi trả cổ tức.
Vì sao người Hàn vừa ngưỡng mộ vừa bực bội các gia tộc chaebol?
Sự ngưỡng mộ là thật. Những tập đoàn này đã góp phần biến một đất nước tan hoang vì chiến tranh thành một trong những nền kinh tế lớn của thế giới, và Samsung, Hyundai, LG là niềm tự hào quốc gia ở nước ngoài. Các bậc cha mẹ muốn con mình vào làm ở đó.
Sự bực bội cũng là thật. Người Hàn có một từ, gapjil (갑질), chỉ việc lạm quyền ngạo mạn của người ở trên, và các gia tộc chủ sở hữu đã cung cấp những ví dụ nổi tiếng. Trong vụ “nut rage” năm 2014 tại Korean Air, thuộc tập đoàn Hanjin, một giám đốc thuộc gia tộc sáng lập đã ra lệnh cho chiếc máy bay đang lăn bánh quay lại cổng vì cách phục vụ hạt macadamia. Bà sau đó bị truy tố, và vụ việc khiến gapjil trở thành từ mà truyền thông nước ngoài cũng nhắc đến.
Tòa án là một điểm nhức nhối khác. Một số chủ tịch tập đoàn bị kết tội hối lộ, biển thủ hoặc vi phạm thuế đã nhận án treo hoặc sau đó được tổng thống ân xá, thường với lý do nền kinh tế cần họ. Người chỉ trích gọi đó là tiêu chuẩn kép, người ủng hộ nói các tập đoàn cần người lãnh đạo của mình. Cả hai quan điểm đều phổ biến trong tranh luận ở Hàn Quốc.
Vì sao thiếu gia chaebol xuất hiện dày đặc trong phim Hàn?
Chàng thiếu gia giàu có là một trong những nam chính đáng tin cậy nhất của phim Hàn, và có lý do chính đáng. Anh mang đến câu chuyện Lọ Lem với khoảng cách giai cấp có thật. Gia đình anh cung cấp phản diện, nổi tiếng nhất là bà mẹ đưa cho nữ chính phong bì tiền để rời xa con trai mình. Những cuộc đấu đá kế vị và đảo chính phòng họp giữ nhịp cho cốt truyện suốt 16 tập. Bài hướng dẫn của chúng tôi về các mô típ phim Hàn cho thấy công thức này vận hành thế nào ở nhiều thể loại.
| Tên phim | Năm | Góc chaebol |
|---|---|---|
| Boys Over Flowers | 2009 | Nữ sinh nghèo đối đầu người thừa kế của tập đoàn hư cấu Shinhwa Group |
| Secret Garden | 2010 | Giám đốc một trung tâm thương mại phải lòng một nữ diễn viên đóng thế |
| The Heirs | 2013 | Những thiếu niên giàu có ở một trường danh giá tại Seoul và một bí mật gia đình |
| Veteran (phim điện ảnh) | 2015 | Một thám tử đối đầu người thừa kế đời thứ ba hung bạo |
| Crash Landing on You | 2019 | Nữ thừa kế chaebol vô tình lượn dù xuống Triều Tiên |
| Business Proposal | 2022 | Cháu nội của một tổng giám đốc và buổi xem mắt trật lất |
| Reborn Rich | 2022 | Một nhân viên bị sát hại tái sinh thành cháu út của gia tộc mà anh từng phục vụ |
| Queen of Tears | 2024 | Cuộc hôn nhân với gia tộc nữ thừa kế của Queens Group |
Bản quyền phát sóng khác nhau theo từng quốc gia, nên hãy kiểm tra nền tảng ở nơi bạn sống hoặc JustWatch để biết xem từng phim ở đâu.
Phim về chaebol chân thực đến mức nào?
Những cuộc chiến kế vị ngoài đời chủ yếu xoay quanh hoán đổi cổ phần, hóa đơn thuế và hồ sơ tòa án, những thứ làm truyền hình rất nhạt. Reborn Rich là phim gần với thực tế nhất: tập đoàn hư cấu Soonyang Group trải qua những bước ngoặt có thật như khủng hoảng 1997. Một số chi tiết cũng đúng với bất kỳ ai theo dõi báo kinh tế Hàn, như thư ký quản lý toàn bộ cuộc sống của người thừa kế, bữa cơm gia đình tại nhà chủ tịch và một chủ tịch có thể lật ngược quyết định của cả hội đồng quản trị. Còn bạo lực và những cái tát hoàn toàn là hư cấu.
Chaebol có ý nghĩa gì với bạn ở ngoài Hàn Quốc?
Có lẽ mỗi ngày bạn gặp vài tập đoàn mà không nhận ra. Đây là một buổi tối bình thường ở nước ngoài làm ví dụ. Bạn xem một bộ phim do Studio Dragon, thuộc CJ, sản xuất trên chiếc tivi LG. Bạn nhắn tin cho bạn bè bằng điện thoại Samsung Galaxy, nhai que bánh Pepero của Lotte và lái chiếc Kia về nhà. Đó là bốn tập đoàn gia đình riêng biệt, và cả bốn đều bắt nguồn từ những người sáng lập khởi nghiệp trong khoảng từ 1938 đến thập niên 1950.
Với nhà đầu tư, các công ty con lớn niêm yết trên Sàn giao dịch Hàn Quốc (Korea Exchange), và một số, trong đó có Samsung Electronics, còn có niêm yết ở nước ngoài. Bài của chúng tôi về cách mua cổ phiếu Samsung khi là người nước ngoài so sánh các cách làm. Hãy đọc kỹ cấu trúc tập đoàn trước khi mua: một công ty con niêm yết có thể bị kéo vào những quyết định phục vụ quyền kiểm soát của gia tộc không kém lợi ích cổ đông của chính nó. Đây không phải lời khuyên đầu tư.
Có nên lo khi mua sản phẩm của chaebol?
Không phải vì bảo hành hay chất lượng. Mỗi công ty con là một pháp nhân riêng với mạng lưới dịch vụ riêng. Các tranh cãi về quản trị chủ yếu ảnh hưởng đến cổ đông và chính trường Hàn Quốc, không ảnh hưởng đến chiếc tivi treo trên tường nhà bạn.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Samsung có phải là chaebol không?
Có. Samsung là chaebol nổi tiếng nhất: hàng chục công ty con, từ Samsung Electronics đến Samsung Life Insurance, do gia tộc Lee sáng lập kiểm soát. Chủ tịch hiện nay là cháu nội của người sáng lập. Samsung Electronics chỉ là một công ty niêm yết bên trong tập đoàn rộng lớn đó.
Hàn Quốc có bao nhiêu chaebol?
Không có con số cố định, vì chaebol là cách gọi không chính thức. Ủy ban Thương mại Công bằng Hàn Quốc chỉ định các tập đoàn lớn mỗi năm theo quy mô tài sản, và danh sách thay đổi khi các tập đoàn lớn lên, thu hẹp hoặc chia tách. Hãy xem trang chính thức của ủy ban để có danh sách hiện hành.
Chaebol có giống zaibatsu của Nhật không?
Từ này viết bằng cùng chữ Hán và ý tưởng khá giống nhau: một tập đoàn đa ngành do gia đình kiểm soát. Zaibatsu của Nhật bị giải thể sau năm 1945 và hậu duệ của chúng, keiretsu, là những mạng lưới lỏng hơn, không có một gia tộc kiểm soát duy nhất. Chaebol Hàn Quốc thì giữ được quyền kiểm soát của gia đình.
Chaebol tốt hay xấu cho Hàn Quốc?
Cả hai, tùy bạn hỏi ai và nhìn vào mặt nào của hồ sơ. Họ thúc đẩy nhiều thập niên tăng trưởng xuất khẩu và xây nên những thương hiệu toàn cầu. Họ cũng bị chỉ trích vì ép các nhà cung cấp nhỏ, tập trung của cải và được xử nhẹ tay ở tòa. Phần lớn tranh luận chính sách ở Hàn Quốc xoay quanh việc cải cách chaebol, không phải xóa bỏ chúng.
Phát âm chaebol như thế nào?
Gần với “jeh-bull”, phụ âm đầu nhẹ. Cách La-tinh hóa chính thức là jaebeol, bạn sẽ thấy ở một số tờ báo Hàn. Trong tiếng Anh, chaebol là cách viết chuẩn.
Gia tộc chaebol nào giàu nhất?
Gia tộc Lee của Samsung được nhiều nguồn đưa tin là gia đình giàu nhất Hàn Quốc, chủ yếu nhờ cổ phần ở các công ty Samsung. Tài sản biến động theo giá cổ phiếu, nên để có số liệu hiện tại hãy xem bảng xếp hạng người giàu đã công bố, chẳng hạn của Forbes, nơi cập nhật ước tính thường xuyên.
Nên theo dõi gì tiếp theo ở các chaebol Hàn Quốc?
Hãy theo dõi những lần trao quyền sắp tới. Một số tập đoàn đang chuẩn bị chuyển quyền kiểm soát cho thế hệ mới, và mỗi lần chuyển giao đồng nghĩa với một hóa đơn thuế, khả năng tách công ty và một cái nhìn mới về cấu trúc sở hữu. Cũng nên theo dõi các cải cách luật công ty và quyền cổ đông, vì chúng quyết định cổ đông thiểu số có bao nhiêu tiếng nói trước các gia tộc kiểm soát.
Về phía kinh doanh, cuộc đua cung cấp chip nhớ cho AI đặt Samsung và SK Hynix vào trung tâm chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu, còn các nhà sản xuất pin của LG và SK gắn chặt với thị trường xe điện. Để có thông tin đáng tin, hãy dùng nguồn gốc: hồ sơ trên DART, dữ liệu tập đoàn của Ủy ban Thương mại Công bằng và trang quan hệ nhà đầu tư của từng công ty.
Bài liên quan
Nguồn k-korea.blog · dart.fss.or.kr
Giá, giờ mở cửa và tình trạng hàng có thể thay đổi. Hãy kiểm tra trang chính thức trước khi mua hoặc đi.