15 dk okuma
Kuzey Kore’ye gidilir mi? Evet, ama yalnızca rehberli turla; genelde 2 devlet rehberi hep yanınızda olur. Bağımsız seyahat edemezsiniz, nerede kalacağınızı ya da kiminle konuşacağınızı seçemezsiniz. Bazı pasaportlar, özellikle Amerikan pasaportları, hükümetleri özel bir istisna tanımadıkça yasaklıdır.
Bu yüzden Kuzey Kore (북한, resmî adıyla Demokratik Halk Cumhuriyeti ya da kısaca DPRK) gezisi, hemen hemen hiçbir yere benzemez. Tek bir program incelemeden önce kendi hükümetinizin seyahat tavsiyesini okuyun. Gidip gitmemeniz gerektiğini ve bir şey ters giderse size kimsenin yardım edip edemeyeceğini o belirler.
Önemli noktalar
- Her turist ziyareti, uzman bir yabancı tur operatörü üzerinden rezerve edilen, devlet denetimindeki bir Kuzey Kore seyahat acentesinden geçer. Sırt çantalı bağımsız gezgin seçeneği yok.
- ABD, 2017’den beri Dışişleri Bakanlığı özel onay vermedikçe ABD pasaportuyla Kuzey Kore’ye seyahati yasaklıyor; Güney Koreli vatandaşların da kendi hükümetlerinin iznine ihtiyacı var.
- Askerleri, askerî alanları ya da inşaatları fotoğraflamak, tek başına dolaşmak ve liderlerin görüntülerine zarar vermek ciddi başa bela açmanın en hızlı yolları.
- Kuzey Kore, 2020’nin başında COVID-19 salgını sırasında sınırlarını kapattı; o günden beri turist erişimi kısmi kaldı ve çok az haber verilerek değişti. Güncel durumu operatörlerden ve resmî tavsiyelerden öğrenin.
Turist olarak Kuzey Kore’ye gidilir mi?
Gidilir, ama gezinin her ayrıntısını devlet belirler. Yabancı turistler, Kuzey Kore hükümetine bağlı seyahat acentelerinden biri üzerinden gider; rehberleri, oteli, aracı ve günlük programı o acente atar. Yurt dışında çoğu kişi, tarihsel olarak Pekin’de ya da Çin’in başka bir yerinde yerleşik, sayıları az bir grup uzman operatör üzerinden rezervasyon yapar. Bu operatörler aracı olarak çalışır ve vize başvurusunu yürütür.
Bunu olağan anlamda bir tatil olarak değil, gözetim altında bir ziyaret olarak düşünün. Grubunuzda genellikle iki Koreli rehber bulunur (çoğu zaman biri baş rehber, diğeri hem gruba hem de baş rehbere göz kulak olan kişidir), bir de şoför. Programın söylediği yere gider, rehberlerin götürdüğü yerde yemek yer, geceleri otele dönersiniz. Otelden tek başına, bir blok etrafında yürüyüşe bile çıkmak genellikle yasaktır.
Kuzey Kore’ye gitmek yasal mı?
Çoğu uyruk için Kuzey Kore’nin hukuku, onaylı bir acente üzerinden alınmış vizeyle turizme izin verir. Kendi ülkenizin buna izin verip vermediği ise ayrı bir soru. Bazı hükümetler kısıtlıyor ya da yasaklıyor, çoğu ise şiddetle caydırıyor. Ülkenizde yasal olması güvenli olduğu anlamına gelmez; iki soruya ayrı ayrı yanıt aramak gerekir.
Kuzey Kore neden turist kabul ediyor?
Turizm, ağır yaptırımlar altındaki bir ülkenin ihtiyaç duyduğu döviz getirir ve devlete ülkenin özenle hazırlanmış bir görüntüsünü sergileme imkânı verir. İki neden de neyi göreceğinizi belirler. Sıradan mahalleler değil; anıtlar, örnek okullar, müzeler ve vitrin tesisleri bekleyin. Madalyonun öbür yüzünü merak ediyorsanız, Kuzey Kore’de gündelik hayat yazımız, turların göstermediği pazarları, çalışma birimlerini ve sınıf sistemini anlatıyor.
Kuzey Kore’ye kimler gidebilir? Uyruk kuralları
Pasaportunuz burada neredeyse her yerden daha çok şey belirler. Aşağıdaki kurallar genel ve uzun süredir bilinen kurallar, ama değişebilir; herhangi bir plan yapmadan önce dışişleri bakanlığınızdan teyit edin.
Amerikalılar Kuzey Kore’ye gidebilir mi?
Normal bir turist gezisiyle hayır. ABD Dışişleri Bakanlığı, Eylül 2017’den beri ABD pasaportlarını Kuzey Kore’ye, Kuzey Kore’de ya da Kuzey Kore üzerinden seyahat için geçersiz ilan etti; yalnızca belirli gazetecilik ya da insani yardım çalışması gibi sınırlı durumlarda özel onay veriliyor. Kısıtlama, Amerikalı öğrenci Otto Warmbier’in orada gözaltına alınmasının ardından gelen ölümünden sonra getirildi. Yıllar içinde yenilendi; güncel durumu Dışişleri Bakanlığı’nın seyahat sitesinden kontrol edin.
Güney Koreliler Kuzey Kore’ye gidebilir mi?
Güney Koreli vatandaşlar bir tura öylece katılamaz. Güney Kore yasalarına göre Kuzey’le temas ve Kuzey’e seyahat hükümet onayı gerektirir; bu onay genellikle Birleşme Bakanlığı üzerinden işler. Geçmişte yürütülen Kumgang Dağı (금강산) turları gibi Kore’ler arası turizm projeleri yıllardır askıda. Çoğu Güney Koreli için ulaşabilecekleri en yakın nokta sınırdır; Seul’den DMZ turu da bu yüzden var.
Avrupalılar, Avustralyalılar, Kanadalılar ve diğerleri ne olacak?
2020’deki sınır kapanışından önce çoğu Avrupa ülkesinin, Avustralya’nın, Kanada’nın, Yeni Zelanda’nın ve birçok Asya ülkesinin vatandaşları turlara katılabiliyordu; turistlerin büyük çoğunluğunu ise Çinli ziyaretçiler oluşturuyordu. Yine de izin verilen bir pasaporta sahip olmak, Kuzey Kore’yi size vize vermeye zorunlu kılmaz. Gazeteciler, belirli mesleklerden insanlar ve yetkililerin risk olarak gördüğü herkes çoğu zaman gerekçe gösterilmeden reddedilebilir. Medyada çalışıyorsanız bunu operatörünüze en başta söyleyin; gazetecilikle uğraşırken turist gibi gitmek, sorun çıkaran türden bir hatadır.
Kuzey Kore turu adım adım nasıl işler?
Süreç yıllardır kabaca aynı görünüyor; ayrıntılar operatöre ve o sırada hangi sınırların açık olduğuna göre değişiyor.
- Uzman bir operatör seçin. Yalnızca birkaç yabancı şirket tur düzenliyor. Uzun bir geçmişi, açık yazılı kuralları ve adı belli bir acil durum irtibat kişisi olan birini arayın.
- Bilgilerinizi gönderin. Operatör, pasaport taramanızı, mesleğinizi ve kişisel bilgilerinizi onay için Kuzey Kore acentesine iletir.
- Turist kartınızı alın. Turistlere verilen Kuzey Kore vizeleri genellikle pasaporta basılan bir damga yerine ayrı bir kâğıt kart olarak düzenlenir; bu yüzden pek çok ziyaretçi Kuzey Kore damgası olmadan döner.
- Çin’den uçakla ya da trenle girin. Turlar tarihsel olarak Pekin’den ya da sınır kenti Dandong’dan, ulusal havayolu Air Koryo uçuşuyla veya trenle Pyongyang’a başlıyordu.
- Rehberlere teslim olun. Varıştan ülkeden ayrılana kadar programı Koreli rehberler yönetir.
- Aynı yoldan çıkın. Girişte ve çıkışta eşyalar kontrol edilebilir; kameralardaki ve telefonlardaki fotoğraflar da buna dahildir.
Maliyetler, kalkış tarihleri ve açık güzergâhlar değişir; hiçbirini tahmin etmeye değmez. Güncel ayrıntıları operatörden yazılı alın ve hükümetinizin tavsiyesiyle karşılaştırın.
Hangi yolla ne görürsünüz?
Kuzey Kore’yi “görmek” her zaman ülkeye girmek anlamına gelmez. Ana seçenekler şöyle karşılaşıyor.
| Seçenek | Neredesiniz | Gerçekte ne görürsünüz | Önce neyi kontrol etmelisiniz |
|---|---|---|---|
| Pyongyang ve ötesine rehberli tur | Kuzey Kore’nin içinde | Anıtlar, müzeler, metro, sahnelenmiş mekânlar, bazen Panmunjom’un Kuzey tarafı | Pasaport kurallarınız, hükümetinizin tavsiyesi, turizmin şu an açık olup olmadığı |
| Rason özel ekonomi bölgesi gezileri | İçeride, Çin ve Rusya yakınındaki uzak kuzeydoğuda | Giriş rejimi biraz farklı olan bir liman ve ticaret bölgesi | Bölgenin turist kabul edip etmediği; erişim açıldı ve durdu |
| Seul’den DMZ turu | Güney Kore | Sınır, kuzeye bakan gözlemevleri ve açık olduğu zamanlarda Ortak Güvenlik Bölgesi (JSA) | O gün yanınızda pasaport, JSA’nın durumu için resmî kanallar |
| Dandong nehir kıyısı, Çin | Çin | Yalu Nehri, Sinuiju’ya giden köprüler ve suyun karşısındaki Kuzey Kore toprakları | Uyruğunuz için Çin vize kuralları |
Turistler Kuzey Kore’de neler görür?
Başkent Pyongyang, neredeyse her programın merkezidir. Standart duraklar köklüdür: geçit törenlerine ev sahipliği yapan ana meydan Kim Il Sung Meydanı; merhum liderler Kim Il Sung ve Kim Jong Il’in büyük bronz heykellerinin bulunduğu Mansudae Büyük Anıtı; devlet ideolojisi juche’nin (kendi kendine yeterlilik) anıtı olan Juche Kulesi; ve derin istasyonları mozaikler ile avizelerle süslü Pyongyang Metrosu.
Başkentin dışında turlar çoğu zaman Kaesong‘u ve Demilitarize Bölge’nin (DMZ, 1953 ateşkesinden beri yarımadayı bölen tampon şerit) Panmunjom kesiminin Kuzey tarafını, bir de liderlere verilen hediyelerin sergilendiği geniş bir salon olan Uluslararası Dostluk Sergisi’ne ev sahipliği yapan Myohyang Dağı‘nı içerdi. Kitlesel oyunlar (devasa, senkronize jimnastik gösterileri) ve Pyongyang Maratonu gibi büyük etkinlikler bazı yıllarda ziyaretçi çekti, ama sabit ve garantili bir takvimle yapılmıyor.
Sıradan Kuzey Korelilerle tanışabilir misiniz?
Yalnızca geçerken. Bir garsonla, müze rehberiyle ya da vitrin bir okuldaki öğrenciyle selamlaşabilirsiniz. Siyaset ya da gündelik zorluklar üzerine gerçek sohbetler olmaz; ısrar etmek yalnızca sizi değil, konuştuğunuz Kuzey Koreliyi de riske atabilir.
Kuzey Kore’de ziyaretçilerin uyması gereken 9 kural
Operatörler her grubu bilgilendirir ve lisanslarını korumak istedikleri için kuralları asgari düzeyden daha katıdır. Şu dokuz kural tekrar tekrar karşınıza çıkar.
- Gruptan ya da otelden asla tek başınıza ayrılmayın. Her çıkış rehberlerinizle yapılır.
- Fotoğraf çekmeden önce sorun. Askerler, askerî alanlar, kontrol noktaları, inşaatlar ve yoksulluk sahneleri yasaktır.
- Liderlerin görüntülerine özen gösterin. Resimlerini katlamayın, buruşturmayın, kırpmayın ya da bozmayın. Ön sayfasında çoğu zaman bu fotoğrafların yer aldığı devlet gazetesi de buna dahildir.
- Heykelleri tam boy fotoğraflayın. Liderlerin heykellerinde rehberler kırpılmış değil, tüm figürü gösteren kareler bekler; ziyaretçilerden genellikle eğilerek selam vermeleri, bazen de çiçek bırakmaları istenir.
- Dağıtmak için dinî materyal getirmeyin. Misyonerlik ciddi bir suç sayılır. Bir İncil bırakmak gözaltıyla sonuçlandı.
- Güney Kore medyasını evde bırakın. Cihazlarınızdaki Güney Kore kitapları, filmleri, müzikleri ve haberleri yasak materyal sayılabilir.
- Size satılmayan hatıraları almayın. Otellerdeki ve kamusal alanlardaki afişler, tabelalar ya da pankartlar devlet malıdır.
- Yerel halka para ya da hediye dağıtmayın. Vermek istediğiniz her şeyi rehberleriniz aracılığıyla iletin.
- Siyasi görüşlerinizi kendinize saklayın. Sistemle ya da liderlerle dalga geçmek, şaka bile olsa, ihbar edilebilir.
Kuzey Kore’de neler yasak? Fotoğraf, telefon ve para
Kuzey Kore’de fotoğraf çekilir mi?
Evet, birçok kişinin tahmin ettiğinden fazla, yukarıdaki kurallar dahilinde. Rehberler ne zaman kamerayı indirmeniz gerektiğini söyler. Çıkışta görevliler fotoğraflarınızı gözden geçirip hoşlanmadıklarını silebilir. Teleobjektifler ve dronlar ek dikkat çekebilir; bavulunuzu hazırlamadan önce operatörünüzden nelere izin verildiğini sorun.
Telefon ya da internet kullanabilir misiniz?
Yabancıların telefon getirmesine birkaç yıldır izin veriliyor, ama normal bir hizmet beklemeyin. Sıradan Kuzey Korelilerin küresel internete erişimi yok; yabancılara açık her bağlantı sınırlı, izlenen ve garantisiz. Gezi boyunca çevrimdışı olacağınızı ve cihazlarınızdaki her şeye bakılabileceğini varsayın.
Turistler hangi para birimini kullanır?
Turistler, ziyaretçilere ayrılmış otellerde ve mağazalarda genellikle Kuzey Kore wonu yerine Çin yuanı, euro ya da ABD doları gibi yabancı parayla ödeme yaptı. Yabancı banka kartları orada çalışmaz. Operatörünüz yanınızda ne taşımanız gerektiğini söyler; gezinin büyük bölümü genellikle önceden ödenir.
Kuzey Kore’yi ziyaret etmenin riskleri neler?
En büyük risk suç ya da kaybolmak değil, keyfî gözaltıdır. Kuzey Kore’nin hukuk sistemi bağımsız değil, itiraflar çoğu zaman baskı altında alınıyor ve yabancı bir tutuklu diplomaside koz olarak kullanılabiliyor. Başka yerde para cezası ya da uyarıyla sonuçlanacak küçük davranışlar uzun cezalara yol açtı.
Bilinen en ünlü vakalar uzun süredir kamuoyunun bildiği kayıtlardır.
| Yıl | Ne oldu |
|---|---|
| 2009 | İki Amerikalı gazeteci Çin’den sınırı geçtikten sonra gözaltına alındı ve ağır işe mahkûm edildi; eski ABD Başkanı Bill Clinton’ın Pyongyang’ı ziyaret etmesinin ardından serbest bırakıldılar. |
| 2014 | Amerikalı bir turist bir mekânda İncil bıraktığı için gözaltına alındı ve sonradan serbest bırakıldı. |
| 2016 | ABD’li öğrenci Otto Warmbier bir tur sırasında gözaltına alındı, propaganda afişi almaya çalışmakla suçlandı ve 15 yıl ağır işe mahkûm edildi. |
| 2017 | Warmbier komada ABD’ye iade edildi ve günler sonra öldü; ABD bunun ardından özel onay olmadan ABD pasaportuyla seyahati yasakladı. |
| 2020 | Kuzey Kore, COVID-19 salgını sırasında sınırlarını kapattı ve turizm durdu. |
Büyükelçiliğiniz size yardım edebilir mi?
Muhtemelen edemez. Pek çok ülkenin Pyongyang’da büyükelçiliği yok. Bazıları kendilerini temsil etmesi için başka bir ülkeye güveniyor; örneğin İsveç, uzun süredir ABD’nin koruyucu gücü olarak görev yapıyor. Büyükelçilik olsa bile personele gözaltına alındığınız hemen bildirilmeyebilir ya da sizinle görüşmesine izin verilmeyebilir. Ülkenizi kimin temsil ettiğini dışişleri bakanlığınızın sayfasından kontrol edin.
Pek çok hükümet neden Kuzey Kore seyahatine karşı uyarıyor?
Uyarılar aynı birkaç noktaya dayanıyor: gözaltı riski, konsolosluk erişiminin olmaması, yarımadadaki gergin askerî durum ve siz içerdeyken sınırların kapanma ya da kuralların değişme ihtimali. ABD, Kuzey Kore’yi en yüksek uyarı seviyesine koyuyor. Diğer hükümetler tavsiyelerini farklı ifade ediyor; pasaportunuz için geçerli olan sayfayı okuyun:
- ABD Dışişleri Bakanlığı seyahat uyarıları
- Birleşik Krallık Dışişleri Ofisi seyahat tavsiyesi
- Avustralya’nın Smartraveller sitesi
- Kanada Hükümeti seyahat tavsiyesi
Kuzey Kore turizmi etik mi?
Bu tartışma gerçekten açık ve makul insanlar iki tarafta da yer alıyor. Eleştirenler, turist parasının silah programları ve insan hakları sicili nedeniyle uluslararası yaptırım altındaki bir devlete aktığını ve turların yalnızca devletin görülmesini istediği şeyi gösterdiğini söylüyor. Savunanlar ise yabancılarla sınırlı temasın iki taraf için de bir değeri olduğunu ve turistlerin resmî propagandanın gösterdiğinden fazlasını gördüğünü savunuyor. Tartışmayı çözmek zorunda değilsiniz, ama rezervasyon yapmadan önce kafanızda netleştirin.
Para meselesi soyut değil. ABD makamları Kuzey Kore’yi defalarca büyük kripto hırsızlıklarıyla ilişkilendirdi; FBI’ın yakın zamanda Kuzey Koreli bilgisayar korsanlarının sahte bir görüntülü görüşme düzeniyle 400 milyon doların üzerinde çaldığını söylediği, Reuters’a göre bildirildi. Binance saldırısı ve Kuzey Kore yazımız, döviz gelirinin Pyongyang için neden bu kadar önemli olduğunu anlatıyor.
Kuzey Kore’ye girmeden onu görmenin yolları
Pasaportunuz yasaklıysa ya da riskler size uymuyorsa, yine de yaklaşabilirsiniz.
Güney Kore’den: DMZ
Seul çıkışlı turlar, sınırın karşısına bakabileceğiniz gözlemevlerini, Kuzey’den kazılmış sızma tünellerini ve bazı günler Panmunjom’daki Ortak Güvenlik Bölgesi’ni (iki tarafın bir sıra mavi barakanın iki yanında karşı karşıya durduğu yer) ziyaret eder. JSA erişimi yıllar içinde açıldı ve kapandı; rezervasyondan önce kontrol edin.
Çin’den: Dandong
Çin’in Dandong kenti, Yalu Nehri kıyısında, Kuzey Kore’nin Sinuiju kentinin tam karşısında yer alır. Nehir kıyısından Kuzey Kore topraklarını ve iki ülke arasındaki ticaretin çoğunu taşıyan köprüleri görebilirsiniz. Nehirde yerel olarak tekne gezileri sunuldu; güncel koşulları ve Çin vize kurallarını kontrol edin.
Evinizden: okuyun ve izleyin
Firarilerin anıları, belgeseller ve uzun soluklu haberler, beş günlük bir turdan çok daha fazlasını anlatır. Ülkeden ayrılan insanların anlatıları, turların bilerek dışarıda bıraktığı şeyleri kapsar.
SSS
Şu an Kuzey Kore’ye gidilir mi?
Zamana ve pasaportunuza bağlı. Kuzey Kore 2020’nin başında sınırlarını kapattı; o günden beri turist erişimi kısmi kaldı ve çok az haber verilerek değişti. Uzman bir operatöre bugün neyin açık olduğunu sorun ve plan yapmadan önce hükümetinizin güncel seyahat tavsiyesini okuyun.
Tursuz Kuzey Kore’ye seyahat edilir mi?
Hayır. Turistler onaylı bir acenteyle seyahat etmek ve rehberleriyle kalmak zorunda. İş, yardım ya da diplomatik vizeyle girenler de yakın gözetim altında seyahat ediyor.
Pasaportunuza Kuzey Kore damgası vurulur mu?
Genellikle hayır. Turist vizeleri tipik olarak pasaporttan ayrı bir kart olarak düzenlendi ve bu kart toplandı ya da ayrı tutuldu. Damga ileride seyahatiniz için önemliyse başvurmadan önce operatörünüze sorun.
Kuzey Kore’yi ziyaret etmek güvenli mi?
Çoğu turist sorunsuz döndü, ama sorun tam da “çoğu” sözcüğünde. Bir şey ters gittiğinde sonuçlar ağır olabilir, cezalar uzun sürebilir ve dışarıdan yardım yavaş gelebilir ya da hiç gelmeyebilir. Birkaç hükümetin her türlü seyahate karşı uyarmasının nedeni bu.
Güney Kore’den Kuzey Kore’ye gidilir mi?
Turist olarak hayır. Açık bir turist geçişi yok ve Güney Koreli vatandaşların her türlü temas ya da seyahat için hükümet onayına ihtiyacı var. Güney’den ulaşabileceğiniz en yakın nokta DMZ turları.
Kuzey Kore’de asla ne yapmamalısınız?
Tek başınıza dolaşmayın, askerleri ya da askerî alanları fotoğraflamayın, liderlerin görüntülerine zarar vermeyin, afiş ya da tabela almayın ve dağıtmak için dinî veya Güney Kore materyali getirmeyin. Bunların her biri ziyaretçileri ciddi başı belaya soktu.
Kuzey Kore gezisi planlamadan önce neleri kontrol etmelisiniz?
Pasaportunuzla başlayın: dışişleri bakanlığınızın Kuzey Kore sayfasını okuyun, ülkenizin seyahati kısıtlayıp kısıtlamadığını ve gözaltına alınırsanız sizi kimin temsil edeceğini teyit edin. Ardından köklü bir operatöre, yazılı olarak, turizmin açık olup olmadığını, hangi güzergâhı kullandığını, kurallarının ve acil durum planının ne olduğunu sorun. Son olarak sigortacınızdan kapsamı yazılı olarak onaylamasını isteyin. Bu üç yanıttan biri hayırsa, Seul’den DMZ ya da Dandong nehir kıyısı sizi içeri sokmadan sınıra gerçek bir bakış sunar.
Bunlar da ilginizi çekebilir
Kaynaklar k-korea.blog · travel.state.gov · gov.uk · smartraveller.gov.au · travel.gc.ca · news.google.com
Fiyatlar, çalışma saatleri ve stok durumu değişebilir. Satın almadan ya da yola çıkmadan önce resmi sayfayı kontrol edin.