Şu an Seul8°C AçıkKOSPI 5.375,36 +%7,10USD/KRW 1.337,51 −%0,47

En İyi Kore Oyunları: Lineage’dan Stellar Blade’e 15 Oyun

15 dk okuma

En iyi Kore oyunları listesi 15 oyundan oluşuyor: 1998’deki Lineage’dan 2024’teki Stellar Blade’e kadar. Kore yaklaşık yirmi yıl boyunca çoğunlukla online PC oyunları, özellikle de MMORPG’ler (devasa çok oyunculu rol yapma oyunları) üretti; sonra Japon ve Amerikan yapımlarının yanında rafa konabilecek kalitede konsol aksiyon oyunları yapmaya başladı. Bu akşam tek bir oyunla başlayacaksanız, ücretsiz ve kolay bir online dünya için MapleStory‘yi, hızlı aksiyon dövüşleri için Lost Ark‘ı, bir kez alıp sonsuza dek sahip olacağınız bitmiş bir tek kişilik oyun için Lies of P‘yi seçin.

Temel çıkarımlar

  • Lineage (리니지, 1998), sonraki her Kore MMORPG’sinin ya kopyaladığı ya da karşı çıktığı şablonu kurdu: büyük lonca savaşları ve ücretli eşya ekonomisi.
  • PUBG (배틀그라운드, 2017), dünya oyun dünyasını en çok değiştiren Kore oyunu. Battle royale’i ana akım bir tür haline getirdi.
  • Lies of P (2023) ve Stellar Blade (2024), Kore stüdyolarının yıllarca neredeyse yalnızca ücretsiz PC oyunlarıyla anıldıktan sonra premium konsol oyunları da çıkarabildiğini gösterdi.
  • Birçok Kore’ye özel sunucu Kore telefon doğrulaması istiyor. Yurt dışındaki oyuncular resmi siteden ya da Steam’den küresel sürümü kullanmalı.

En iyi Kore oyunlarına tek bakışta

Bu liste gelire göre değil, etkiye ve bugün ne kadar oynanabilir olduğuna göre hazırlandı (resmi rakamlar kaynağa göre değişiyor). Her seçim bir türü, bir pazarı ya da oyundan para kazanma biçimini şekillendirdi. Port’lar ve sunucu bölgeleri değiştiği için güncel platformları her oyunun resmi sitesinden ya da mağaza sayfasından kontrol edin.

Oyun (Kore adı) İlk çıkış Geliştirici Tür Kimin için
Lineage (리니지) 1998 NCSoft MMORPG Kore oyun tarihini anlamak isteyenler
Ragnarok Online (라그나로크 온라인) 2002 Gravity MMORPG Nostaljik, sevimli anime tarzı level atlama sevenler
MapleStory (메이플스토리) 2003 Wizet / Nexon 2D yandan kaydırmalı MMORPG Rahat oynayanlar ve genç oyuncular
KartRider (카트라이더) 2004 Nexon Kart yarışı Arkadaşlarla kısa seanslar
Dungeon Fighter Online (던전앤파이터) 2005 Neople / Nexon 2D beat ’em up RPG Ganimet seven dövüş oyunu hayranları
Crossfire (크로스파이어) 2007 Smilegate Online nişancı oyunu Kore’nin Çin başarısını anlamak isteyenler
Black Desert (검은사막) 2014 Pearl Abyss Aksiyon MMORPG Açık dünya kaşifleri, karakter tasarımcıları
Summoners War (서머너즈 워) 2014 Com2uS Mobil canavar toplama RPG’si Telefonda strateji sevenler
PUBG: Battlegrounds (배틀그라운드) 2017 PUBG Corporation (şimdi Krafton) Battle royale nişancı oyunu Gergin, taktik nişancı maçları
Lost Ark (로스트아크) 2018 Smilegate RPG İzometrik aksiyon MMORPG Raid’li Diablo tarzı dövüş
Cookie Run: Kingdom (쿠키런: 킹덤) 2021 Devsisters Mobil RPG ve şehir kurma Sıcak, koleksiyon odaklı oyun
Goddess of Victory: Nikke (승리의 여신: 니케) 2022 Shift Up Mobil nişancı RPG Aksiyon isteyen gacha severler
Dave the Diver (데이브 더 다이버) 2023 Mintrocket (Nexon) Dalış macerası ve restoran simülasyonu Herkes, oyun oynamayanlar dahil
Lies of P (P의 거짓) 2023 Round8 Studio / Neowiz Soulslike aksiyon RPG Zor boss savaşlarını sevenler
Stellar Blade (스텔라 블레이드) 2024 Shift Up Aksiyon macera Şık, kombo ağırlıklı dövüş sevenler

Kore neden MMORPG’lere ve online PC oyunlarına yöneldi?

Kore’de oyun kültürü online ve PC üzerinde büyüdü. Japonya ile ABD ise konsolla büyüdü. Dört etken Kore’yi bu yöne itti ve listedeki neredeyse her oyunu açıklıyor.

Geniş bant internet ve PC bang

1997 Asya mali krizinden sonra Kore yüksek hızlı interneti hızla yaygınlaştırdı; işini kaybedenler ise PC bang’ler (PC방, saatlik kiralanan oyun bilgisayarlarıyla dolu internet kafeler) açtı. Evde oyun bilgisayarı almaya gücü yetmeyen gençler Lineage ya da StarCraft’ı harçlıklarıyla arkadaşlarıyla oynayabildi. PC bang nedir rehberimiz bu mekânların bugün nasıl işlediğini anlatıyor. Amerikan yapımı Blizzard oyunu StarCraft hikâyenin öbür yarısı; StarCraft’ın Kore’nin resmî olmayan ulusal sporu olmasının nedeni de bu.

Konsollar geç geldi

Kore, Japon popüler kültürüne getirdiği ithalat kısıtlarını 1998’de adım adım kaldırmaya başlayana kadar sürdürdü; resmî konsol lansmanları da daha geç geldi ve Japonya’dakinden pahalıya satıldı. Korsan kopyalar da kutulu oyunları ciddi biçimde vurdu. Sunucuda çalışan ve hesap isteyen bir oyundan para kazanmak, diskten kazanmaktan çok daha kolaydı.

Eşya mağazalı ücretsiz oyun modeli

Nexon, bir oyunu bedava dağıtıp sanal eşya satan (kostüm, evcil hayvan, güçlendirici) dünyadaki ilk şirketlerden biriydi. Sonradan dünyada taklit edilen bu model MapleStory ile KartRider’ı finanse etti ve sektörün varsayılanı oldu. Para vererek güç satın almanın koyu versiyonu ise Kore’de “Lineage benzeri” (리니지라이크) lakabını aldı ve oyuncular bunu yüksek sesle eleştiriyor.

Grup halinde oynamak

Kore’de oyun baştan beri sosyaldi. Sınıf arkadaşlarınla PC bang’e gider, bir loncaya (kalıcı oyuncu takımı) katılır ve kale kuşatmalarında birlikte savaşırdın. MMORPG’ler bu alışkanlığa en iyi uyan türdü. Aynı takım kültürü sonradan Kore’nin espor gücünü de besledi; bunu Kore neden League of Legends’ta iyi yazımızda açıyoruz.

Bir internet kafenin içinde ışıklı klavyeleri olan sıra sıra oyun bilgisayarları
Photo: League of Legends EMEA Championship by LoL Esports, Riot Games, Public Domain Mark

2000’lerin MMORPG patlaması: Lineage, Ragnarok ve MapleStory

On yılı üç oyun tanımladı. Üçü de bir biçimde hâlâ ayakta ve her birinin ilk saati birbirinden çok farklı.

Lineage (리니지): şablon

NCSoft, Lineage’ı 1998’de Shin Il-sook’un bir manhwa’sından (Kore çizgi romanı) uyarlayarak çıkardı. Temel fikri oyuncu siyasetiydi: loncalar kaleler için savaşıyor, kazanan lonca da diğer oyunculardan vergi alabiliyordu. Lineage II 2003’te 3D grafikler ve daha büyük kuşatmalarla geldi. Lineage M (2017) gibi mobil sürümler seriyi telefonlara taşıdı. Bugün yurt dışından gelen bir oyuncu için Lineage ilk oyundan çok tarih olarak önemli; klasik sunucuları Kore’li kıdemli oyunculara yönelik ve para kazanma modeli ünlü derecede ağır.

Ragnarok Online (라그나로크 온라인): dünyanın âşık olduğu oyun

Gravity, Ragnarok Online’ı 2002’de Lee Myung-jin’in Ragnarok manhwa’sından uyarlayarak çıkardı. 3D haritalar üzerindeki 2D sprite’ları, neşeli müziği ve meslek sistemi (Novice olarak başlayıp Swordsman ya da Acolyte gibi sınıflara ayrılıyorsun) onu Güneydoğu Asya’da, Güney Amerika’da ve başka yerlerde çok büyüttü. 2000’lerde Kore menşeli bir MMO oynadığını söyleyen pek çok kişi aslında bunu kastediyor. Resmî sunucular bölgeye göre değişiyor; ülkenizi kapsayanı Gravity’nin sitesinden kontrol edin.

MapleStory (메이플스토리): içeri açılan en sıcak kapı

Wizet’in yaptığı, Nexon’un 2003’te yayımladığı MapleStory, tombul ve sevimli karakterleri olan 2D yandan kaydırmalı bir MMORPG. Ücretsiz, mütevazı bilgisayarlarda çalışıyor ve dakikalar içinde dövüşe sokuyor. Ayrıca çoğu oyuncunun denemeye bile vakit bulamayacağı kadar çok karakter sınıfı var. Kore’nin online oyun döngüsünü, yani seviye atlama, ekipman geliştirme ve etkinlikleri tatmak istiyorsanız buradan başlayın, ama nakit mağazasını açmadan önce bir harcama limiti koyun.

Dünyaya açılan Kore PC hitleri

İkinci dalga saf MMORPG kalıbını bıraktı. Kore stüdyoları yarış oyunları, dövüş oyunları, nişancı oyunları ve sonunda battle royale yaptı.

PUBG: Battlegrounds (배틀그라운드)

PUBG, 2017’de erken erişimle çıktı. Geliştiricisi PUBG Corporation o zaman Bluehole’un parçasıydı, bugün Krafton’un parçası. Yüz oyuncu bir adaya paraşütle iniyor, silah topluyor ve küçülen bir bölge onları birbirine yaklaştırırken savaşıyor; son ayakta kalan kazanıyor. Battle royale daha önce mod olarak vardı, ama PUBG onu her büyük yayıncının peşine düştüğü bir türe çevirdi.

Oyun sonradan ücretsiz modele geçti, PUBG Mobile ise formatı daha da yaydı. Ani çatışmalarla bölünen yavaş gerilimden hoşlanıyorsanız oynayın. Sürekli aksiyon istiyorsanız geçin.

Lost Ark (로스트아크)

Smilegate RPG, Lost Ark’ı 2018’de Kore’de çıkardı; Amazon Games ise 2022’de Batı’da yayımladı. İzometrik (yukarıdan, açılı) kamerası ve gösterişli yetenekleriyle Diablo’ya benziyor, ama sekiz koordineli oyuncu gerektiren raid’leriyle bir MMORPG gibi oynanıyor. İlk 50 saat akıcı, sinematik bir hikâye. Oyun sonu ise Kore usulü “honing” (geliştirmelerin başarısız olabildiği) etrafında kurulu bir ekipman geliştirme kasması. Aylarınızı vermeden önce bunu bilin.

Black Desert (검은사막)

Pearl Abyss, Black Desert’ı Kore’de 2014’te, Batı’da iki yıl sonra çıkardı. İki şeyle tanınıyor: hedefe tıklamak yerine nişan alıp kaçtığın aksiyon dövüşü ve sırf portre yapmak için kullanılacak kadar detaylı bir karakter yaratıcısı. Dünya ayrıca hiç dövüşmeden balık tutmana, ticaret yapmana, tarım yapmana ve at yetiştirmene de izin veriyor. İçinde yaşanacak bir sandbox isteyen oyuncular için doğru seçim.

Dungeon Fighter Online, Crossfire ve KartRider

Bu üçü Batı’da sessiz, başka yerlerde dev. Dungeon Fighter Online (2005, Neople) RPG ganimetli bir atari tarzı beat ’em up gibi oynanıyor. Crossfire (2007, Smilegate), yerel yayıncısı Tencent sayesinde Çin’in en çok oynanan oyunlarından biri olan bir online nişancı oyunu. KartRider (2004, Nexon) Kore’nin okul bahçesi yarış oyunuydu; devamı KartRider: Drift onu konsollara ve telefonlara taşıdı. Üçü de aynı örüntüyü gösteriyor: Kore online oyunları en büyük kitlelerini çoğu zaman ABD’de değil, Çin’de ve Güneydoğu Asya’da buldu.

Kore konsol oyunları: Lies of P, Stellar Blade ve Dave the Diver

Yıllarca “iyi Kore konsol oyunları var mı?” sorusunun dürüst cevabı “neredeyse yok” oldu. Bu durum 2023 ve 2024’te değişti: üç oyun, Kore stüdyolarının bir kez satın alıp bitireceğiniz premium yapımlar çıkarabildiğini kanıtladı.

Lies of P (P의 거짓)

Neowiz ve Round8 Studio, Lies of P’yi 2023’te çıkardı. Bir soulslike (FromSoftware’in Dark Souls’u tarzında, her boss’u tekrarlanan ölümlerle öğrendiğin zor bir aksiyon RPG’si) ve Pinokyo’yu Krat adlı, harap Belle Époque tarzı bir şehirde karanlık bir hikâye olarak yeniden anlatıyor. Silah sistemi farklı saplarla bıçakları eşleştirmene izin veriyor, bu da build’lere gerçek çeşitlilik katıyor. Bloodborne’u bitirdiyseniz ve daha fazlasını istiyorsanız, listedeki en yakın eşleşme bu.

Stellar Blade (스텔라 블레이드)

Mobil oyun Nikke’nin arkasındaki stüdyo Shift Up, Stellar Blade’i 2024’te PlayStation 5 için çıkardı, yayıncısı Sony Interactive Entertainment. Harap bir Dünya’yı uzaylı yaratıklardan geri almak için gönderilen asker Eve’i oynuyorsun. Dövüş sistemi parry’yi ve iyi zamanlanmış kaçışları ödüllendiriyor; boss savaşları zirve noktaları. Oyun sonradan PC’ye de geldi, güncel platformlar için resmî sayfaya ya da mağazanıza bakın.

Dave the Diver (데이브 더 다이버)

Nexon stüdyosu Mintrocket, Dave the Diver’ı 2023’te tam sürüm olarak çıkardı. Gündüz her gün değişen bir okyanus çukuruna dalıp balık yakalıyorsun; geceleri bu balıkları servis eden suşi barını işletiyorsun. Piksel sanatlı, komik ve cömert; normalde oyun oynamayan birine önerilebilecek en kolay Kore oyunu. Büyük bir Kore yayıncısının küçük, sabit fiyatlı bir oyunla da kazanabileceğini gösterdi.

İndirmeye değer en iyi Kore mobil oyunları

Kore telefona hızla geçti ve 2010’lardan beri en büyük oyun pazarı mobil. Hitlerin çoğu gacha’lı ve ücretsiz (karakterler ya da eşyalar için ücretli rastgele çekilişler; adını Japon kapsül oyuncak makinelerinden alıyor).

  • Summoners War (서머너즈 워, 2014, Com2uS): dünya çapında işleyen ilk Kore mobil oyunlarından biri. Canavar topluyor ve sıra tabanlı dövüşler için takımlar kuruyorsun. Derin strateji, uzun kasma.
  • Cookie Run: Kingdom (쿠키런: 킹덤, 2021, Devsisters): yarı şehir kurma, yarı takım savaşı; başrolde eski Cookie Run koşu oyunlarının kurabiye karakterleri var. Listedeki en sevimli giriş kapısı.
  • Goddess of Victory: Nikke (2022, Shift Up): siperden nişan alıp makine dalgalarını vurduğun üçüncü şahıs nişancı RPG’si. Yetişkin bir kitleyi hedefliyor ve fan-service ağırlıklı karakter çizimlerine yaslanıyor.
  • Epic Seven (에픽세븐, 2018, Smilegate): anime ara sahneleri gibi görünen elle çizilmiş 2D animasyonlarıyla tanınan sıra tabanlı RPG.
  • Lineage M ve devamları (NCSoft): klasiğin mobil sürümleri. Kore listelerinin tepesinde yer alıyor ama harcama modeli yüzünden yurt dışında önermesi en zor olanlar.

İlk gacha çekilişinizden önce telefonunuzdaki uygulama içi harcama ayarlarını okuyun. Her çekiliş ucuz görünür. İnsanlar bunun öyle olmadığını kart ekstresinde fark ediyor.

Metroda telefonunda mobil oyun oynayan bir kişi
Photo: League of Legends esports championship in Nairobi by Hilary Murugu, CC BY-SA 4.0

Kore oyunları yurt dışından nasıl oynanır?

Yukarıdaki oyunların çoğunun küresel sürümü var ve sizin isteyeceğiniz de o. Doğru yolu şöyle seçin.

  1. Önce küresel ya da bölgesel sürüme bakın. PUBG, Lost Ark, Black Desert, Lies of P, Stellar Blade ve Dave the Diver Kore dışında Steam, PlayStation, Xbox ya da yayıncının kendi başlatıcısı üzerinden satılıyor veya çalışıyor. Bölgeniz için resmî siteyi kontrol edin.
  2. Sunucuyu yaşadığınız yere göre seçin. Online oyunlar ayrı sunucu bölgeleriyle çalışır (Kuzey Amerika, Avrupa, Güneydoğu Asya vb.). Düşük ping, ıskalanan kaçışların azalması demek.
  3. Kore sunucularını ileri seviye sayın. Bazı oyunlar güncellemeleri önce Kore’de alıyor ve meraklılar orada oynuyor. Yalnızca Korece menülerle ve çoğu zaman Kore’de yaşayanlara göre kurulmuş hesap kurallarıyla uğraşırsınız.
  4. Biraz Hangul öğrenin. Bir Kore sunucusunu denerseniz eşya adlarını okuyabilmek çok işe yarar. Hafta sonu Hangul planımız menüleri hızla okumanızı sağlıyor.

İlk olarak hangi Kore oyununu oynamalısınız?

Oyunu, listelerin tepesindekine göre değil, nasıl oynamayı sevdiğinize göre seçin.

Şunu seviyorsanız… Şununla başlayın Neden
Zor tek kişilik boss savaşları Lies of P Sabit fiyat, eşya mağazası yok, tamamlanmış bir hikâye
Gösterişli konsol aksiyonu Stellar Blade Parry odaklı dövüş ve büyük sahne boss’ları
Herkesle oynayabileceğiniz rahat oyunlar Dave the Diver Kısa seanslar, yumuşak öğrenme eğrisi, bolca mizah
Rekabetçi nişancı oyunları PUBG: Battlegrounds Taktik tempolu, orijinal battle royale
Arkadaşlarla raid Lost Ark Hızlı dövüş ve yapılandırılmış sekiz kişilik içerik
Sıcak bir online dünya MapleStory Ücretsiz, donanıma hafif, başlaması kolay
İşe gidiş geliş sürecinde telefon oyunları Cookie Run: Kingdom ya da Summoners War Kısa günlük seanslar için tasarlandı

Çalışılmış bir örnek: bir ay, üç oyun

Elinizde bir PC, bir PS5 ve bir telefon olduğunu, Kore oyunlarının nasıl hissettirdiğini görmek istediğinizi varsayalım. İlk haftayı ısınmak için Dave the Diver’la geçirin. İkinci ve üçüncü haftalar için Lies of P ya da Stellar Blade’e geçin; ikisi de tek kişilik, yani temposunu siz belirlersiniz. Dördüncü haftada Lost Ark ya da MapleStory’yi ücretsiz kurun ve online döngünün ne olduğunu görmek için bir akşam harcayın. Bu sıra işe yarıyor, çünkü önce cilalı, bitmiş oyunlarla tanışıyor, sonra bitmeyen bir online oyunun zamanınıza değip değmeyeceğine net kafayla karar veriyorsunuz.

Yabancı oyuncuların Kore oyunlarında sık yaptığı hatalar

  • Tüm sektörü tek bir pay-to-win oyuna bakarak yargılamak. Kore yoğun para kazanma odaklı MMO’lar da yapıyor, Dave the Diver ile Lies of P’yi de. Ülkeye göre değil, iş modeline göre seçin.
  • İlk günden geliştirme peşinde koşmak. Lost Ark, Black Desert ve MapleStory’nin hepsinde denemelerin başarısız olabildiği geliştirme sistemleri var. Gerçek para harcamadan önce öğrenin.
  • Sunucu bölgesini görmezden gelmek. Yanlış sunucudaki ucuz bir hesap gecikme, yanlış dil ve bazen bölgenizde müşteri desteği olmaması demek.
  • Eski rehberlere güvenmek. Uzun süredir yayında olan online oyunlar sınıfları ve sistemleri sık sık yeniden düzenler. Yıllar önceki bir rehber yerine resmî sitedeki yama notlarına bakın.
  • Hikâyeleri atlamak. Lost Ark ve Black Desert’ın gerçek kampanyaları var. Oyun sonuna koşmak en iyi içeriklerinin bir kısmını atlamak demek.

SSS

En ünlü Kore video oyunu hangisi?

Kore dışında en yaygın bilinen PUBG: Battlegrounds, çünkü battle royale türünü popülerleştirdi. Kore içinde ise Lineage ve MapleStory daha fazla tarih taşıyor. İkisi de Kore oyunlarının nasıl para kazandığını ve topluluk kurduğunu şekillendirdi.

League of Legends ya da StarCraft Kore oyunu mu?

Hayır. League of Legends Riot Games’in, StarCraft ise Blizzard Entertainment’ın yapımı; ikisi de Amerikan şirketi. Kore bu oyunları en üst seviyede oynamasıyla ve etraflarında espor kurmasıyla ünlü, insanların sık sık Kore oyunu sanmasının nedeni bu.

Kore’de neden bu kadar çok oyun MMORPG?

Kore geniş bant interneti erken kurdu, oyuncular PC bang’lerde birlikte oynadı, konsollar resmî olarak geç geldi ve pahalıydı. Hesaplı ve eşya mağazalı online oyunlar korsana da dayanıklıydı. Hepsi birleşince MMORPG’ler Kore stüdyoları için en pratik ve en kârlı tür oldu.

Kore oyunları pay-to-win mi?

Bazıları öyle, özellikle harcamanın güç satın aldığı Lineage tarzı mobil MMORPG’ler. Birçoğu değil: Lies of P, Stellar Blade ve Dave the Diver sabit fiyatlı oyunlar, PUBG ise çoğunlukla kozmetik satıyor. Başlamadan önce mağaza sayfasını ve topluluğun para kazanma modeli hakkındaki görüşünü okuyun.

Kore oyunlarını İngilizce oynayabilir miyim?

Evet, bu listedeki neredeyse her oyun için küresel sürümü üzerinden. Kore’ye özel sunucular genellikle Korece kalıyor ve Kore telefon doğrulaması isteyebilir. Bölgenizdeki desteklenen diller için resmî siteye ya da mağaza sayfasına bakın.

PS5’teki en iyi Kore oyunları hangileri?

Öne çıkanlar Stellar Blade ve Lies of P, daha hafif bir seçenek olarak Dave the Diver. PUBG ve Black Desert’ın da konsol sürümleri var. Platform listeleri değişiyor, o yüzden PlayStation Store’dan ya da yayıncının sayfasından doğrulayın.

Kore oyunlarında sırada ne oynanmalı, ne izlenmeli?

Kore yayıncıları artık yalnızca yerel MMO pazarına değil, küresel oyunculara yönelik konsol ve PC oyunlarına da para yatırıyor. Yeni oyunlar ve çıkış haberleri için Shift Up, Neowiz, Krafton, Nexon, NCSoft, Smilegate ve Pearl Abyss’in resmî kanallarını takip edin; yalnızca stüdyoların kendilerinin doğruladığı tarihlere güvenin. Seul’e gidiyorsanız bir akşamı PC bang’de geçirin, bütün bunların nereden çıktığını görürsünüz. Rekabetçi tarafı merak ediyorsanız yukarıda bağlantısı verilen Kore’nin StarCraft ve League of Legends tarihiyle başlayın. Tablodan bir oyun seçin, ona tam bir hafta verin; dünyada pek çok oyuncunun neden Kore sunucularında büyüdüğünü anlarsınız.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Kaynaklar k-korea.blog

Fiyatlar, çalışma saatleri ve stok durumu değişebilir. Satın almadan ya da yola çıkmadan önce resmi sayfayı kontrol edin.

Yazar Korea Desk

Korea ekibi K-güzellik, Kore yemekleri, dizi, film, webtoon, K-pop ve Kore seyahati üzerine yazar. Ücretli içerik yok.