15 dk okuma
Jjimjilbang (찜질방), 2 bölümden oluşan bir Kore spasıdır: kadın ve erkeklere ayrı çıplak hamamlar ile herkesin giyinik girdiği ortak bir sauna zemini. Kasada bir kez ödeme yaparsınız, banyo bölümünde yıkanıp ısınırsınız, sonra pamuklu üniformanızı giyip istediğiniz kadar ısıtmalı odalarda kalırsınız. Orada fırınlanmış yumurta yer, sikhye içer, yerde şekerleme yaparsınız. Kurallar öğrenince basit. Yabancıların endişelendiği garip anların çoğu tek bir şeye dayanır: önce duş alın, çıplaklık bölümünü de kendi yerinde bırakın.
Öne çıkanlar
- Banyo bölümü çıplaktır ve cinsiyete göre ayrılır; mayo giyilmez, suya girmeden önce duş istasyonunda tamamen yıkanırsınız.
- Ortak zemin karma ve giyiniktir: kasada verilen tişört-şort üniformasını giyersiniz.
- Dolap anahtarınız içeride genellikle cüzdan görevi görür; atıştırmalık, kese ve içecekler bu anahtara yazılır, çıkışta ödersiniz.
- Birçok jjimjilbang ısıtmalı zeminde geceleme imkânı verir, ancak kurallar ve ek ücret yere göre değişir; planlamadan önce işletmenin tabelasına ya da resmi sayfasına bakın.
Jjimjilbang ziyareti adım adım nasıl işler?
Akış Kore’nin her yerinde neredeyse aynıdır; bir marketin üst katındaki mahalle işletmesinde de, çok katlı büyük komplekslerde de. Bir kez öğrenirseniz her kapıdan rahatça girersiniz.
- Ayakkabılar kapıda çıkar. Ayakkabılarınızı girişteki küçük ayakkabı dolabına koyun ve anahtarı alın.
- Kasada ödeme yapın. Birçok yerde iki tür bilet satılır: yalnızca banyo (mogyoktang, 목욕탕, geleneksel halk hamamı) ya da banyo artı jjimjil zemini. Fiyatlar kasadaki panoda yazar. Fiyatlar değiştiği için panoya ya da işletmenin resmi sayfasına bakın.
- Setinizi alın. Genellikle bileklik üzerinde bir giysi dolabı anahtarı, bir üniforma ve bir ya da iki küçük havlu verilir. Bazı yerlerde ayakkabı anahtarını karşılığında bırakırsınız.
- Kendi cinsiyetinize ait soyunma odasına gidin. Tamamen soyunun, her şeyi dolaba kilitleyin ve banyo bölümüne yalnızca küçük havlunuzla girin.
- Önce yıkanın, sonra ısının. Duş istasyonunda iyice yıkanın, ardından sıcak, ılık ve soğuk havuzlar ile kuru ya da buharlı saunalar arasında dolaşın.
- Kurulanıp üniformayı giyin. Dolabınıza dönüp tişört ve şortu giyin, ortak zemine geçin.
- Çıkışı da aynı şekilde yapın. İsterseniz yeniden duş alın, üstünüzü değiştirin, üniformayı ve havluları teslim edin, anahtarınıza yazılan ekstraları ödeyin.
İki bölümü de kullanmak zorunda değilsiniz. Pek çok Koreli yalnızca banyoyu kullanır, bazıları da kısa bir durulanmanın ardından doğrudan ortak zemine geçer. Hangi bölüme girebileceğinizi aldığınız bilet belirler.
Cinsiyete göre ayrılmış banyolar: çıplak bölüm gerçekte nasıl?
İlk kez gidenlerin çoğunu en çok bu kısım durdurur, oysa anlatıldığı kadar dramatik değildir. Banyo bölümü sakin ve işlevsel bir alandır; büyükanneler, öğrenciler ve ofis çalışanları kimseye aldırmadan yıkanıp ısınır. Kimse size bakmaz. Asıl kaba olan, birine dik dik bakmaktır.
İçeride neler var?
Alçak tabureli, el duşlu ve aynalı sıra sıra oturaklı duş istasyonları ile farklı sıcaklıklarda birkaç havuz bulursunuz. Genellikle bir sıcak havuz, bir ılık havuz, bir soğuk havuz ve kuru sauna ya da buhar odası olur. Büyük yerlere bitki banyoları ya da jetli havuzlar da eklenir.
Banyo bölümünün kuralları
- Isınmadan önce yıkanın. Herhangi bir havuza girmeden önce saçınız dahil tüm vücudunuzu sabunlayıp durulayın. Koreliler en çok bu kurala önem verir.
- Mayo yok. Mayo, suda hijyensiz sayılır; mesele mahremiyet değildir.
- Havluyu havuza sokmayın. Yürürken üstünüzü örtmek için kullanın, sonra katlayıp başınıza koyun ya da kenarda bırakın.
- Uzun saçlarınızı toplayın, suya değmesin.
- Telefon ve kamera yok. Dolapta bırakın. Bu alanda fotoğraf çekmek bir görgü hatası değil, ciddi bir ihlaldir.
- İşiniz bitince tabureyi yerine koyup istasyonunuzu durulayın.
Seshin: Kore usulü vücut keselemesi
Birçok banyo bölümünde bir görevlinin seshin (세신) yaptığı kese köşesi vardır. Koreliler bu sert bezi “İtalya havlusu” (이태리 타올) diye anar. Vinil bir masaya uzanırsınız, baştan ayağa keselenirsiniz ve üzerinizden şaşırtıcı miktarda ölü deri döküldüğünü izlersiniz. Ücretli bir ek hizmettir, fiyat listesi yakında asılıdır. Önce sıcak havuzda bir süre bekleyin, çünkü yumuşayan cilt daha kolay keselenir. Hassas cildiniz, egzamanız ya da bir cilt rahatsızlığınız varsa bundan kaçının ya da önce bir dermatoloğa danışın, çünkü oldukça sert bir işlemdir.
Ortak jjimjilbang zemini: üniformalar ve ısıtmalı odalar
Üniformayı giydiğinizde jjimjilbang’ın karma bölümündesiniz. Aileler, çiftler ve arkadaş grupları sıcak zemine uzanır, televizyon izler, yemek yer ve uyuklar. Yan taraflarında sauna odaları olan dev, ısıtmalı bir oturma odası gibi düşünün.
Üniforma
Üniforma, bol pamuklu bir tişört ve şorttur; çoğu zaman erkekler ve kadınlar için farklı renklerde olur. Ortak zeminde giymek zorunludur, kendi kıyafetlerinizle dolaşmazsınız. Altına iç çamaşırı giyip giymemek size kalmış. Paylaşılan zeminde çıplak ayak sevmiyorsanız kendi çorabınızı getirin.
Isıtmalı odalar ve her birinin amacı
Her oda farklı bir sıcaklıkta ve malzemededir; Koreliler odalar arasında dönüp arada ana zeminde dinlenir. İşletmeler bazı odaları geleneksel sağlık iddialarıyla pazarlar. Bunları tıp değil, gelenek olarak okuyun.
| Oda | Korece adı | Nasıl bir yer? | İnsanlar genelde ne kadar kalır? |
|---|---|---|---|
| Kömür fırını odası | 불가마 (bulgama) | Geleneksel kömür fırınından esinlenen en sıcak oda; çoğu zaman kubbe biçimindedir ve kalın bir kapısı vardır | Her seferinde birkaç dakika |
| Tuz odası | 소금방 (sogeumbang) | Duvarları ya da zemini tuzla kaplı, orta sıcaklıkta | Daha uzun, rahat seanslar |
| Kırmızı kil odası | 황토방 (hwangtobang) | Lös kilinden duvar ve zemin, kuru ve toprağımsı bir sıcaklık | Daha uzun; birçok kişi burada şekerleme yapar |
| Odun kömürü odası | 숯방 (sutbang) | Duvarları odun kömürüyle kaplı, orta sıcaklıkta | Orta uzunlukta seanslar |
| Buz odası | 얼음방 (eoreumbang) | Sıcak odalar arasında serinlemek için soğutulmuş oda | Kısa molalar |
Her jjimjilbang’da beşi birden bulunmaz. Küçük bir mahalle işletmesinde bir sıcak, bir serin oda olabilir; büyük bir kompleks yeşim odaları, oksijen odaları ya da tematik alanlar ekleyebilir. Düzen aynıdır: ısın, dinlen, serinle, tekrarla.
Sıcakta güvende kalmak
Su için, başınız dönerse hemen odadan çıkın ve alkol aldıktan sonra sıcak odaları kullanmayın. Hamileyseniz ya da kalp veya tansiyon rahatsızlığınız varsa gitmeden önce doktorunuza danışın; daha ılıman odalarda ya da ana zeminde kalın.
Sikhye ve yumurta: Koreliler jjimjilbang’da ne yer?
Atıştırmalık barı, Korelilerin oraya gitmesinin yarısıdır. İki ürün jjimjilbang kültürüne o kadar bağlıdır ki sipariş etmek neredeyse ritüelin parçasıdır.
Sikhye (식혜)
Sikhye, malt arpasıyla yapılan, hafif mayalanmış tatlı bir pirinç içeceğidir; içinde yumuşak pirinç taneleri yüzer. Buz gibi, bazen yarı donmuş kar kıvamında servis edilir ve sıcak odanın ardından klasik içecektir. Tatlı içecekleri sevmiyorsanız, çoğu büfede şişe su, spor içeceği ve soğuk çay da satılır.
Fırınlanmış yumurta (맥반석 계란)
Maekbanseok gyeran, sıcak taşlar üzerinde yavaşça kızartılan yumurtalardır; kabuğu kahverengileşir, beyazı sertleşir ve hafif sakızımsı olur. Genellikle bir tutam tuzla küçük poşetlerde gelir. Bir arkadaşın (ya da kendi) alnında yumurta kırma şakası Kore televizyonundan gelir ve arkadaşlar hâlâ eğlence için yapar.
Diğer yiyecekler
Daha büyük jjimjilbang’lar ortak zeminde küçük bir restoran işletir; genellikle hazır ramyeon, soğuk erişte ya da güveç gibi basit Kore yemekleri, bir de içecek ve dondurma buzdolabı bulunur. Dolap anahtarınız genellikle hesap gibi çalışır: personel numarayı okutur ya da not eder, toplamı çıkışta ödersiniz. Son hesap sürpriz olmasın diye takip edin.
Koyun başı havlu
Küçük havlusunu başında iki kulak şeklinde sarmış insanlar göreceksiniz. Buna yangmeori (양머리), yani “koyun başı” denir ve Kore televizyonu onu jjimjilbang’ın simgesi yaptı. Yapmak için havlunun iki uzun kenarını ortaya doğru yuvarlayın, sonra yuvarlanan uçları başınızın çevresinde birleştirin; iki küçük boynuz oluşur. Teri gözlerinizden uzak tutar ve kameraya izin verilen ortak zeminde fotoğrafta iyi görünür (banyolarda asla).
Jjimjilbang’da geceleyebilir misiniz?
Çoğu zaman evet. Birçok jjimjilbang gün boyu açıktır ve ısıtmalı zeminde uyumak, son treni kaçıran Koreliler, şehirler arası seyahat edenler ve sıcaklığı seven herkes için uzun zamandır ucuz bir çıkış yolu olmuştur. Yine de bir otel değildir; ne aldığınızı bilerek gidin.
Orada uyumak gerçekte nasıl?
- Yerde, ince bir minderde uyursunuz; bazen loş bir uyku salonunda, bazen ana zeminin bir köşesinde, bazen de sıcak bir kil odasında.
- Yastıklar değişir. Bazı yerler yumuşak yastık verir; eski usul yerlerde hâlâ sert ahşap ya da plastik bloklar kullanılır.
- Gürültü bekleyin. Horlama, televizyonlar, geç gelenler ve erken kalkanlar işin parçasıdır. Kulak tıkacı ve göz bandı çok işe yarar.
- Bazı salonlar cinsiyete göre ayrılır ve çoğunda ayrı bir yalnızca kadınlara özel dinlenme alanı bulunur.
Bir geceyi planlamadan önce
Her jjimjilbang geceleme izni vermez ve bazıları belirli bir saatten sonra ek ücret alır. Kasadaki tabelaya ya da işletmenin resmi sayfasına bakın. Kore’nin gençlik koruma kuralları da ergenlerin yanında bir yetişkin olmadan geç saatlere kadar kalmasını sınırlar; bu yüzden gençlerle seyahat eden aileler politikayı teyit etmeli. Pasaportunuzu, nakit paranızı ve telefonunuzu uyurken başınızın yanında değil, dolapta tutun.
Bir gezginin bunu nasıl kullanabileceğine dair somut bir örnek: Geç bir saatte iniyorsunuz, pansiyona giriş ertesi öğleden sonra ve tam bir otel gecesine para vermek istemiyorsunuz. 24 saat açık bir jjimjilbang duş almanıza, sıcak bir zeminde birkaç saat uyumanıza, büfede kahvaltı etmenize ve bütün bu süre boyunca eşyanızı kilitli bırakıp çıkmanıza izin verir. Hafif uyuyorsanız ve küçük bir çantayla geziyorsanız en iyi sonucu verir; büyük bavullar dolaplara sığmayabilir, kasada sorun.
Jjimjilbang görgü kuralları: yabancıların en sık bozduğu kurallar
Koreliler yabancıların her gelenek bilmemesine karşı rahattır. Birkaç kural ciddiye alınır ve bunları doğru yapmak bu rehberdeki her şeyden daha önemlidir.
- Havuz öncesi yıkanmayı atlamak. Beş saniye durulanmak sayılmaz. Her yere sabun kullanın.
- Üniformayla banyoya girmek ya da ortak zemine çıplak çıkmak. Çıplak bölge ile giyinik bölge asla karışmaz.
- Banyo ya da soyunma odası yakınında telefon kullanmak. Elinizde tutmak bile çekim yapıyormuşsunuz gibi görünebilir. Giyinip ortak zemine çıkana kadar dolapta kalsın.
- Soyunma odasında damlata damlata yürümek. Islak alandan çıkmadan önce kurulanın.
- Uyku salonunda yüksek sesle konuşmak. Isıtmalı zemin sosyaldir; loş dinlenme alanları uyumak içindir.
- Çok fazla yer kaplamak. Biraz yayılın, ama kalabalıkken çantalar ve minderlerle koca bir köşeyi sahiplenmeyin.
- Başınızı havuza daldırmak. Çoğu kişi başını suyun dışında tutar.
Dövme, adet dönemi, çocuklar ve diğer jjimjilbang soruları
Dövmeyle jjimjilbang’a gidilir mi?
Genellikle evet. Kore’de Japon onsenlerinde yaygın olan genel dövme yasağı yoktur ve banyo bölümlerinde dövmeli insanlar görürsünüz. Yine de işletme kendi kurallarını koyabilir ve çok büyük, görünür dövmeler yaşlı misafirlerden birkaç bakış çekebilir. Endişeliyseniz ödemeden önce resmi sayfaya bakın ya da kasada sorun.
Adet döneminde ne olur?
Çoğu kadın nezaket ve hijyen gereği adet döneminde havuzlardan uzak durur, ancak ortak zemin üniformayla sorunsuzdur. Sunulduğu yerlerde yalnızca jjimjil biletini alabilir, suya girmeden duşta durulanabilirsiniz.
Çocuklarla gidilir mi?
Jjimjilbang’lar aile mekânlarıdır ve hafta sonları çocuk doludur. Cinsiyete göre ayrılmış banyolarda Kore kuralları, bir çocuğun ebeveyniyle karşı cinsin tarafına girebileceği yaş sınırını belirler; sınır kasada asılıdır, bakın. Sıcak odalarda küçük çocukları yakından izleyin.
Çiftler ya da karma gruplar için uygun mu?
Evet, ortak zemin için. Soyunma odalarında ayrılır, ayrı yıkanıp ısınır, sonra üniformayla yeniden buluşursunuz. Bir buluşma noktası belirleyin, çünkü banyodan mesaj atamazsınız.
Temiz mi?
Standartlar yaşa ve büyüklüğe göre değişir. Daha yeni, büyük kompleksler genelde daha bakımlı hissettirir; eski mahalle işletmeleri eskimiş olabilir ama sadık müşterilerle dolu olur. Bir Kore harita uygulamasındaki güncel fotoğraflar ve yorumlar yargılamanın en hızlı yoludur.
İyi bir jjimjilbang nasıl bulunur ve seçilir?
Naver Map ya da Kakao Map’te (Korelilerin kullandığı iki harita uygulaması, Kore’de Google Maps’ten çok daha iyi çalışır) “찜질방” (jjimjilbang) ya da “사우나” (sauna) arayın. Kore seyahati için en iyi uygulamalar listemiz, uçmadan önce bunları nasıl kuracağınızı anlatıyor. “Sauna” olarak listelenen bazı yerler yalnızca banyodur, bu yüzden fotoğraflarda ortak zemin olup olmadığına bakın.
| Tür | En uygun olduğu durum | Ne beklemeli? | Önce neye bakmalı? |
|---|---|---|---|
| Mahalle jjimjilbang’ı | Hızlı, yerel bir deneyim | Bir ya da iki sıcak oda, küçük bir büfe, çoğunlukla düzenli müşteriler | Jjimjil zemininin dahil olup olmadığı, yoksa yalnızca banyo mu olduğu |
| Büyük, çok katlı spa kompleksi | İlk kez gidenler, aileler, yarım günlük ziyaret | Birçok tematik oda, bir restoran, dinlenme alanları, bazen spor salonu ya da açık havuz gibi ekstralar | Bilet türleri ve her birinin neleri kapsadığı (resmi sayfada) |
| İstasyon yakınında 24 saat açık jjimjilbang | Geç gelenler, bütçeye uygun gece durağı | Uyku salonları ya da yer mindirleri, dolaplar, basit yemekler | Geceleme politikası, varsa ek gece ücreti, dolap boyutu |
| Resort ya da kaplıca spası | Seul dışında günübirlik gezi | Bazı yerlerde doğal kaplıca suyu, daha büyük havuzlar, çoğu zaman su parkı alanları | Belirli bölgelerde mayo zorunlu olup olmadığı |
Son satır önemli: bazı resort tarzı spalarda mayonun zorunlu olduğu karma açık havuzlar, yanı sıra olağan çıplak banyo bölümü bulunur. Bir işletme mayo satıyor ya da kiralıyorsa, böyle bir bölgesi vardır. Güneye gidiyorsanız, Busan’ın kaplıcalarına bağlı güçlü bir hamam kültürü var; Busan seyahat rehberimiz bir spa öğleden sonrasını üç günlük bir geziye nasıl sığdıracağınızı gösteriyor.
Yanınıza ne almalı?
- Kendi malzemelerinizi tercih ediyorsanız küçük bir tuvalet çantası; birçok yer temel sabun, şampuan ve saç kurutma makinesi sağlar, gerisini satar.
- Saç tokası, tarak ve sonrasında kullanmak istediğiniz cilt bakım ürünleri.
- Nakit ya da kart; çoğu yer kart kabul eder ama küçük işletmeler nakdi tercih edebilir.
- Orada uyuyacaksanız kulak tıkacı ve göz bandı.
Koreliler bir jjimjilbang gününde gerçekte ne yapar?
Pek çok Koreli için jjimjilbang özel bir çıkış değildir. Bir hafta sonu alışkanlığı, kışın ısınmanın ucuz yolu ve ailelerin kuşaklardır gittiği bir yerdir. Tipik bir ziyaret şöyle geçer: uzun bir ısınma, belki bir kese, ardından saatlerce ortak zeminde sıcak odayla şekerleme arasında gidip gelmek; araya sikhye ve yumurta girer. Arkadaşlar orada, başka yerlerde insanların kafede buluşması gibi sohbet eder.
Kış en yoğun sezondur; ısıtmalı zeminler en güzel hissettirdiğinde hafta sonları kalabalık olur. Kore Ay Yeni Yılı Seollal gibi bayramlar, bölgeye ve işletmenin açılıp açılmamasına bağlı olarak ya yoğunluk ya da sakin bir gün getirebilir; bu yüzden bayramda gitmeden önce resmi sayfadan saatleri kontrol edin.
Kese ve sıcaktan sonra cildiniz gergin ya da hassas hissedebilir. O gece retinoid ya da peeling asitleri gibi güçlü aktiflerden uzak durun, nemlendirin ve yeni bir şeyi önce yama testiyle deneyin.
İlk jjimjilbang ziyaretiniz için neleri planlamalı?
İlk seferde büyük, yorumları iyi bir kompleks seçin; çünkü tabelalar, alan ve oda çeşitliliği rutini takip etmeyi kolaylaştırır. Mümkünse hafta içi gidin. Isınma, sıcak ve dinlenme döngüsünü aceleye getirmemek için iki ila dört saat ayırın. Bir kez yaptıktan sonra küçük bir mahalle jjimjilbang’ı daha yerel bir deneyimdir ve ayakkabı dolabının, duş tabureşinin ve sikhye’nin nerede olduğunu bilerek içeri girersiniz.
Gitmeden önce işletmenin resmi sayfasında ya da kasada üç şeye bakın: hangi bilet ortak zemini kapsıyor, geceleme serbest mi ve herhangi bir bölge mayo gerektiriyor mu? Gerisini düzenli müşterileri izleyerek öğrenebilirsiniz.
SSS
Jjimjilbang’da çıplak olmak zorunda mısınız?
Yalnızca cinsiyete göre ayrılmış banyo bölümünde; orada herkes çıplaktır ve mayo giyilmez. Ortak jjimjil zemini, işletmenin verdiği üniformayla tamamen giyiniktir. Çıplak yıkanmak istemiyorsanız bazı yerler yalnızca jjimjil bileti satar, yine de aynı cinsiyete ait bir soyunma odasında üstünüzü değiştirirsiniz.
Jjimjilbang ile mogyoktang arasındaki fark nedir?
Mogyoktang (목욕탕), geleneksel bir halk hamamıdır: duşlar, havuzlar ve saunalar, cinsiyete göre ayrılmış, hepsi bu. Jjimjilbang ise buna karma, giyinik zemini, ısıtmalı odaları, dinlenme alanlarını ve yemeği ekler. Birçok jjimjilbang’ın içinde bir mogyoktang bulunur.
Yabancılar jjimjilbang’a gidebilir mi?
Evet, birçoğu gidiyor. Korece bilmeniz gerekmez; fiyatlar kasada asılıdır ve başkalarını izleyerek rutini kolayca öğrenirsiniz. Personelin sizden asıl beklediği şey, havuzlara girmeden önce yıkanmanız ve telefonları banyo bölümünün dışında tutmanızdır.
İnsanlar jjimjilbang’da ne kadar kalır?
Kısa bir ısınma için bir saatten, bütün bir gün ya da geceye kadar değişir. Birçok yerde standart biletin katı bir süre sınırı yoktur, ancak bazıları geceleme için daha fazla ücret alır. Kuralları kasada kontrol edin.
Jjimjilbang’da telefon kullanabilir misiniz?
Ortak zeminde evet; birçok yerde Wi-Fi ve şarj noktaları vardır. Soyunma odalarında ve banyo bölümünde hayır. Soyunmadan önce telefonunuzu dolabınızda bırakın.
Jjimjilbang’da uyumak güvenli mi?
Koreliler jjimjilbang’larda onlarca yıldır uyuyor ve 24 saat açık yerlerde personel gece boyunca yerinde. Yine de herhangi bir ortak alan gibi davranın: değerli eşyalarınızı dolapta, anahtarı bileğinizde tutun. Daha rahat hissedeceğiniz için yalnızca kadınlara özel dinlenme alanları yaygındır.
Bunlar da ilginizi çekebilir
Kaynaklar k-korea.blog
Fiyatlar, çalışma saatleri ve stok durumu değişebilir. Satın almadan ya da yola çıkmadan önce resmi sayfayı kontrol edin.