Phép tắc ăn uống ở Hàn Quốc: 9 lỗi người nước ngoài hay mắc

21 phút đọc

Phép tắc bàn ăn Hàn Quốc cho người nước ngoài gồm 9 thói quen, quan trọng nhất là nhường người lớn tuổi nhất dùng bữa trước. Hãy chờ người lớn tuổi nhất cầm thìa. Rót đồ uống cho người khác, đừng tự rót cho mình, và nhận ly bằng hai tay. Trả tiền ở quầy khi ra về và không để tip.

Không ai mong du khách nhớ hết mọi quy tắc, và hầu hết người Hàn sẽ bỏ qua một lỗi nhỏ mà không để bụng. Dù vậy, làm đúng những điều lớn là cách thể hiện sự tôn trọng mà cả bàn đều nhận ra. Điều này đặc biệt quan trọng trong bữa tối công việc, bữa cơm với bố mẹ của đối tác, hoặc buổi đi chơi đầu tiên với đồng nghiệp người Hàn.

Vì sao người lớn tuổi ăn trước ở bàn ăn Hàn Quốc

Phép tắc bàn ăn của người Hàn bắt nguồn từ tư tưởng Nho giáo về tuổi tác và thứ bậc, và hầu như bữa ăn chung nào cũng còn thấy dấu vết đó. Quy tắc rất đơn giản. Người lớn tuổi nhất hoặc có vị trí cao nhất (ông bà, sếp, khách hàng) cầm thìa hoặc đũa trước, rồi mọi người mới bắt đầu. Nếu bạn xúc ăn ngay khi món vừa được bưng ra, người ngồi cùng sẽ để ý ngay.

Ngồi ở đâu và ai bày bàn

Người cao tuổi hoặc cấp cao nhất thường ngồi ở chỗ xa cửa nhất, hay quay lưng vào tường. Nếu không ai chỉ chỗ, hãy để chủ tiệc chọn. Ở các quán bình dân, bộ đồ ăn nằm trong ngăn kéo gắn sẵn dưới mặt bàn hoặc trong một hộp đặt trên bàn. Người trẻ nhất bàn thường bày thìa đũa lên khăn giấy và rót nước cho mọi người. Nếu bạn là người nhỏ tuổi nhất, chủ động làm việc này sẽ ghi điểm ngay.

Nên nói gì trước và sau bữa ăn

Trước khi ăn, người Hàn nói jal meokgesseumnida (tạm hiểu là “tôi xin ăn ngon miệng”), nhất là với người trả tiền hoặc người nấu. Ăn xong thì nói jal meogeosseumnida (“tôi đã ăn rất ngon”). Bạn không cần phát âm hoàn hảo, chỉ cần cố gắng thật lòng là đã được cảm tình. Nếu muốn đọc được thực đơn và biển hiệu, kế hoạch học Hangul trong một cuối tuần của chúng tôi sẽ giúp bạn đi được phần lớn chặng đường.

Ăn theo nhịp của người lớn tuổi

Cố đừng ăn xong quá lâu trước người lớn tuổi nhất, và đừng đứng dậy khi họ vẫn đang ăn. Trong bữa cơm gia đình, mọi người thường chừa miếng ngon nhất của món ngon nhất, hoặc mời người lớn gắp trước. Không ai cần bạn diễn vẻ cung kính. Mục đích chỉ là để cả bàn đi theo nhịp của người lớn tuổi nhất.

Cách rót và nhận đồ uống ở Hàn Quốc

Đồ uống là nơi người nước ngoài mắc lỗi dễ thấy nhất, vì quy tắc ở đây là những động tác ai cũng nhìn được. Soju (rượu chưng cất trong suốt, thường uống bằng ly nhỏ) và bia được rót cho nhau, không bao giờ tự rót cho mình. Rót cho người khác là một cử chỉ quan tâm nhỏ. Tự rót cho mình trông hơi lẻ loi, và khi ngồi với người lớn tuổi thì còn hơi thiếu lịch sự.

Cách rót cho người lớn tuổi hơn

Cầm chai bằng tay phải, tay trái đặt nhẹ lên cổ tay phải, cẳng tay hoặc ngực. Cử chỉ đỡ bằng tay trái mới là điểm quan trọng. Hãy chờ ly của họ cạn rồi mới rót tiếp. Châm thêm soju vào ly còn nửa không phải thông lệ, dù với bia thì người ta dễ tính hơn.

Cách nhận đồ uống

Khi người lớn tuổi hơn rót cho bạn, hãy nâng ly bằng hai tay, hoặc tay phải cầm ly và tay trái đỡ bên dưới. Đưa ly về phía chai. Sau đó rót đáp lại. Nếu người cấp cao rót cho bạn, hãy đề nghị rót lại cho họ khi ly của họ gần cạn.

Ly đầu tiên và việc quay đầu đi khi uống

Ở nhiều bữa tiệc, mọi người cùng uống ly đầu tiên sau lời chúc geonbae (“cạn ly”). Khi cụng ly với người lớn tuổi, hãy để miệng ly của bạn thấp hơn ly của họ một chút. Khi uống trước mặt người lớn hơn nhiều tuổi, hãy hơi quay đầu sang một bên và lấy tay còn lại che ly. Trong nhóm bạn trẻ, nhiều người Hàn bỏ qua phần này. Với sếp hoặc bố của đối tác thì nên làm.

Quy tắc dùng đũa và thìa mà người nước ngoài hay làm sai

Đũa Hàn Quốc thường làm bằng kim loại, dẹt và mảnh hơn đũa Trung Quốc hay Nhật Bản, đi kèm một chiếc thìa cán dài. Mỗi thứ có việc riêng, và lẫn lộn chúng là lỗi bàn ăn phổ biến nhất của du khách.

Dùng thìa cho cơm và canh

Ở Nhật và Trung Quốc, người ta bưng bát cơm lên gần miệng. Người Hàn thì không. Bát cơm và bát canh nằm yên trên bàn, và bạn ăn cơm, ăn canh bằng thìa. Đũa dùng cho banchan (các đĩa ăn kèm nhỏ dùng chung như kim chi, rau chân vịt trộn gia vị hay chả cá) và để gắp thịt hoặc mì. Dùng đũa cho mọi thứ không bị coi là xúc phạm, nhưng bưng bát lên miệng sẽ lộ ngay bạn là người nước ngoài.

Không cắm đũa thẳng đứng vào bát cơm

Đũa cắm thẳng vào bát cơm trông giống bát cơm cúng trong jesa (lễ cúng tổ tiên), nên người Hàn thấy rất khó chịu khi gặp trong bữa ăn thường ngày. Khi nghỉ giữa chừng, hãy đặt đũa và thìa lên bàn hoặc khăn giấy, hay gác ngang trên một đĩa nhỏ.

Những thói quen nhỏ bị coi là cẩu thả

• Cầm thìa và đũa cùng một tay cùng lúc.
• Bới tìm miếng ngon trong đĩa dùng chung. Hãy gắp miếng nằm trên cùng, gần bạn nhất.
• Xì mũi tại bàn. Hãy ra nhà vệ sinh để làm việc đó.
• Để thìa nằm lại trong nồi canh chung thay vì đặt về bát của mình.

Cách chia sẻ banchan và các món hầm

Bữa ăn Hàn Quốc được thiết kế để chia sẻ. Banchan được bày trong những đĩa nhỏ cho cả bàn, còn các món hầm như kimchi jjigae (canh kim chi) thường đặt trong một nồi giữa bàn. Trong nhóm thân thiết, mọi người vẫn múc thẳng từ nồi chung bằng thìa riêng. Với người mới quen, hoặc khi nồi có kèm muôi và bát nhỏ, hãy múc ra bát của mình trước.

Ở hầu hết nhà hàng truyền thống, bạn có thể xin thêm banchan, và các món ăn kèm cơ bản thường được thêm miễn phí. Một số quán có quầy tự phục vụ gần bếp, thường ghi “셀프” (tự lấy). Đừng xin thêm những món đắt như nguyên con cá hay bánh xèo kiểu Hàn. Đó thường là món tính tiền riêng.

Thịt nướng Hàn Quốc có thêm quy tắc riêng về vỉ nướng, kéo cắt thịt và người đứng nướng. Bài cách ăn thịt nướng Hàn Quốc, từ các phần thịt đến món cuốn ssam của chúng tôi nói chi tiết về bàn ăn này. Nói gọn thì người nhỏ tuổi nhất thường cầm kẹp.

9 lỗi bàn ăn Hàn Quốc trong một bảng

Hãy lưu bảng này vào điện thoại trước bữa tối công việc. Cột bên phải cho bạn biết mỗi quy tắc nghiêm đến mức nào với nhóm người bạn có thể gặp.

Lỗi thường gặp	Nên làm gì	Mức độ quan trọng
Ăn trước khi người lớn tuổi nhất bắt đầu	Chờ người cấp cao nhất cầm thìa	Cao với gia đình, sếp và khách hàng
Tự rót đồ uống cho mình	Rót cho người khác, để họ rót lại cho bạn	Cao trong nhóm nhiều lứa tuổi
Nhận ly bằng một tay	Cầm ly bằng hai tay	Cao với người lớn tuổi
Uống đối diện người lớn tuổi	Hơi quay đầu sang một bên	Trung bình; giữa bạn bè thường thoải mái hơn
Cắm đũa thẳng vào bát cơm	Đặt đũa lên bàn hoặc khăn giấy	Cao ở mọi nơi
Bưng bát cơm lên	Để bát trên bàn và dùng thìa	Thấp; chỉ lộ ra bạn là người nước ngoài
Bới tìm trong đĩa dùng chung	Gắp từ phía trên, gần bạn nhất	Trung bình
Ngồi chờ mang hóa đơn đến bàn	Ra quầy thanh toán khi về	Thấp; chỉ gây bối rối
Để lại tiền tip	Nói lời cảm ơn, không cần tiền	Thấp, nhưng nhân viên có thể chạy theo trả lại

Cách thanh toán ở nhà hàng Hàn Quốc

Ở hầu hết quán bình dân, không ai mang hóa đơn đến bàn. Bạn đi ra quầy gần cửa, nói số bàn nếu được hỏi và trả tiền ở đó. Nhiều nơi giờ cho gọi món bằng máy tính bảng hoặc ki-ốt, và một số quán ăn nhanh yêu cầu trả tiền trước khi ăn. Nếu bạn ngồi chờ một tờ hóa đơn không bao giờ đến, nhân viên sẽ nghĩ bạn vẫn đang ăn.

Ai trả tiền trong bữa ăn ở Hàn Quốc?

Theo truyền thống, người lớn tuổi nhất hoặc người mời sẽ trả cho cả bàn. Điều này đặc biệt đúng khi sếp dẫn cả nhóm đi ăn hoặc khi chủ tiệc rõ ràng lớn tuổi hơn. Người nhỏ tuổi hơn vẫn thường đề nghị trả, và màn giằng co lịch sự ngắn ở quầy là chuyện quen thuộc. Nếu bạn là khách mời, hãy đề nghị một lần, nhận lời một cách nhã nhặn nếu họ từ chối, rồi đề nghị trả tiền lượt kế tiếp hoặc ly cà phê sau bữa ăn. Đó là cách món nợ ân tình thường được đáp lại.

Chia hóa đơn với bạn bè

Giữa bạn bè và người trẻ, chia đều là chuyện thường. Người Hàn gọi là N-bbang (tổng tiền chia cho số người) hoặc “Dutch pay”. Thường một người quẹt thẻ trả hết, rồi mọi người chuyển phần của mình qua ứng dụng chuyển tiền trên điện thoại. Một số quán chịu chia hóa đơn ra nhiều thẻ, nhưng ở quầy đông giờ trưa thì cách này làm chậm cả hàng. Một người trả cộng với chuyển khoản sau là cách gọn hơn.

Có phải tip ở Hàn Quốc không?

Không. Hàn Quốc không có tục tip ở nhà hàng, quán cà phê, quán bar hay taxi, và giá trên menu thường đã gồm thuế. Để tiền mặt trên bàn có thể làm nhân viên bối rối, và có người sẽ chạy theo trả lại vì tưởng bạn bỏ quên. Một lời gamsahamnida (“cảm ơn”) chân thành và chiếc bàn gọn gàng mới được tính là phép lịch sự.

Một số khách sạn cao cấp và nhà hàng quốc tế cộng thêm phí dịch vụ vào hóa đơn, và khoản đó sẽ được in trên biên lai. Hãy xem biên lai hoặc trang chính thức của quán nếu bạn không chắc. Đừng thêm gì ngoài số tiền đó trừ khi hóa đơn hoặc biển báo yêu cầu.

Phép tắc uống rượu sau bữa tối ở Hàn Quốc: các hiệp, cách từ chối và soju

Một buổi tối đi chơi của người Hàn thường chuyển qua nhiều cha (hiệp): bữa tối kèm soju hoặc bia là hiệp 1, quán bar hoặc quán nhậu là hiệp 2, đôi khi karaoke là hiệp 3. Mỗi hiệp thường do một người khác trả, đó là cách lòng hào phóng của người mời được chia đều. Bạn không bắt buộc ở lại mọi hiệp. Ra về sau hiệp đầu, kèm lời cảm ơn lịch sự với người cấp cao nhất, là hoàn toàn ổn.

Cách từ chối khi được mời thêm đồ uống

Áp lực phải uống đã nhẹ đi trong những năm gần đây, nhất là với nhân viên văn phòng trẻ, và việc từ chối được chấp nhận hơn trước. Dấu hiệu dễ nhất là để lại một ít đồ uống trong ly. Ly còn đầy nghĩa là không ai cần rót thêm. Nếu bạn không uống rượu bia, hãy nói sớm và đưa một lý do ngắn (sức khỏe, thuốc đang dùng, tôn giáo, phải lái xe), rồi xin một ly nước ngọt để vẫn tham gia mọi lần cụng ly. Cụng ly rỗng trông kỳ hơn nhiều so với cụng ly cola.

Somaek và “one shot”

Somaek là soju pha vào bia, và gần như không thể thiếu trong các bữa tiệc nhóm. Bạn cũng sẽ nghe hô “one shot!”, nghĩa là uống cạn ly một hơi. Tham gia một lần là thân thiện. Không cần uống theo mọi lượt, bạn có thể nhấp từng ngụm.

Độ tuổi được uống rượu và các quy định liên quan ở Hàn Quốc do luật pháp quy định, và việc kiểm tra giấy tờ vẫn diễn ra ở quán bar và cửa hàng tiện lợi. Muốn tìm món ăn khuya rẻ hơn sau khi rời quán bar, hãy xem những món nên mua ở cửa hàng tiện lợi Hàn Quốc của chúng tôi.

Ví dụ thực tế: bữa tối đầu tiên với đồng nghiệp người Hàn

Giả sử đồng nghiệp Hàn Quốc mời bạn đi hoesik (bữa tiệc của công ty) ở một quán thịt nướng. Đây là cách buổi tối thường diễn ra, từng bước một.

1. Đến đúng giờ và chờ được xếp chỗ. Quản lý ngồi ở chỗ xa cửa. Hãy ngồi đúng chỗ người ta chỉ.
2. Giúp bày bàn. Nếu bạn nằm trong số người trẻ nhất, hãy bày thìa đũa và rót nước.
3. Chờ người lớn tuổi đi nước đầu. Khi đồ uống được mang ra, người cấp cao nhất thường rót trước hoặc đề nghị nâng ly. Hãy nhận ly bằng hai tay.
4. Cụng ly và quay đầu. Nói geonbae, để ly thấp hơn ly của quản lý một chút, và hơi quay đầu khi uống.
5. Ăn sau khi người cấp cao đã ăn. Dùng thìa cho cơm và canh, đũa cho thịt và banchan.
6. Để ý các ly. Khi ly của đồng nghiệp cạn, hãy đề nghị rót, tay trái đỡ tay phải.
7. Để người cấp cao trả tiền, rồi cảm ơn. Nói jal meogeosseumnida, và đề nghị mua cà phê hoặc trả lượt kế tiếp.

Làm đủ bảy việc này, bạn sẽ được nhìn nhận là người có bỏ công tìm hiểu, và đó chính là mục đích.

FAQ

Tự rót đồ uống cho mình ở Hàn Quốc có bất lịch sự không?

Trong nhóm nhiều lứa tuổi hoặc dịp trang trọng thì có, trông hơi thiếu lịch sự hoặc lẻ loi. Hãy rót cho người ngồi cạnh, họ thường sẽ rót lại cho bạn. Giữa những người bạn thân cùng tuổi, mọi người thoải mái hơn nhiều.

Có nên dùng hai tay khi người khác rót đồ uống cho mình không?

Có, nhất là khi người rót lớn tuổi hơn hoặc có vị trí cao hơn bạn. Hãy cầm ly bằng hai tay, hoặc tay phải cầm ly và tay trái đỡ. Khi bạn rót cho người lớn tuổi, hãy đặt tay trái lên cổ tay hoặc cẳng tay phải.

Người Hàn ăn cơm bằng đũa hay bằng thìa?

Chủ yếu bằng thìa. Bát cơm nằm yên trên bàn, thìa lo cơm và canh còn đũa lo món ăn kèm và thịt. Đừng bao giờ để đũa cắm thẳng đứng trong bát cơm, vì trông giống bát cơm cúng tổ tiên.

Ở Hàn Quốc có cần tip không?

Không. Tip không nằm trong văn hóa nhà hàng Hàn Quốc, và giá trên menu thường đã gồm thuế. Một số khách sạn và nhà hàng cao cấp cộng thêm phí dịch vụ, khoản này sẽ hiện trên hóa đơn.

Ai trả tiền trong bữa tối ở Hàn Quốc?

Thường là người lớn tuổi nhất, người cấp cao nhất hoặc người đã mời. Nhóm bạn bè và người trẻ hay chia đều hóa đơn, một người trả rồi những người còn lại chuyển tiền qua điện thoại. Nếu ai đó mời bạn, hãy đề nghị trả lượt kế tiếp hoặc ly cà phê.

Nên nói gì trước khi ăn ở Hàn Quốc?

Hãy nói jal meokgesseumnida, tạm hiểu là “tôi xin ăn ngon miệng”, trước bữa ăn, nhất là với chủ tiệc hoặc người nấu. Ăn xong, nói jal meogeosseumnida, “tôi đã ăn rất ngon”. Cả hai câu đều lịch sự và được dùng rất rộng rãi.

Nên luyện gì trước chuyến đi Hàn Quốc

Bạn có thể tập ba việc ngay ở nhà. Tập rót với tay trái đỡ cổ tay phải cho đến khi thành phản xạ. Ăn một bát cơm bằng thìa trong khi để bát nằm yên trên bàn. Và học jeogiyo, geonbae, jal meogeosseumnida đủ thuộc để nói mà không cần nhìn điện thoại.

Trước bữa tối công việc hoặc bữa cơm gia đình, hãy hỏi người quen Hàn Quốc của bạn một câu: buổi đó trang trọng đến mức nào? Câu trả lời cho bạn biết nên theo các quy tắc về người lớn tuổi trong bảng ở trên nghiêm ngặt đến đâu. Ở một bữa thịt nướng bình dân với bạn bè, bạn có thể thoải mái với phần lớn quy tắc. Với ông bà của đối tác, hãy làm đủ tất cả.

Bài liên quan

• Cách dùng phấn nước cushion: 5 bước, chọn tông, giữ sạch mút
• Du lịch Hàn Quốc tháng mấy đẹp nhất? 2 mùa vàng nên chọn
• Cách dùng thẻ T-money ở Seoul: mua, nạp tiền, hoàn tiền

Nguồn k-korea.blog

Giá, giờ mở cửa và tình trạng hàng có thể thay đổi. Hãy kiểm tra trang chính thức trước khi mua hoặc đi.