23 phút đọc
Hwaiting (화이팅) là lời cổ vũ chỉ 1 từ của người Hàn, nghĩa là “cố lên”, “bạn làm được mà”. Người Hàn mượn chữ “fighting” của tiếng Anh rồi biến nó thành lời động viên. Họ hô trước kỳ thi, buổi phỏng vấn xin việc, trận bóng hay buổi biểu diễn, thường kèm nắm tay giơ lên, và chẳng ai định gây sự cả.
Từ này thuộc một nhóm lớn hơn gọi là Konglish (콩글리시): những từ trông như tiếng Anh nhưng mang nghĩa khác ở Hàn Quốc. Học khoảng chục từ trong số đó, bạn sẽ không còn ngơ ngác khi nhân viên quán nói món này là “service”, hay khi nhân vật phim Hàn than phiền vì có quá nhiều “skinship”.
Điểm chính cần nhớ
- Hwaiting nghĩa là “cố lên” hay “bạn làm được mà”. Đó là lời động viên, người Hàn không nghe ra chút hung hăng nào trong đó.
- Tiếng Hàn không có âm f, nên “fighting” thành 화이팅 (hwaiting) khi nói hằng ngày và 파이팅 (paiting) trong chính tả chuẩn.
- Công thức cơ bản là tên người hoặc đội cộng với từ này: “Minji hwaiting!” hay “Uri team hwaiting!” (đội của chúng ta).
- Khi quán ăn Hàn mang ra món gì đó và gọi là “service” (서비스), nghĩa là món tặng, quán mời.
Hwaiting (화이팅) nghĩa là gì trong tiếng Hàn?
Hwaiting thuần túy là lời động viên. Một từ này gánh phần việc mà tiếng Việt phải chia cho nhiều câu: “chúc may mắn”, “cố lên”, “gắng giữ vững nhé”, “bạn làm được mà” và “cùng làm nào”. Bạn có thể nói trước một thử thách, giữa lúc đang vật lộn với nó, hoặc với người bạn đang trải qua một tuần tệ.
Từ này đứng một mình như tiếng hô (“Hwaiting!”) hoặc gắn sau tên (“Jisoo hwaiting!”). Người Hàn còn biến nó thành động từ với 하다 (hada, “làm”), nên “hwaiting haja” (화이팅하자) nghĩa là “cùng dốc hết sức nhé”.
Giọng điệu của nó tươi và hơi tếu táo. Đồng nghiệp nhắn nó vào nhóm chat trước buổi thuyết trình lớn. Bố mẹ nói với con ở cổng trường. Người lạ gõ nó dưới bài đăng của một người lạ khác đang kể về tuần mệt mỏi. Đây là một trong những từ hữu ích nhất để học sớm, vì ngày nào cũng có chỗ dùng.
Viết là “fighting”, “hwaiting” hay “paiting”?
Cả ba, tùy người viết. Tiếng Hàn không có âm f nên các từ mượn có f phải dùng âm thay thế. Quy tắc phiên âm từ ngoại lai chính thức dùng ㅍ (âm p), cho ra chính tả chuẩn 파이팅 (paiting). Trong lời nói, trên biển quán cà phê và trong bình luận của fan, nhiều người thích 화이팅 (hwaiting) hơn, vì âm h pha w nghe gần với âm f tiếng Anh.
Từ điển Quốc ngữ chuẩn do Viện Quốc ngữ quốc gia (국립국어원, cơ quan nhà nước quy định chính tả và cách dùng chuẩn) biên soạn ghi 파이팅 và gợi ý các từ thuần Hàn thay thế như 아자 (aja) và 힘내자 (himnaeja, “cùng lấy lại sức nào”). Thực tế người ta dùng tất cả các dạng này song song. Phụ đề tiếng Anh và bản dịch của fan lúc viết “fighting”, lúc “hwaiting”, lúc “fighting!” có dấu chấm than, nên bạn sẽ gặp đủ mọi phiên bản.
Nếu việc đổi f thành p hay hw nghe lạ tai, thì đó cũng là logic chung của cách người Hàn đọc mọi từ mượn. Bài hướng dẫn về quy tắc phát âm tiếng Hàn giải thích cách các âm biến đổi.
Vì sao người Hàn nói fighting thay vì chúc may mắn?
Chưa ai xác định được chính xác ngày “fighting” đi vào tiếng Hàn, và bạn nên dè chừng bất kỳ bài viết nào quả quyết điều đó. Phần lớn cách lý giải truy về thể thao. Tiếng Anh thể thao từ lâu đã có cụm như “fighting spirit” (tinh thần chiến đấu), còn tiếng Nhật mượn ファイト (faito) làm lời cổ vũ. Nhiều thuật ngữ thể thao và học đường đến với tiếng Hàn qua tiếng Nhật trong thế kỷ 20, nên con đường qua Nhật là một cách giải thích phổ biến. Từ sân vận động và hội thao trường học, từ này lan vào lời nói hằng ngày cho đến khi hết dính dáng đến chuyện đánh nhau.
Vì sao nó trụ lại, khi tiếng Hàn vốn đã có đủ cách động viên? Một phần nằm ở ý nghĩa. “Chúc may mắn” giao kết quả cho vận may. Hwaiting đặt trọng tâm vào nỗ lực, và nỗ lực (노력, noryeok) có sức nặng rất lớn trong văn hóa Hàn.
Trước kỳ thi suneung (수능, kỳ thi đại học quốc gia), người ta không chúc thí sinh may mắn. Người ta bảo họ hãy dốc hết sức.
Mùa thi cho thấy rõ điều này. Các em học sinh nhỏ tuổi hơn thường tụ tập trước điểm thi để cổ vũ đàn anh đàn chị bằng tiếng hwaiting, còn gia đình gửi tin nhắn xoay quanh chính từ ấy. Một lời cổ vũ về chuyện cố gắng hết mình rất hợp với một nền văn hóa coi trọng sự cố gắng.
Người Hàn có thấy hwaiting hung hăng không?
Không. Hầu hết người Hàn không liên tưởng nó đến bạo lực, cũng như phần lớn người nói tiếng Anh không nghe ra “God be with ye” bên trong chữ “goodbye”. Từ này đã đi xa nguồn gốc đến mức một bà cụ cũng có thể nói với đứa bé đang tập đi. Người duy nhất nghe ra một cuộc ẩu đả trong đó là người nói tiếng Anh lần đầu gặp nó.
Cách dùng hwaiting như người Hàn
Bản thân từ này rất dễ. Chọn đúng hoàn cảnh mới là phần khiến bạn nói nghe tự nhiên.
4 mẫu câu bạn sẽ nghe nhiều nhất
- Tên + hwaiting: “Minho hwaiting!” Đây là dạng phổ biến nhất, dùng cho bạn trước buổi phỏng vấn hay đồng đội trước trận đấu.
- Nhóm + hwaiting: “Uri team hwaiting!” (우리 팀 화이팅, “đội chúng ta”) hoặc “Korea hwaiting!” trong trận đấu.
- Cùng nào + hwaiting: “Hwaiting haja!” (화이팅하자), khi cả nhóm cùng chung cuộc, chẳng hạn trước hạn chót làm bài nhóm.
- Dạng lịch sự: “Hwaiting haseyo” (화이팅하세요), dạng lịch sự bạn có thể nói với chủ cửa hàng, hàng xóm lớn tuổi hay đồng nghiệp mới.
Có thể nói hwaiting với sếp hay người lớn tuổi không?
Thường là được, trong bối cảnh thoải mái. Trong buổi họp nhóm, một câu “Hwaiting!” từ người trẻ hơn là bình thường và được đón nhận. Khi nói riêng với bề trên, dạng động từ lịch sự nghe hợp hơn, hoặc đổi sang 힘내세요 (himnaeseyo, “xin hãy giữ vững tinh thần”). Trong văn viết rất trang trọng như email gửi khách hàng, người Hàn thường dùng 응원하겠습니다 (eungwonhagetseumnida, “tôi sẽ luôn ủng hộ bạn”). Thứ bậc chi phối lời nói của người Hàn ở mọi nơi, và những quy tắc áp dụng cho lời chào cũng áp dụng ở đây.
Cử chỉ đi kèm hwaiting
Hwaiting một nửa là âm thanh, một nửa là ngôn ngữ cơ thể. Động tác kinh điển là một hoặc hai nắm tay giơ ngang ngực, đôi khi kèm một cú nhấn ngắn. Cả đội chồng tay vào giữa rồi cùng hô. Trong ảnh, bạn sẽ thấy người ta làm tư thế nắm tay và cười với máy ảnh. Bạn không cần làm cử chỉ này, nhưng nó cho thấy bạn nói thật lòng.
Những cách khác để chúc may mắn bằng tiếng Hàn
Hwaiting là từ đa dụng, nhưng người Hàn đổi câu tùy mức lịch sự và tâm trạng. Dưới đây là những câu đáng biết, có đánh dấu dạng lịch sự. Kết hợp với phần cơ bản trong bài cách chào hỏi bằng tiếng Hàn, bạn sẽ xử lý được phần lớn các cuộc trò chuyện thân thiện.
| Nghĩa tiếng Việt | Tiếng Hàn | Phiên âm | Khi nào dùng |
|---|---|---|---|
| Bạn làm được mà! / Cố lên! | 화이팅! / 파이팅! | hwaiting / paiting | Hầu như với ai, trước mọi thử thách; thân mật và vui vẻ |
| Cố lên (lịch sự) | 화이팅하세요 | hwaiting haseyo | Dạng lịch sự với đồng nghiệp, chủ cửa hàng, người lớn tuổi hơn bạn |
| Cố lên / Gắng giữ vững nhé | 힘내 | himnae | Bạn thân và người nhỏ tuổi hơn (thân mật) |
| Xin hãy giữ vững tinh thần | 힘내세요 | himnaeseyo | Lịch sự; người lớn tuổi, người lạ, bất kỳ ai đang gặp khó khăn |
| Tiến lên nào! | 아자 아자 | aja aja | Tự lấy tinh thần hoặc cổ vũ bạn bè; vui tươi |
| Bạn làm được | 할 수 있어 | hal su isseo | Trấn an bạn trước thời khắc quan trọng (thân mật) |
| Mọi chuyện sẽ ổn thôi | 잘 될 거예요 | jal doel geoyeyo | Trấn an lịch sự về một kết quả, như điểm thi hay lời mời nhận việc |
| Mình ủng hộ bạn | 응원할게요 | eungwonhalgeyo | Lịch sự; bỏ 요 (yo) với bạn thân |
| Chúc bạn may mắn | 행운을 빌어요 | haenguneul bireoyo | Lịch sự; thiệp và tin nhắn viết, gần nhất với “good luck” trong tiếng Anh |
Để ý rằng câu sát nghĩa nhất với “chúc may mắn”, 행운을 빌어요, lại ít gặp nhất trong đời thường. Người Hàn dùng những từ về nỗ lực nhiều hơn hẳn những từ về may rủi.
Konglish (콩글리시) là gì?
Konglish là biệt danh của những từ gốc tiếng Anh mà người Hàn dùng với nghĩa, hình thức hoặc cách phát âm riêng của Hàn Quốc. Tên gọi ghép từ “Korean” và “English”. Hwaiting là ví dụ điển hình: nguồn gốc tiếng Anh, ý nghĩa tiếng Hàn.
Các nhà ngôn ngữ học thường coi đây là từ vựng tiếng Hàn có gốc Anh, vì chúng theo ngữ pháp Hàn và mang nghĩa Hàn. Vì thế một người Hàn nói tiếng Anh rất giỏi vẫn có thể thốt ra “hand phone” mà không nghĩ ngợi. Với họ, đó đơn giản là từ chỉ điện thoại di động.
Konglish đến từ đâu
- Qua tiếng Nhật. Nhật Bản tự đặt nhiều từ trông như tiếng Anh (gọi là wasei-eigo, “tiếng Anh do Nhật tạo ra”), và một số đã đi vào tiếng Hàn trong thế kỷ 20.
- Tiếp xúc với quân đội Mỹ. Sau Chiến tranh Triều Tiên (1950 đến 1953), lính Mỹ đóng quân tại Hàn Quốc mang tiếng Anh đời thường vào chợ, căn cứ và tiếng lóng.
- Rút gọn. Người Hàn cắt ngắn các từ mượn dài. “Apartment” thành 아파트 (apateu), “remote control” thành 리모컨 (rimokeon).
- Ghép từ mới. Hai từ tiếng Anh dính vào nhau thành thứ mà người nói tiếng Anh không dùng, như “eye shopping” hay “skinship”.
Konglish khác gì từ mượn thông thường
Không phải từ tiếng Anh nào trong tiếng Hàn cũng là Konglish. 버스 (beoseu, xe buýt) và 컴퓨터 (keompyuteo, máy tính) mang đúng nghĩa như trong tiếng Anh, chỉ khác cách phát âm. Konglish là nhóm nhỏ hơn, nơi nghĩa hoặc hình thức đã đổi, và chính những từ đó làm bạn vấp.
12 từ Konglish khiến người nói tiếng Anh dễ hiểu nhầm
Những từ này xuất hiện liên tục trong phim Hàn, cửa hàng và nhà hàng. Cột bên phải là cái bẫy.
| Konglish (Hangul) | Phiên âm | Người Hàn muốn nói | Người nói tiếng Anh nghe thành |
|---|---|---|---|
| Skinship (스킨십) | seukinsip | Đụng chạm thân mật: ôm, nắm tay, vỗ lưng | Hoàn toàn không phải từ tiếng Anh |
| Eye shopping (아이쇼핑) | aisyoping | Đi dạo ngắm hàng, xem mà không mua | Mua sắm cho mắt, hoặc kính mắt |
| Service (서비스) | seobiseu | Món tặng, quán mời | Dịch vụ khách hàng hoặc phục vụ bàn |
| Hand phone (핸드폰) | haendeupon | Điện thoại di động | Ống nghe của điện thoại bàn |
| Notebook (노트북) | noteubuk | Máy tính xách tay | Cuốn sổ giấy |
| Cunning (커닝) | keoning | Gian lận trong thi cử | Khôn lỏi, xảo quyệt |
| Meeting (미팅) | miting | Cuộc họp công việc, và cả buổi hẹn hò tập thể giữa sinh viên | Chỉ là cuộc họp công việc |
| One-shot (원샷) | wonsyat | Uống cạn ly một hơi | Một lần thử duy nhất |
| Open car (오픈카) | opeunka | Xe mui trần | Chiếc xe đang mở cửa |
| Handle (핸들) | haendeul | Vô lăng | Tay nắm cửa hoặc quai cốc |
| Health (헬스) | helseu | Tập gym | Sức khỏe nói chung |
| Selca (셀카) | selka | Ảnh tự chụp (từ “self camera”) | Không rõ nghĩa; nghe như tên một thương hiệu |
Skinship nghĩa là gì ở Hàn Quốc?
Skinship (스킨십) là mọi kiểu chạm thân mật: cặp đôi nắm tay, mẹ ôm con, hai người bạn khoác tay nhau trên phố. Bạn sẽ nghe nó nhiều nhất trong chuyện hẹn hò, khi “skinship nhiều hay ít” mô tả mức độ thể hiện tình cảm bằng cử chỉ của một cặp đôi. Bạn cùng giới khoác tay nhau đi đường là chuyện bình thường ở Hàn Quốc, và skinship chính là từ chỉ điều đó.
Eye shopping là gì?
Eye shopping (아이쇼핑) là đi ngắm hàng cho vui, không định mua, tức là “mua sắm bằng mắt”. Người Hàn dùng nó cho một buổi chiều lang thang trong trung tâm thương mại hay trên phố mỹ phẩm. Nếu nhân viên hỏi bạn có cần giúp không, “aisyoping-iyeyo” (아이쇼핑이에요, “em chỉ xem thôi ạ”) là câu trả lời hoàn toàn lịch sự.
Service nghĩa là gì trong nhà hàng Hàn Quốc?
Service (서비스) nghĩa là miễn phí. Quán thịt nướng có thể thêm một đĩa banchan (món ăn kèm), quán rượu có thể mang ra đĩa trái cây, cửa hàng mỹ phẩm có thể bỏ vài gói dùng thử vào túi bạn. Chủ quán thường nói “igeo seobiseuyeyo” (이거 서비스예요, “món này quán mời ạ”). Hãy coi đó là thiện chí, đừng đòi, và nhớ cảm ơn: 감사합니다 (gamsahamnida).
Vì sao Konglish làm người nói tiếng Anh vấp váp
Sự nhầm lẫn diễn ra theo cả hai chiều, và có 3 nguồn gốc.
Thứ nhất là “bạn giả”. “Cunning” và “notebook” là những từ tiếng Anh có thật nhưng nghĩa khác, nên não bạn tự điền nghĩa sai một cách đầy tự tin. Một học sinh Hàn nói về “cunning” ở trường là đang nói chuyện gian lận thi cử, và câu đó vô nghĩa cho đến khi bạn biết điều này.
Thứ hai là phát âm. Âm tiết tiếng Hàn thường kết thúc bằng nguyên âm hoặc một số phụ âm nhất định, nên từ tiếng Anh bị thêm nguyên âm. “Meeting” thành mi-ting, “health” thành hel-seu. Nếu bạn nói bản tiếng Anh thật nhanh, người Hàn có thể không bắt kịp. Nói bản tiếng Hàn thì họ sẽ hiểu ngay.
Thứ ba là những từ ghép tự chế. Vốn tiếng Anh của bạn không chuẩn bị gì cho “skinship” hay “eye shopping”. Bạn phải học chúng như từ mới.
Lỗi thường gặp khi dùng Konglish ở Hàn Quốc
- Phát âm kiểu tiếng Anh. Hỏi tài xế taxi về “the apartment” có thể nhận lại cái nhìn trống rỗng. Hãy thử “apateu”.
- Sửa lời người khác. Bảo một người Hàn rằng “hand phone” là sai là bỏ lỡ trọng tâm. Trong tiếng Hàn, nó đúng.
- Bỏ qua nghĩa kép. Nếu một sinh viên mời bạn đi “meeting”, hãy hỏi lại đó là nhóm học tập hay buổi hẹn hò tập thể.
- Hiểu hwaiting theo nghĩa đen. Nếu ai đó nói với bạn câu này trước buổi phỏng vấn, đáp lại bằng một nụ cười và “gamsahamnida”, đừng thắc mắc mình phải “đánh nhau” với ai.
Người Hàn học tiếng Anh gặp vấn đề ngược lại. Nhiều người được dạy bỏ Konglish khi nói tiếng Anh ở nước ngoài, nên một người bạn Hàn có thể bật cười và tự sửa sau khi lỡ nói “hand phone” ở New York.
Nơi bạn nghe hwaiting trong phim Hàn, K-pop và thể thao
Khi đã biết từ này, bạn sẽ bắt gặp nó khắp nơi.
Phim Hàn (K-drama)
Xem bất kỳ bộ phim công sở hay học đường nào, hwaiting cũng xuất hiện trong vài tập đầu: đồng nghiệp nói trước buổi thuyết trình, mẹ nói trước kỳ thi, người trong mộng nói trước trận đấu lớn. Phụ đề thường dịch thành “Fighting!” hoặc “You can do it!”, nên hãy nghe âm tiếng Hàn. Nó đứng cạnh những từ quen thuộc khác trong phim như oppa và daebak, mà chúng tôi giải thích trong danh sách từ tiếng Hàn trong phim Hàn.
K-pop
Các idol nói hwaiting với fan trong livestream và chương trình tạp kỹ, và các nhóm thường quây tròn hô khẩu hiệu của nhóm trước khi lên sân khấu. Fan gửi lại trong bình luận và trên banner. Đây là một trong những từ tiếng Hàn đầu tiên mà nhiều fan quốc tế học được, thường còn sớm hơn cả annyeonghaseyo.
Thể thao
Khán giả bóng chày, bóng đá và esports Hàn Quốc dùng nó trong các bài cổ vũ và trên những tấm biển tự làm. Ở các trận quốc tế, bạn sẽ nghe “Daehan Minguk” (대한민국, Đại Hàn Dân Quốc) được hô cùng “Korea hwaiting”. Cầu thủ cũng nói với nhau trong vòng tròn trước trận, rất hợp với nơi mà từ này nhiều khả năng đã bắt đầu.
FAQ
Nói fighting ở Hàn Quốc có bất lịch sự không?
Không. Hwaiting là lời động viên thân thiện và hầu như luôn được đón nhận. Với người lớn tuổi hơn nhiều hoặc trong hoàn cảnh trang trọng, hãy dùng dạng lịch sự 화이팅하세요 (hwaiting haseyo) hoặc 힘내세요 (himnaeseyo). Sai sót thực sự duy nhất là dùng nó lúc đau buồn, khi một tiếng cổ vũ tươi rói nghe lạc lõng.
Viết hwaiting hay paiting mới đúng?
Cả hai đều đúng theo cách riêng. 파이팅 (paiting) là chính tả chính thức trong từ điển chuẩn, vì quy tắc từ ngoại lai đổi f thành âm p. 화이팅 (hwaiting) cực kỳ phổ biến trong lời nói và văn viết thân mật. Bạn dùng cách nào cũng không ai phiền.
Người nước ngoài có thể nói hwaiting không?
Có, và người Hàn thường rất thích nghe. Đó là một từ dễ, ấm áp, cho thấy bạn hiểu chút ít về văn hóa của họ. Thêm tên người đó đằng trước, “Jiwoo hwaiting!”, nghe sẽ còn tự nhiên hơn.
Người Hàn nói gì thay cho good luck?
Chủ yếu là hwaiting, 힘내 (himnae, “gắng lên”) hoặc 할 수 있어 (hal su isseo, “bạn làm được”). Có câu sát nghĩa “chúc bạn may mắn”, 행운을 빌어요 (haenguneul bireoyo), nhưng nó xuất hiện trên thiệp nhiều hơn trong hội thoại. Cách động viên của người Hàn thiên về nỗ lực hơn là vận may.
Hwaiting nghĩa là gì trong K-pop?
Giống như ở mọi nơi khác: “cố lên” hay “bạn làm được mà”. Idol nói để cổ vũ nhau trước buổi biểu diễn và để động viên fan. Fan dùng nó để ủng hộ idol trước một đợt comeback (lần ra mắt sản phẩm mới cùng chu kỳ quảng bá) hoặc một show lớn.
Konglish có phải là tiếng Anh dở không?
Không hẳn. Từ Konglish là từ tiếng Hàn có gốc Anh, được dùng đúng trong tiếng Hàn. Chúng chỉ thành vấn đề khi dùng bằng tiếng Anh ở nước ngoài, nơi người nghe không biết chúng. Ngay tại Hàn Quốc, dùng từ Konglish với cách phát âm Hàn thường là cách dễ hiểu nhất.
Cách luyện hwaiting và Konglish trước chuyến đi
Bắt đầu với chính hwaiting. Nói to với âm h-w, rồi thử dạng lịch sự 화이팅하세요. Thêm nắm tay và nụ cười, bạn đã có một từ dùng được với lễ tân khách sạn, hướng dẫn viên hay bố mẹ của một người bạn.
Tiếp theo, học 4 từ Konglish bạn dễ gặp nhất khi đi du lịch: service (món tặng), eye shopping (chỉ xem thôi), hand phone (điện thoại di động) và one-shot (uống cạn ly). Hãy nghe chúng trong một bộ phim Hàn có âm thanh gốc và phụ đề tiếng Anh, và để ý chỗ phụ đề khác với âm thanh.
Sau đó luyện phát âm tiếng Hàn của các từ mượn thường ngày như apateu, keompyuteo và haendeupon. Bạn sẽ được hiểu nhanh hơn trên taxi và trong cửa hàng. Khi ai đó ở Hàn Quốc nói hwaiting với bạn trước chuyến bay về, bạn sẽ biết chính xác phải đáp lại thế nào.
Bài liên quan
Nguồn k-korea.blog
Giá, giờ mở cửa và tình trạng hàng có thể thay đổi. Hãy kiểm tra trang chính thức trước khi mua hoặc đi.