ကိုရီးယားဝမ် (원): ငွေစက္ကူ 4 မျိုး၊ ဒင်္ဂါး 4 မျိုး ပုံပါသူများ

20 မိနစ် ဖတ်ရန်

ကိုရီးယားငွေကြေးမှာ ဝမ် (₩, KRW) ဖြစ်ပြီး နေ့စဉ်သုံးဖို့ ငွေစက္ကူ 4 မျိုးနဲ့ ဒင်္ဂါး 4 မျိုး ရှိသည်။ ငွေစက္ကူတွေက 1,000 ဝမ်ကနေ 50,000 ဝမ်အထိ ဖြစ်ပြီး ဂျိုဆွန် (Joseon) မင်းဆက်က ပုဂ္ဂိုလ် 4 ဦး ပါသည်။ ဘုရင်စေဂျုန် (King Sejong)၊ပညာရှင် ယီဟွမ် (Yi Hwang) နဲ့ ယီအီ (Yi I)၊ ပန်းချီဆရာမ ရှင်စိုင်မ်ဒန် (Shin Saimdang) တို့ဖြစ်ပြီး ရှင်စိုင်မ်ဒန်က ယီအီရဲ့ မိခင်ဖြစ်သည်။

ဒီဆောင်းပါးမှာ ငွေစက္ကူနဲ့ ဒင်္ဂါးတစ်ခုချင်းစီ ဘယ်လိုပုံစံလဲ၊ ဈေးနှုန်းတွေမှာ သုညတွေ ဘာကြောင့် များနေသလဲ၊ ဘယ်အချိန်မှာ ကတ်နဲ့ ပေးပြီး ဘယ်အချိန်မှာ ငွေသားလိုသလဲ ဆိုတာ ရှင်းပြထားသည်။ လေဆိပ်မှာ ငွေမရှုံးဖို့ ဘယ်မှာ ငွေလဲရမလဲ ဆိုတာလည်း ပါသည်။

ကိုရီးယားငွေကြေးကို ဘာခေါ်သလဲ။ ဝမ်၊ ₩ နဲ့ KRW

တောင်ကိုရီးယားရဲ့ ငွေကြေးက ဝမ် (won) ဖြစ်ပြီး ဟန်ဂူးလ် (ကိုရီးယားအက္ခရာ) နဲ့ 원 လို့ ရေးသည်။ သင်္ကေတက ₩၊ နိုင်ငံတကာကုဒ်က KRW ဖြစ်ပြီး ဘဏ်အက်ပ်နဲ့ ငွေလဲနှုန်းတွက်တဲ့ အက်ပ်တွေမှာ ဒီကုဒ်ကို တွေ့ရမည်။ ငွေစက္ကူနဲ့ ဒင်္ဂါးအားလုံးကို နိုင်ငံ့ဗဟိုဘဏ်ဖြစ်တဲ့ ဘဏ်အော့ဖ်ကိုရီးယား (Bank of Korea) က ထုတ်ပေးသည်။

တောင်ကိုရီးယားမှာ တရားဝင်သုံးခွင့်ရှိတာ ဝမ်တစ်မျိုးတည်းပါ။ ဒူတီဖရီးကောင်တာတချို့ကလွဲရင် ဆိုင်တွေက အမေရိကန်ဒေါ်လာ၊ ယူရို၊ ယန်းကို လက်မခံပါ။ မြောက်ကိုရီးယားရဲ့ ငွေကြေးကိုလည်း ဝမ်လို့ပဲ ခေါ်ပေမဲ့ သီးခြားငွေကြေးဖြစ်ပြီး တောင်ဘက်မှာ သုံးမရပါ။ “KPW” ဆိုတဲ့ ကုဒ်ကို တွေ့ရင် မြောက်ကိုရီးယားဝမ်ဖြစ်လို့ ဂရုမစိုက်လည်း ရသည်။

“ဝမ်” ကို ကိုရီးယားလို ဘယ်လိုခေါ်ပြီး ဈေးနှုန်းကို ဘယ်လိုဖတ်သလဲ

ဝမ်ကို အင်္ဂလိပ်စကားလုံး “won” လိုပဲ ခေါ်သည်။ ဈေးနှုန်းကပ်တဲ့ တံဆိပ်မှာ ဂဏန်းကို 원 ရှေ့မှာ ရေးသဖြင့် 5,000원 ဆိုတာ 5,000 ဝမ်ဖြစ်သည်။ ကိုရီးယားတွေက ကိန်းကြီးတွေကို ထောင်နဲ့ မရေဘဲ 10,000 (만၊ man) ယူနစ်နဲ့ ရေတွက်သည်။ ဒါကြောင့် 10,000 ဝမ်ကို မန်းဝမ် (만원)၊ 50,000 ဝမ်ကို အိုမန်းဝမ် (오만원) လို့ ခေါ်သည်။ ဈေးသည်က “မန်းဝမ်” လို့ ပြောရင် အစိမ်းရောင်ငွေစက္ကူကို ထုတ်ပေးလိုက်ပါ။

ကိုရီးယားငွေစက္ကူ 4 မျိုးနဲ့ ပုံပါသူများ

လက်ရှိ ငွေစက္ကူစီးရီးကို 2006 ကနေ 2009 အတွင်း ထုတ်ခဲ့သည်။ 1,000၊ 5,000၊ 10,000 ဝမ်ငွေစက္ကူတွေကို 2006 နဲ့ 2007 မှာ ပုံစံအသစ်ပြောင်းခဲ့ပြီး 50,000 ဝမ်ငွေစက္ကူက 2009 မှာ ဆယ်စုနှစ်များစွာအတွင်း ပထမဆုံး ထပ်တိုးထုတ်တဲ့ ငွေစက္ကူတန်ဖိုး ဖြစ်သည်။ ငွေစက္ကူတစ်ခုစီမှာ ကိုယ်ပိုင်အရောင်နဲ့ အရွယ်အစားရှိပြီး တန်ဖိုးမြင့်လေ အရွယ်ကြီးလေ ဖြစ်သည်။ မှောင်တဲ့ စားသောက်ဆိုင်ထဲမှာ ပိုက်ဆံအိတ်ထဲ ရှာရတဲ့အခါ အကူအညီ ဖြစ်သည်။

ငွေစက္ကူ	အဓိကအရောင်	အရှေ့ဘက်က ပုဂ္ဂိုလ်	ဘယ်သူလဲ	အနောက်ဘက်
1,000 ဝမ်	အပြာ	Yi Hwang (Toegye)	နီယိုကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ ပညာရှင်၊ 1501 မှ 1570	ပန်းချီဆရာ Jeong Seon ရေးဆွဲတဲ့ တောင်ရှုခင်းပန်းချီ
5,000 ဝမ်	လိမ္မော်နီ	Yi I (Yulgok)	ပညာရှင်နှင့် နိုင်ငံရေးသမား၊ 1536 မှ 1584	Shin Saimdang ရေးဆွဲသည်ဟု ယူဆရတဲ့ အပင်နဲ့ ပိုးကောင်ပန်းချီ
10,000 ဝမ်	အစိမ်း	ဘုရင်စေဂျုန်မင်းကြီး (King Sejong the Great)	ဂျိုဆွန်မင်းဆက် စတုတ္ထမြောက်ဘုရင်၊ ဟန်ဂူးလ်ကို ဖန်တီးသူ	ဂျိုဆွန်ခေတ် ကြယ်ပုံစာတမ်းနဲ့ နက္ခတ်ကိရိယာများ
50,000 ဝမ်	အဝါ	Shin Saimdang	ပန်းချီဆရာမနှင့် ကဗျာဆရာမ၊ 1504 မှ 1551၊ Yi I ရဲ့ မိခင်	ဂျိုဆွန်ခေတ် ဖြူရောင်ပန်းနဲ့ bamboo ပန်းချီများ

1,000 ဝမ်: Yi Hwang (이황)

Yi Hwang ကို ကလောင်အမည် Toegye နဲ့ ပိုသိကြပြီး ဂျိုဆွန်မင်းဆက် (1392 မှ 1910) ကို ပုံဖော်ခဲ့တဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ နိုင်ငံရေးအတွေးအခေါ် နီယိုကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ (Neo-Confucianism) ရဲ့ ထင်ရှားတဲ့ ပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ Andong အနီးမှာ ပုဂ္ဂလိကပညာရေးအဖွဲ့ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ယခု Dosan Seowon အမည်နဲ့ သိကြသည်။ ဒီငွေစက္ကူကို ဗင်တင်းမစ်ရှင်း၊ ကွန်ဗီးနီးယန့်စတိုးက မုန့်ပဲ့ပိုက်ဆံနဲ့ အသေးအဖွဲဝယ်ရာမှာ သုံးဖြစ်မည်။

5,000 ဝမ်: Yi I (이이)

Yi I ကို Yulgok လို့ သိကြပြီး ပညာရှင်နဲ့ အစိုးရအရာရှိ ဖြစ်သည်။ ဂျိုဆွန်ခေတ်ရဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်ပညာရှင်ကြီး နှစ်ဦးအဖြစ် Toegye နဲ့ တွဲပြောလေ့ရှိသည်။ ငွေစက္ကူပုံစံထဲမှာ အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေ Gangneung မြို့က သူ့မွေးရပ် Ojukheon ကို ဖော်ပြထားသည်။ ATM တွေက 10,000 နဲ့ 50,000 ဝမ်ကို အများဆုံးထုတ်ပေးလို့ ဒီငွေစက္ကူကို အနည်းဆုံး တွေ့ရမည်။

10,000 ဝမ်: King Sejong (세종대왕)

ကိုရီးယားငွေကြေးပေါ်မှာ အကျော်ကြားဆုံး မျက်နှာက ဘုရင်စေဂျုန်ဖြစ်ပြီး အသုံးအများဆုံး ငွေစက္ကူပေါ်မှာလည်း ပါသည်။ 15 ရာစုမှာ အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး ယနေ့တိုင် သုံးနေတဲ့ ဟန်ဂူးလ် (Hangul) အက္ခရာကို ဖန်တီးရာမှာ ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ပုံတူနောက်ခံမှာ နေ၊ လနဲ့ တောင်ထွတ် 5 ခုပါတဲ့ ကားချပ်ပန်းချီ ရှိပြီး ဂျိုဆွန်ဘုရင်အာဏာရဲ့ သင်္ကေတ ဖြစ်သည်။ အနောက်ဘက်မှာ သူ့ခေတ်ရဲ့ သိပ္ပံပညာကို ကြယ်ပုံစာတမ်းနဲ့ နက္ခတ်ကိရိယာတွေနဲ့ ဂုဏ်ပြုထားသည်။

50,000 ဝမ်: Shin Saimdang (신사임당)

Shin Saimdang က ပန်းချီဆရာမ၊ စာလုံးအနုပညာရှင်နဲ့ ကဗျာဆရာမ ဖြစ်ပြီး ခေတ်သစ်ကိုရီးယားငွေစက္ကူပေါ်မှာ ပါဝင်တဲ့ ပထမဆုံး အမျိုးသမီး ဖြစ်သည်။ 50,000 ဝမ်က လည်ပတ်နေတဲ့ ငွေစက္ကူတွေထဲ အကြီးဆုံးပါ။ ငွေသားလက်ဆောင်၊ အိမ်လခနဲ့ ဈေးကြီးတဲ့ ဝယ်ယူမှုတွေမှာ သုံးကြသည်။ 3,000 ဝမ်တန် မုန့်တစ်ခုအတွက် 50,000 ဝမ်ကို ပြန်အမ်းဖို့ ဈေးသည်သေးသေးလေးတချို့က တွန့်ဆုတ်တတ်သည်။

မိခင်နဲ့ သားနှစ်ယောက် ကိုရီးယားငွေကြေးမှာ အတူပါတာ ဘာကြောင့်လဲ

Shin Saimdang က 50,000 ဝမ်ငွေစက္ကူမှာ၊ သူ့သား Yi I က 5,000 ဝမ်ငွေစက္ကူမှာ ပါသည်။ ငွေစက္ကူစီးရီးတစ်ခုတည်းမှာ မိခင်နဲ့ သားပါတဲ့ နိုင်ငံက အလွန်နည်းသည်။ ကိုရီးယားမှာတော့ ဒီတွဲဖက်မှုမှာ အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ Shin Saimdang ကို အနုပညာပါရမီနဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဆန်တဲ့ မိခင်ကောင်း ပုံသက်သေအဖြစ် ကာလကြာရှည် ကိုးကားလာခဲ့ပြီး Yi I က သူ့ကြီးပြင်းစေခဲ့တဲ့ သားဖြစ်သည်။

သူမကို ရွေးချယ်တာကို ငွေစက္ကူထွက်ချိန်မှာ ငြင်းခုံခဲ့ကြသည်။ ထောက်ခံသူတွေက ငွေကြေးပေါ်မှာ အမျိုးသမီးတစ်ဦး ပါစေချင်ပြီး သူမရဲ့ ပန်းချီနဲ့ ကဗျာကို ထောက်ပြခဲ့ကြသည်။ ဝေဖန်သူတွေကတော့ ကျော်ကြားတဲ့ ပညာရှင်ရဲ့ “ပညာရှိမိခင်” ဆိုတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကြောင့် အဓိကရွေးချယ်တာက အမျိုးသမီးရဲ့ ရိုးရာပုံရိပ်ကို ပိုခိုင်မာစေတယ်လို့ ပြောခဲ့ကြသည်။ အမြင်နှစ်မျိုးလုံး ယနေ့တိုင် ရှိနေသေးလို့ ကိုရီးယားသူငယ်ချင်းက ပိုက်ဆံအကြောင်း သင့်အမြင်ကို မေးရင် စကားစမြည်ပြောဖို့ ကောင်းတဲ့ အကြောင်းအရာ ဖြစ်သည်။

ကျန်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေမှာလည်း အကြောင်းအရာတစ်ခု ရှိသည်။ ပုဂ္ဂိုလ် 4 ဦးအနက် 3 ဦးက ကွန်ဖြူးရှပ်ပညာရပ်ဘက်က လာပြီး King Sejong က ပညာရေးနဲ့ သိပ္ပံကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဘဏ်အော့ဖ်ကိုရီးယားက အရှေ့ဆုံးမှာ ထားချင်တာ ပညာရေး၊ အက္ခရာနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုဖြစ်ပြီး စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေ၊ ခေတ်သစ်သမ္မတတွေ မဟုတ်ကြောင်း ပြသည်။ နိုင်ငံကျော် စစ်သူရဲကောင်းကိုတော့ ဒင်္ဂါးပေါ်မှာ တွေ့ရမည်။

ကိုရီးယားဒင်္ဂါး: 10၊ 50၊ 100၊ 500 ဝမ်

ကတ်နဲ့ ပို့ဆောင်ရေးကတ်တွေက အသေးအဖွဲပေးချေမှုအများစုကို ကိုင်တွယ်လို့ ဒင်္ဂါးရဲ့ အရေးပါမှု ယခင်ကထက် နည်းလာသည်။ ဒါပေမဲ့ ကွန်ဗီးနီးယန့်စတိုး၊ ဈေးတွေနဲ့ အဝတ်လျှော်ဆိုင်တွေမှာ ပြန်အမ်းငွေအဖြစ် ရမည်။ ဒင်္ဂါးကိုလက်ခံတဲ့ ရိုးရာ claw machine နဲ့ ပစ္စည်းထည့်သော coin locker တွေအတွက်လည်း လိုသည်။

ဒင်္ဂါး	ဒီဇိုင်း	အမှန်တကယ် သုံးရမည့်နေရာ
10 ဝမ်	Gyeongju မြို့ Bulguksa ဘုန်းကြီးကျောင်းက ကျောက်စေတီ Dabotap	ရှားရှားပါးပါး သုံးရသည်၊ ပြန်အမ်းငွေအဖြစ် စုလာတတ်သည်
50 ဝမ်	ဆန်စပါးနှံ	ရှားရှားပါးပါး သုံးရသည်၊ ဆူပါမားကက်က ပြန်အမ်းငွေ
100 ဝမ်	ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ် Yi Sun-sin	ဗင်တင်းမစ်ရှင်း၊ arcade ဂိမ်း၊ ဈေးခြင်းတောင်း စပေါ်ငွေ
500 ဝမ်	ခေါင်းနီ ကြိုးကြာငှက်	ဗင်တင်းမစ်ရှင်း၊ coin locker၊ ကာရာအိုကေခန်း၊ claw machine

100 ဝမ်ဒင်္ဂါးပေါ်က ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ် Yi Sun-sin က 1590 ခုနှစ်များမှာ ဂျပန်ကျူးကျော်မှုတွေကို တွန်းလှန်ခဲ့တဲ့ ရေတပ်ကွပ်ကဲရေးမှူးဖြစ်သည်။ သူ့ရုပ်ထုက ဆိုးလ်မြို့လည်က Gwanghwamun ရင်ပြင်မှာ ရှိသည်။ ကိုရီးယားမှာ 1 ဝမ်နဲ့ 5 ဝမ်ဒင်္ဂါးတွေလည်း ရှိပြီး တရားဝင်ငွေကြေးဖြစ်နေသေးပေမဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ မသုံးကြလို့ မတွေ့ရပါ။

လက်တွေ့အကြံတစ်ခု။ ဒင်္ဂါးတွေကို ကွန်ဗီးနီးယန့်စတိုးကောင်တာမှာ အခွင့်ရတိုင်း ပေးသုံးလိုက်ပါ။ အိမ်ပြန်မပျံခင် ဝမ်ကို ပြန်ရောင်းတဲ့အခါ လေဆိပ်နဲ့ ခရီးသွားငွေလဲဝန်ဆောင်မှုတချို့က ဒင်္ဂါးကို ပြန်မယူလို့ အံဆွဲထဲမှာ ကျန်ခဲ့တတ်သည်။

ကိုရီးယားဈေးနှုန်းတွေမှာ သုညတွေ ဘာကြောင့် များသလဲ

ကော်ဖီတစ်ခွက်က ထောင်ချီပေးရပြီး ဟိုတယ်တစ်ညက သိန်းချီပေးရတာကို ပထမဆုံး မြင်ရင် လန့်စရာကောင်းသည်။ ဒါပေမဲ့ စီးပွားရေးမှာ ပြဿနာ မရှိပါ။ သုညတွေက သမိုင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

ကိုရီးယားက ငွေကြေးကို တစ်ကြိမ်ထက်မက ပြန်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဝမ်ကို လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် 1945 မှာ စတင်ခဲ့သည်။ 1953 မှာ ကိုရီးယားစစ်ပွဲပြီးနောက် ဝမ် 100 ကို ဟွမ် (hwan) 1 နဲ့ လဲပြီး ဟွမ်နဲ့ အစားထိုးခဲ့သည်။ 1962 မှာ အစိုးရက ဟွမ် 10 ကို ဝမ် 1 နဲ့ လဲပြီး ဝမ်ကို ပြန်လည်သုံးစွဲခဲ့ကာ ယနေ့အထိ ဝမ်ကို သုံးနေသည်။ နောက်ပိုင်း အရှိန်မြန်တဲ့ တိုးတက်မှုနဲ့ ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ဆက်ဖြစ်လို့ နေ့စဉ်ဈေးနှုန်းတွေက ထောင်ချီ၊ သောင်းချီ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

နိုင်ငံရေးသမားတွေနဲ့ စီးပွားရေးပညာရှင်တွေက ငွေကြေးပြန်လည်သတ်မှတ်မှု (redenomination) ကို ထပ်ခါထပ်ခါ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ဆိုလိုတာက ငွေကြေးပေါ်က သုညတွေ ဖြတ်ချခြင်းဖြစ်ပြီး ဥပမာ 1,000 ဝမ်ကို ဝမ်အသစ် 1 အဖြစ် သတ်မှတ်တာမျိုး ဖြစ်သည်။ ဒါပေမဲ့ တစ်ခါမှ မလုပ်ခဲ့ပါ။ စနစ်အားလုံး ပြောင်းရတဲ့ ကုန်ကျစရိတ်၊ ဆိုင်တွေက ဈေးကို ဆတက်ကာ ကြီးမြှင့်မှာ စိုးရိမ်မှုနဲ့ လူထုရဲ့ မလုံခြုံမှုက အဟန့်အတားတွေ ဖြစ်သည်။ ဒါကြောင့် သုညတွေ ဆက်ရှိနေမည်။

ကိုရီးယားဈေးနှုန်းကို မြန်မြန် ဘယ်လိုတွက်မလဲ

မသွားခင် ဘဏ်အက်ပ်ဒါမှမဟုတ် ကတ်အက်ပ်မှာ လက်ရှိ ဝမ်နှုန်းထားကို ကြည့်ပြီး 10,000 ဝမ်က ကိုယ့်ငွေကြေးနဲ့ ဘယ်လောက်တန်သလဲ တွက်ထားပါ။ ပြီးရင် 10,000 တစ်ခုချင်း အတုံးတွေနဲ့ တွေးပါ။ 9,000 ဝမ် နေ့လည်စာက အတုံးတစ်ခုအောက် နည်းနည်းလျော့သည်။ 45,000 ဝမ် ညစာက အတုံးလေးခုခွဲ။ ဈေးတိုင်းကို ပြောင်းတွက်တာထက် မြန်ပြီး သုည သုံးလုံးကို ခေါင်းထဲမှာ ဖြတ်ထုတ်ပြီး ယုံထားတာထက် မှားဖို့ နည်းသည်။

ကိုရီးယားမှာ ငွေသားနဲ့ ကတ် ဘာကို အမှန်တကယ် သုံးရမလဲ

တောင်ကိုရီးယားက ကမ္ဘာပေါ်မှာ ကတ်ကို အလွယ်ကူဆုံး လက်ခံတဲ့ နိုင်ငံတွေထဲက တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကွန်ဗီးနီးယန့်စတိုး၊ ကဖေး၊ ဈေးဆိုင်ကြီးတွေ၊ တက္ကစီ၊ ကွင်းဆက်စားသောက်ဆိုင်နဲ့ မြို့ထဲက ဆိုင်အများစုက နိုင်ငံခြား Visa နဲ့ Mastercard အပါအဝင် ခရက်ဒစ်ကတ်နဲ့ ဒက်ဘစ်ကတ်ကို လက်ခံသည်။ ကိုရီးယားတွေ အများအပြားက ငွေသားကို သိပ်မဆောင်ဘဲ ကတ်ဒါမှမဟုတ် ဖုန်းနဲ့ ပေးချေကြသည်။

ပို့ဆောင်ရေးက ငွေဖြည့်ကတ်တွေနဲ့ လည်ပတ်သည်။ T-money ကတ်ဆိုတာ ကွန်ဗီးနီးယန့်စတိုးနဲ့ မြေအောက်ရထားဘူတာတွေမှာ ရောင်းတဲ့ ပြန်ဖြည့်လို့ရတဲ့ ပို့ဆောင်ရေးကတ်ဖြစ်ပြီး မြေအောက်ရထား၊ ဘတ်စ်ကားနဲ့ တက္ကစီအများအပြားအတွက် ပေးချေနိုင်သည်။ မြေအောက်ရထားစက်တွေမှာ ပြန်ဖြည့်ဖို့ ရိုးရာအားဖြင့် ငွေသားလိုခဲ့လို့ ငွေစက္ကူ အနည်းငယ် ယူထားပါ။ ဆိုးလ်မြို့ဘတ်စ်ကားတချို့က ငွေသားလက်မခံတော့တာလည်း ပိုများလာသဖြင့် ပထမနေ့မှာပဲ ပို့ဆောင်ရေးကတ် ယူသင့်ရခြင်း အကြောင်းရင်းတစ်ခု ထပ်တိုးလာသည်။ ကတ်၊ မိုဘိုင်းပေးချေမှုနဲ့ T-money ကို အသေးစိတ်သိချင်ရင် နိုင်ငံခြားသားတစ်ဦးအနေနဲ့ ကိုရီးယားမှာ ဘယ်လိုပေးချေမလဲ လမ်းညွှန်ကို ဖတ်ပါ။

ငွေသား အရေးပါနေသေးတဲ့ နေရာများ

• လမ်းဘေးအစားအသောက်နဲ့ pojangmacha (တဲထိုးထားတဲ့ လမ်းဘေးဆိုင်များ): အများအပြားက ကတ်လက်ခံနေပြီဖြစ်ပေမဲ့ ငွေသားက ပိုမြန်ပြီး ဆိုင်တချို့က ငွေသားဒါမှမဟုတ် ဘဏ်လွှဲမှုပဲ လက်ခံသည်။
• ရိုးရာဈေးများ ဥပမာ Gwangjang ဒါမှမဟုတ် Namdaemun: ဈေးသည်သေးသေးလေးတွေက ငွေသားကို ပိုနှစ်သက်တတ်သည်။
• မြေအောက်ရထားစက်တွေမှာ T-money ငွေဖြည့်ခြင်း။
• ဧည့်ရိပ်သာငယ်၊ ကျေးလက်စားသောက်ဆိုင်နဲ့ ဘုန်းကြီးကျောင်းတချို့၊ အထူးသဖြင့် ဆိုးလ်နဲ့ ဘူဆန်ပြင်ပမှာ။
• ငွေလက်ဆောင်: မင်္ဂလာဆောင်၊ ဈာပနနဲ့ နှစ်သစ်ကူးမှာ ကိုရီးယားတွေက စာအိတ်ထဲ ငွေစက္ကူအသစ်ကို ထည့်ပေးကြပြီး ကတ်နဲ့ မပေးပါ။

သင့်တော်တဲ့ ပမာဏက အသေးအဖွဲဝယ်ဖို့ နှစ်ရက်၊ သုံးရက်စာ ငွေသားပြီး ကျန်တာအားလုံးကို ကတ်နဲ့ ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြားငွေလဲကြေး မကောက်တဲ့ ကတ်တစ်ခုက ငွေလဲနှုန်းကောင်းနည်းနည်းကို လိုက်ရှာတာထက် ခရီးတစ်ခုလုံးမှာ ပိုသက်သာစေသည်။

ငွေကို ဘယ်မှာလဲမလဲ။ လေဆိပ်၊ မြို့ထဲ၊ ATM

ဝမ်ရဖို့ လက်တွေ့နည်းလမ်း 3 ခုရှိသည်။ အိမ်မှာ မထွက်ခင်လဲခြင်း၊ ကိုရီးယားမှာ လဲခြင်း၊ ဘဏ်ကတ်နဲ့ ATM က ထုတ်ခြင်း။ ဘယ်ဟာ သင့်တော်သလဲဆိုတာ ကိုယ့်ဘဏ်ရဲ့ ကြေးပေါ်မူတည်ပေမဲ့ ခရီးသွားအများစုအတွက် အထွေထွေပုံစံက တူသည်။

နည်းလမ်း	နှုန်းထား	အဆင်ပြေမှု	ဘာအတွက် အကောင်းဆုံးလဲ
ကိုယ့်နိုင်ငံက ဘဏ်	ကွဲပြားသည်၊ ဝမ်အတွက် အားနည်းတတ်သည်	မြင့်သည် (ရောက်တာနဲ့ လက်ထဲ ငွေသားရှိသည်)	ပထမတက္ကစီ ဒါမှမဟုတ် ဘတ်စ်ကားအတွက် ငွေအနည်းငယ်
လေဆိပ်ငွေလဲကောင်တာ (Incheon, Gimpo)	များသောအားဖြင့် မြို့ထဲထက် အားနည်းသည်	မြင့်သည်၊ ရောက်ရှိမှုအများစုအတွက် ဖွင့်ထားသည်	ပထမနေ့အတွက် လိုသလောက်ပဲ လဲခြင်း
မြို့ထဲက ဘဏ်များ	များသောအားဖြင့် တရားမျှတသည်	ဘဏ်ဖွင့်ချိန် ရုံးဖွင့်ရက်သာ၊ ပတ်စပို့ လိုသည်	အချိန်ရှိရင် ပမာဏများများ လဲခြင်း
လိုင်စင်ရ ငွေလဲဆိုင်များ (ဥပမာ Myeongdong)	ငွေသားအတွက် အကောင်းဆုံးထဲက ဖြစ်တတ်သည်	ခရီးသွားဧရိယာတွေမှာ လွယ်ကူသည်	ဒေါ်လာ၊ ယူရို၊ ယန်း ငွေသားကို လဲခြင်း
“Global” အမှတ်အသားပါတဲ့ ATM သို့မဟုတ် နိုင်ငံခြားကတ်လက်ခံသော ATM	သင့်ဘဏ်နှုန်းနဲ့ ကြေးများ	အလွန်မြင့်သည်၊ ကွန်ဗီးနီးယန့်စတိုးအများအပြားမှာလည်း ရှိသည်	ATM ကြေးနည်းတဲ့ ဘဏ်ရှိသူ ခရီးသွားများ
နိုင်ငံခြားသားအတွက် ကြိုတင်ငွေဖြည့်ခရီးသွားကတ်များ (ဥပမာ WOWPASS)	ဝန်ဆောင်မှုပေးသူက သတ်မှတ်သည်	ကတ်နဲ့ T-money တစ်ခုတည်း၊ kiosk မှာ ငွေသားနဲ့ ဖြည့်နိုင်သည်	ကြေးမကောက်တဲ့ ကတ်မရှိသော ခရီးသွားများ

အသုံးများတဲ့ နည်းက လေဆိပ်မှာ မြို့ထဲဝင်ဖို့ ပို့ဆောင်ရေးနဲ့ ထမင်းတစ်နပ်စာလောက် ငွေအနည်းငယ်လဲပြီး ကျန်တာကို မြို့ထဲမှာ လဲတာ ဒါမှမဟုတ် ATM သုံးတာ ဖြစ်သည်။ နှုန်းထားနဲ့ ကြေးတွေက အမြဲပြောင်းလဲနေလို့ မထွက်ခင် ကိုယ့်ဘဏ်ရဲ့ လက်ရှိ ဝမ်နှုန်းနဲ့ ATM ကြေးကို စစ်ပါ။ ခရီးမှာ ခဏနားမယ်ဆိုရင် Incheon လေဆိပ် layover လမ်းညွှန် က အချိန်တိုအတွင်း လုပ်နိုင်တာတွေကို ဖော်ပြထားသည်။

ငွေစက္ကူအစစ်ကို ဘယ်လိုခွဲခြားမလဲ၊ ငွေသားကို ယဉ်ကျေးစွာ ဘယ်လိုကိုင်မလဲ

ငွေအတု ပြဿနာကို ခရီးသွားအများစု ဂရုစိုက်စရာ မလိုပေမဲ့ ငွေစက္ကူအစစ်ကို သိထားရင် အသုံးဝင်သည်။ ကိုရီးယားငွေစက္ကူတွေမှာ အလင်းကို မြှောက်ကြည့်ရင် ပေါ်လာတဲ့ ပုံတူ watermark ရှိသည်။ တန်ဖိုးမြင့်ငွေစက္ကူတွေမှာ hologram အပြားအပိုင်းနဲ့ ဂဏန်းပေါ်မှာ ငွေစက္ကူကို စောင်းရင် အရောင်ပြောင်းတဲ့ color-shifting ink ပါပြီး လက်ဖျားနဲ့ ထိရင် ခံစားရတဲ့ ထူထပ်တဲ့ ပုံနှိပ်ထားမှုလည်း ရှိသည်။ ဘဏ်အော့ဖ်ကိုရီးယားရဲ့ တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက်က ငွေစက္ကူတစ်ခုချင်းစီရဲ့ လုံခြုံရေးအင်္ဂါရပ်တွေကို ရှင်းပြထားသည်။

ငွေကို ယဉ်ကျေးစွာ ပေးဖို့က ရိုးရှင်းသည်။

• ငွေသားဒါမှမဟုတ် ကတ်ကို လက်နှစ်ဖက် နဲ့ ပေးယူပါ၊ ဒါမှမဟုတ် ညာလက်နဲ့ ပေးပြီး လက်ဝဲလက်က ညာလက်ကောက်ဝတ် ဒါမှမဟုတ် လက်မောင်းကို ဖွဖွထိထားပါ။ လူကြီးတွေကို အချိုရည်လောင်းပေးတဲ့အခါ ကိုရီးယားတွေ လုပ်တဲ့ အမူအရာနဲ့ တူသည်။
• ကောင်တာမှာ ငွေခွက်ငယ်ရှိရင် ငွေကို လက်ထဲကိုင်ပြီး ကမ်းမပေးဘဲ ခွက်ထဲ ထည့်ပါ။
• ပေးကမ်းခ (tip) မပေးပါနဲ့။ စားသောက်ဆိုင်၊ ကဖေးနဲ့ တက္ကစီတွေမှာ tip ပေးတာ ကိုရီးယားယဉ်ကျေးမှုမှာ မပါပါ။ ပြန်အမ်းငွေကို စားပွဲပေါ်မှာ ထားခဲ့ရင် ဝန်ထမ်းတွေ ရှုပ်ထွေးပြီး ပြန်ပေးဖို့ လိုက်လာတတ်သည်။
• ငွေလက်ဆောင်ဆိုရင် စာအိတ်ထဲမှာ ငွေစက္ကူအသစ်၊ သန့်ရှင်းတာကို သုံးပါ။ ကြေကွဲနေတဲ့ ငွေစက္ကူက ဂရုမစိုက်သလို ထင်ရသည်။

ကိုရီးယားမှာ နိုင်ငံခြားသားတွေ မကြာခဏ မှားတတ်တဲ့ ငွေကြေးအမှားများ

လေဆိပ်မှာ အားလုံးကို လဲမိခြင်း

လေဆိပ်ကောင်တာတွေက အဆင်ပြေပေမဲ့ အဆင်ပြေမှုအတွက် များသောအားဖြင့် နှုန်းထားနဲ့ ပေးရသည်။ ပထမနေ့စာပဲ လဲပြီး ကျန်တာကို မြို့ထဲမှာ လဲပါ။

ATM အားလုံးက နိုင်ငံခြားကတ်ကို လက်ခံတယ်လို့ ထင်ခြင်း

ဘဏ် ATM အများအပြားက ပြည်တွင်းအကောင့်တွေကိုပဲ ဝန်ဆောင်မှုပေးသည်။ “Global ATM” ဆိုင်းဘုတ် ဒါမှမဟုတ် ကွန်ဗီးနီးယန့်စတိုးအတွင်းက Visa၊ Mastercard ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်ကတ်ကွန်ရက်လိုဂိုပြထားတဲ့ စက်ကို ရှာပါ။ တစ်လုံးက ကတ်ကို ပယ်ချရင် အိမ်ကို ဖုန်းမခေါ်ခင် တခြားဘဏ်ကို စမ်းကြည့်ပါ။

5,000 နဲ့ 50,000 ဝမ်ငွေစက္ကူကို ရောမိခြင်း

နှစ်ခုလုံးက နွေးတဲ့အရောင် (လိမ္မော်နီနဲ့ အဝါ) ဖြစ်ပြီး နှစ်ခုလုံးမှာ 5 နောက်က သုညတွေ ပါသည်။ မှောင်တဲ့ ဘားဒါမှမဟုတ် တက္ကစီထဲမှာ ပေးခင် သုညအရေအတွက်ကို စစ်ပါ။ ဆယ်ဆ အမှား ဖြစ်သွားနိုင်သည်။

အခွန်ပြန်အမ်းငွေကို မေ့ထားခြင်း

ခရီးသွားတွေက အခွန်ပြန်အမ်းလို့ရတဲ့ ဝယ်ယူမှုတွေအတွက် အခွန်တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ပြန်ရနိုင်ပြီး တခါတလေ ကောင်တာမှာတင် ချက်ချင်းရသည်။ ပတ်စပို့နဲ့ ပြေစာတွေကို လက်လှမ်းမီတဲ့နေရာမှာ ထားပါ။ ချက်ချင်းပြန်အမ်းခြင်း၊ kiosk နဲ့ လေဆိပ်နည်းလမ်းတွေကို ခရီးသွားများအတွက် ကိုရီးယားအခွန်ပြန်အမ်းငွေ လမ်းညွှန်က ရှင်းပြထားသည်။

ဒင်္ဂါးတွေ အိတ်ထဲပြည့်နေအောင် ယူသွားခြင်း

နောက်ဆုံးရက်တွေမှာ ကွန်ဗီးနီးယန့်စတိုးတွေမှာ ဒင်္ဂါးတွေကို သုံးပစ်ပါ။ ငွေစက္ကူကတော့ ပြန်ရောင်းဖို့ ဒါမှမဟုတ် နောက်ခရီးအတွက် သိမ်းထားဖို့ ပိုလွယ်သည်။

FAQ

ကိုရီးယားငွေကြေးကို ဘာလို့ခေါ်သလဲ

တောင်ကိုရီးယားရဲ့ ငွေကြေးက ဝမ်ဖြစ်ပြီး 원 လို့ ရေးကာ သင်္ကေတ ₩၊ ကုဒ် KRW ဖြစ်သည်။ ဘဏ်အော့ဖ်ကိုရီးယားက ထုတ်ပေးသည်။ မြောက်ကိုရီးယားရဲ့ ငွေကြေးကိုလည်း ဝမ်လို့ ခေါ်ပေမဲ့ သီးခြားငွေကြေး (KPW) ဖြစ်ပြီး တောင်ဘက်မှာ သုံးမရပါ။

10,000 ဝမ်ငွေစက္ကူပေါ်မှာ ဘယ်သူပါသလဲ

ဟန်ဂူးလ် ကိုရီးယားအက္ခရာကို ဖန်တီးရာမှာ ဦးဆောင်ခဲ့တဲ့ 15 ရာစု ဂျိုဆွန်ဘုရင် စေဂျုန်မင်းကြီး (King Sejong the Great) ဖြစ်သည်။ ငွေစက္ကူရဲ့ အနောက်ဘက်မှာ ကြယ်ပုံစာတမ်းအပါအဝင် ဂျိုဆွန်ခေတ် နက္ခတ်ဗေဒကို ပြထားသည်။ ဒါက အစိမ်းရောင်ငွေစက္ကူဖြစ်ပြီး အသုံးအများဆုံးလည်း ဖြစ်သည်။

50,000 ဝမ်ငွေစက္ကူပေါ်က အမျိုးသမီးက ဘယ်သူလဲ

1504 ကနေ 1551 အထိ နေထိုင်ခဲ့တဲ့ ဂျိုဆွန်ခေတ် ပန်းချီဆရာမ၊ စာလုံးအနုပညာရှင်နဲ့ ကဗျာဆရာမ Shin Saimdang ဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ်ကိုရီးယားငွေစက္ကူပေါ်မှာ ပါတဲ့ ပထမဆုံး အမျိုးသမီးဖြစ်ပြီး သူမရဲ့ သား ပညာရှင် Yi I က 5,000 ဝမ်ငွေစက္ကူပေါ်မှာ ပါသည်။

တောင်ကိုရီးယားမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သုံးလို့ရလား

များသောအားဖြင့် မရပါ။ ဒူတီဖရီးစတိုးတချို့ကလွဲရင် ဆိုင်၊ စားသောက်ဆိုင်နဲ့ ပို့ဆောင်ရေးတွေက ဝမ်ကိုပဲ လက်ခံသည်။ ဒေါ်လာကို ဘဏ် ဒါမှမဟုတ် လိုင်စင်ရ ငွေလဲဆိုင်မှာ လဲပါ၊ ဒါမှမဟုတ် ဝမ်နဲ့ ကတ်ပေးချေပါ။

ငွေကို အမေရိကန်မှာ လဲတာ ကောင်းလား၊ ကိုရီးယားမှာ လဲတာ ကောင်းလား

ခရီးသွားအများစုအတွက် မြို့ထဲဘဏ်တွေ ဒါမှမဟုတ် လိုင်စင်ရ ငွေလဲဆိုင်တွေမှာ ကိုရီးယားထဲ လဲတာက အိမ်မှာ ဒါမှမဟုတ် လေဆိပ်မှာ ဝမ်လဲတာထက် နှုန်းပိုကောင်းလေ့ရှိသည်။ လူအများစုက ရောက်ရင် သုံးဖို့ ငွေအနည်းငယ်ယူသွားပြီး နောက်ပိုင်း ကြေးနည်းတဲ့ ကတ်ဒါမှမဟုတ် ATM သုံးကြသည်။ ဆုံးဖြတ်မယ့်အခါ ကိုယ့်ဘဏ်ရဲ့ လက်ရှိနှုန်းနဲ့ ကြေးတွေကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။

ကိုရီးယားမှာ ငွေသား ဘယ်လောက် ဆောင်သင့်သလဲ

လမ်းဘေးအစားအသောက်၊ ဈေးဆိုင်ခုံနဲ့ T-money ငွေဖြည့်ဖို့ အသေးအဖွဲဝယ်ယူမှု နှစ်ရက်၊ သုံးရက်စာ လောက် ဆောင်ပါ။ မြို့ထဲမှာ ကျန်တာအားလုံးကို ကတ်က ဖုံးလွှမ်းသည်။ ကျေးလက်ဒေသ ဒါမှမဟုတ် ရိုးရာဈေးတွေကို သွားမယ်ဆိုရင် ငွေသား ပိုယူပါ။

မပျံခင် စစ်ဆေးပြီး စီစဉ်ရမည့်အချက်များ

ခရီးမထွက်ခင် တစ်ပတ်အတွင်း အချက် 3 ခု စစ်ပါ။ ပထမ၊ ဘဏ်အက်ပ်မှာ လက်ရှိ KRW နှုန်းကို ကြည့်ပြီး 10,000 ဝမ်က ကိုယ့်ငွေကြေးနဲ့ ဘယ်လောက်တန်သလဲ မှတ်ထားပါ။ ဒုတိယ၊ ကိုယ့်ကတ်ရဲ့ နိုင်ငံခြားငွေလဲကြေးနဲ့ ATM ကြေးကို သိထားပါ။ မြင့်နေရင် ကြေးမကောက်တဲ့ ကတ် ဒါမှမဟုတ် နိုင်ငံခြားသားအတွက် ကြိုတင်ငွေဖြည့်ခရီးသွားကတ်ကို စဉ်းစားပါ။ တတိယ၊ ပထမနေ့မှာ T-money ကတ်နဲ့ ငွေသားအနည်းငယ် ယူဖို့ စီစဉ်ပါ။

ငွေစက္ကူတွေကို အနီးကပ်ကြည့်ချင်ရင် ဘဏ်အော့ဖ်ကိုရီးယားက ဆိုးလ်မြို့လည်မှာ Money Museum ကို လုပ်ကိုင်ထားသည်။ မသွားခင် လက်ရှိဖွင့်ရက်တွေကို တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ စစ်ပါ။ ကိုရီးယားငွေစက္ကူအသစ်တစ်စုံက ဈေးသက်သာပြီး ပေါ့ပါးတဲ့ အမှတ်တရလည်း ဖြစ်ပြီး ခရီးရဲ့ နောက်ဆုံးနေ့အတွက် ပိုအကြံတွေကို ကိုရီးယားမှာ ဘာဝယ်ရမလဲ စာရင်းမှာ ဖတ်နိုင်သည်။

ဆက်စပ်ဆောင်းပါးများ

• ကိုရီးယား ခရီးသွားကိုရီးယား ရွက်ပြောင်းရောင် (단풍): အထွတ်အထိပ်ရက်နဲ့ နေရာ 7 ခု
• ကိုရီးယား ခရီးသွားဆိုးလ်မှ တစ်ရက်ခရီး ၈ နေရာ၊ DMZ ကနေ ဂျောင်ဂျူအထိ
• ကိုရီးယား ခရီးသွားဆိုးလ် 7 ရက်ခရီးစဉ် : နန်းတော်၊ DMZ၊ ဆူဝွန်နှင့် အေးဆေးတစ်ရက်
• K-ဖက်ရှင်ကိုရီးယား ယောက်ျားဆံပင်ပုံစံ ၆ မျိုး: Two-Block၊ Comma Hair နှင့် အခြား
• K-ဖက်ရှင်ကိုရီးယား ဆံပင်ကောက် (펌): Digital၊ Down Perm၊ C-curl နှင့် ၇ မျိုး
• ကိုရီးယား ခရီးသွားနမီကျွန်း (남이섬) နေ့တစ်ရက်ခရီး: ရထား၊ သင်္ဘော၊ ထပ်ထည့်စရာ ၃ ခု

Sources k-korea.blog

ဈေးနှုန်း၊ ဖွင့်ချိန်နှင့် ရရှိနိုင်မှုတို့ ပြောင်းလဲနိုင်ပါသည်။ မဝယ်မီ သို့မဟုတ် ခရီးမထွက်မီ တရားဝင်စာမျက်နှာကို စစ်ဆေးပါ။