Giải nghĩa 30 thuật ngữ K-pop: từ bias đến maknae

20 phút đọc

Giải nghĩa 30 thuật ngữ K-pop, từ bias đến comeback, sẽ giúp bạn đọc hiểu gần như mọi bài đăng của fan. Phần lớn là từ tiếng Anh mang nghĩa mới, một số ít là tiếng Hàn, và bạn sẽ gặp hết trong vòng một tuần theo dõi một nhóm nhạc.

Mỗi thuật ngữ dưới đây đều có một câu ví dụ đúng kiểu fan hay dùng. Nhờ vậy bạn có thể tham gia bình luận, chat livestream hay xếp hàng ở concert mà không phải dừng lại tra từ.

Bias nghĩa là gì trong K-pop? Năm từ nói về cách bạn làm fan

Những từ này mô tả mối quan hệ giữa bạn và một nhóm nhạc. Bạn sẽ gặp chúng đầu tiên, thường qua câu “bias của bạn là ai?”, tương đương với màn chào hỏi xã giao của giới K-pop.

Bias và ult bias

Bias là thành viên bạn thích nhất trong một nhóm. Hầu hết fan có một bias cho mỗi nhóm mình theo dõi. Ult (viết tắt của ultimate bias) là idol bạn thích nhất trong tất cả các nhóm. Ví dụ: “Nhóm nào mình cũng có bias, nhưng ult của mình không đổi từ năm 2019.”

Bias wrecker

Bias wrecker là thành viên liên tục kéo sự chú ý của bạn khỏi bias. Fan nói từ này nửa như than phiền, nửa như khen: “Mình vào hố vì leader, nhưng main dancer đúng là bias wrecker của era này.”

Stan và tên fandom

Stan là làm fan cuồng nhiệt, hết lòng. Từ này bắt nguồn từ bài hát “Stan” (2000) của Eminem, và trong K-pop nó đã mất đi sắc thái đáng sợ ban đầu. Nếu bạn theo nghiêm túc nhiều nhóm cùng lúc, bạn là multi-stan. Gần như nhóm nào cũng có tên fandom chính thức: ARMY của BTS, BLINK của BLACKPINK, ONCE của TWICE, STAY của Stray Kids. Fan tự gọi mình bằng tên đó (“STAY lại lên trending rồi”), và idol cũng dùng nó trên sân khấu.

Vai trò trong nhóm: maknae, leader, visual và center nghĩa là gì

Nhóm K-pop thường đông, có khi từ chín thành viên trở lên, nên fan dùng nhãn vai trò để nhớ ai làm gì. Công ty quản lý công bố nhiều vị trí ngay lúc debut, nhưng fan cũng tự thêm nhãn riêng.

Maknae là gì?

Maknae (막내) là từ tiếng Hàn chỉ người nhỏ tuổi nhất trong một gia đình hoặc một nhóm. Trong K-pop, đó là thành viên út, còn vài thành viên nhỏ tuổi nhất gộp lại gọi là maknae line. Rất nhiều maknae trở thành gương mặt hoạt ngôn nhất của nhóm trên các chương trình giải trí. Vì thế bạn sẽ thấy cụm “evil maknae”, nhãn đùa dành cho em út hay chọc ghẹo các anh chị.

Leader, visual và center

Leader là người thay mặt nhóm phát biểu trong phỏng vấn và lúc nhận giải, thường cũng là người dẫn dắt các quyết định chung. Visual là thành viên được đặt ở vị trí gương mặt đại diện của nhóm, hay đứng giữa trong ảnh. Center là thành viên đứng giữa ở các đội hình chính của vũ đạo, và vị trí này có thể thay đổi theo từng bài.

Line và trainee

Line là nhóm nhỏ chia theo vai trò hoặc năm sinh. Vocal line, rap line và dance line xếp thành viên theo sở trường chính. “00-line” là các thành viên sinh năm 2000. Trainee là người đã ký hợp đồng với công ty và được đào tạo hát, nhảy, thường cả ngoại ngữ trước khi debut. Fan hay bàn về thời gian thực tập, vì có idol tập luyện rất lâu mới được ra mắt.

Comeback trong K-pop là gì? Những từ về phát hành bạn sẽ gặp hằng tháng

Từ vựng về phát hành làm người mới bối rối nhất, vì K-pop ra nhạc theo nhịp mà nhạc pop phương Tây không có. Một nhóm thường ra vài album hoặc mini album mỗi năm, và mỗi lần đều có chủ đề hình ảnh riêng.

Debut và comeback

Debut là bản phát hành chính thức và màn trình diễn đầu tiên của một nhóm hoặc một nghệ sĩ solo. Comeback là mọi lần phát hành sau đó, dù cách nhau hai năm hay bốn tháng. Câu “tháng sau họ comeback” chỉ có nghĩa là sắp có nhạc mới, hoàn toàn không ám chỉ việc nhóm vừa nghỉ.

Title track và b-side

Title track là ca khúc chủ đề của album. Bài này có MV và được mang đi diễn trên các chương trình truyền hình. B-side là mọi bài còn lại trong album. Fan rất thích tranh cãi rằng b-side hay hơn title track, và có b-side về sau trở thành bài được yêu thích nhất ở concert.

Era và concept

Era là giai đoạn xoay quanh một lần phát hành, với kiểu tóc, phong cách và trang phục sân khấu riêng, ví dụ “era tóc vàng”. Mỗi era có một concept, tức chủ đề đứng sau hình ảnh, như tối tăm, retro, học đường hay fantasy. Trước khi ra nhạc, công ty đăng teaser và ảnh concept trong nhiều ngày, và fan soi từng chi tiết để đoán manh mối.

Từ về concert và merch: photocard, lightstick, fanchant và hơn thế

Những từ này trở nên quan trọng khi bạn bắt đầu mua album hoặc đi xem show. Quy mô show đang lớn dần: WBAL-TV đưa tin Stray Kids sẽ đến sân vận động M&T Bank ở Baltimore vào mùa hè năm sau. Đó là cả một sân vận động đầy lightstick và fanchant.

Photocard và lightstick

Photocard là tấm ảnh nhỏ in hình một thành viên, được bỏ trong album đĩa, thường là ngẫu nhiên. Nhiều album phát hành theo nhiều phiên bản với bìa và bộ card khác nhau, nên fan hay trao đổi card với nhau. Lightstick là gậy phát sáng chính thức của mỗi nhóm, mỗi nhóm một kiểu thiết kế. Ở nhiều concert, lightstick có thể được đồng bộ để cả khán phòng đổi màu cùng lúc. Hãy xem cửa hàng chính thức hoặc thông báo concert của nhóm để biết mẫu nào dùng được ở tour đó.

Fanchant và fancam

Fanchant là những cái tên và câu hô khán giả đồng thanh ở các thời điểm cố định trong bài hát, thường là tên đầy đủ của từng thành viên trong đoạn intro. Công ty quản lý thường đăng hướng dẫn fanchant chính thức quanh thời điểm phát hành. Fancam là video quay bám theo một thành viên suốt một màn trình diễn. Các chương trình âm nhạc Hàn Quốc cũng đăng bản chính thức, và một fancam lan truyền có thể thay đổi độ nổi tiếng của một thành viên chỉ sau một đêm.

Fansign và sasaeng

Fansign là sự kiện fan gặp thành viên trong thời gian ngắn và được ký tặng album. Suất tham dự thường được quyết định bằng bốc thăm gắn với số album đã mua, nên hãy đọc kỹ thông báo của đơn vị tổ chức. Sasaeng là fan cuồng theo dõi, đeo bám hoặc xâm phạm đời tư của idol. Các công ty quản lý đã thông báo sẽ có biện pháp pháp lý với hành vi này, và các fandom chính thống đều lên án. Nếu một bài đăng khoe lịch bay hay địa chỉ nhà của ai đó, hãy báo cáo bài đó và đừng chia sẻ.

Từ về bảng xếp hạng: music show win, all-kill và triple crown

Hàn Quốc có các chương trình âm nhạc phát sóng hằng tuần, xếp hạng bài hát và trao cúp, điều mà phần lớn các nước phương Tây không còn nữa. Nhóm từ vựng này đến thẳng từ các chương trình đó.

Music show win là gì?

Music show win là vị trí số một trên một chương trình xếp hạng hằng tuần, như Music Bank của KBS, Show! Music Core của MBC, Inkigayo của SBS hay M Countdown của Mnet. Mỗi chương trình có cách tính riêng, kết hợp doanh số nhạc số, doanh số album, lượt phát sóng, lượt xem video và bình chọn. Lần thắng đầu tiên của một nhóm là khoảnh khắc lớn, thường kèm nước mắt và bài phát biểu cảm ơn mà fan cắt clip để chia sẻ.

All-kill và triple crown

All-kill nghĩa là một bài hát đứng số một đồng thời trên các bảng xếp hạng lớn của Hàn Quốc, như Melon, Genie và Bugs. Triple crown theo quy định của Inkigayo: bài nào thắng ba lần sẽ rời bảng xếp hạng của chương trình đó để các bài khác có lượt. Khi fan nói “tụi mình đạt triple crown rồi”, đó chính là chiếc cúp họ nhắc đến.

Những từ tiếng Hàn fan K-pop hay mượn: oppa, unnie, sunbae và aegyo

Vài từ tiếng Hàn xuất hiện nguyên văn trong các bài đăng của fan quốc tế, vì tiếng Anh không có từ nào làm đúng việc đó. Bạn cũng sẽ nghe chúng trong phim Hàn, nên nếu đã bắt đầu với những bộ phim Hàn dành cho người mới thì vài từ trong số này sẽ nghe quen tai.

Oppa và unnie

Oppa là cách một cô gái trẻ hơn gọi người đàn ông lớn tuổi hơn mà mình thân thiết, như anh trai hoặc một người bạn. Unnie là cách cô gái trẻ hơn gọi người phụ nữ lớn tuổi hơn. Người nói là nam thì dùng hyung và noona. Fan đôi khi dùng oppa cho idol nam theo kiểu đùa vui, nhưng trong tiếng Hàn, những từ này thay đổi theo giới tính và tuổi của người nói.

Sunbae và hoobae

Sunbae và hoobae nghĩa là tiền bối và hậu bối: người debut sớm hơn và người debut muộn hơn. Idol chào hỏi trang trọng các nhóm sunbae ở hậu trường, còn fan dùng hai từ này để nói về các thế hệ: “họ cover bài của sunbae ở show cuối năm.”

Aegyo và hwaiting

Aegyo là hành vi cố tình làm cho dễ thương, như giọng nũng nịu, làm tim bằng ngón tay và bĩu môi, và thường được yêu cầu trên các chương trình giải trí. Hwaiting là cách đọc kiểu Hàn của “fighting”, nghĩa là “cố lên”. Bạn sẽ thấy nó trong phần bình luận trước một màn trình diễn lớn: “comeback hwaiting!” Nếu điểm vào của bạn là những khoảnh khắc lãng mạn kiểu phim, bài giải thích các mô-típ phim Hàn sẽ cho thấy nhiều kiểu đáng yêu và nghiêm túc lẫn nhau này bắt nguồn từ đâu.

Thuật ngữ K-pop trong một bảng: 12 từ bạn sẽ gặp nhiều nhất

Hãy lưu hoặc chụp màn hình bảng này. 12 từ dưới đây xuất hiện nhiều nhất trong những tuần đầu làm fan.

Thuật ngữ	Nghĩa là gì	Fan dùng thế nào
Bias	Thành viên bạn thích nhất	“Bias của bạn trong SEVENTEEN là ai?”
Bias wrecker	Thành viên kéo bạn rời khỏi bias	“Anh rapper đang làm mình lung lay ở era này.”
Maknae	Thành viên nhỏ tuổi nhất	“Maknae line gánh cả sân khấu đó.”
Visual	Thành viên được đặt ở vị trí gương mặt đại diện	“Visual được cận cảnh ở giữa trong teaser.”
Debut	Lần phát hành chính thức đầu tiên	“Họ debut bằng một bài hát mùa hè.”
Comeback	Mọi lần phát hành về sau	“Hai tuần nữa comeback, bắt đầu tiết kiệm thôi.”
Title track	Ca khúc chủ đề của album	“Title track cũng ổn, b-side mới hay hơn.”
Era	Diện mạo và concept của một giai đoạn phát hành	“Cho era tóc đỏ quay lại đi.”
Photocard	Ảnh thành viên ngẫu nhiên trong album	“Đổi hai card leader lấy một card maknae.”
Fancam	Video quay bám theo một thành viên	“Fancam của em ấy tràn khắp nơi tuần này.”
Music show win	Hạng nhất trên chương trình xếp hạng hằng tuần	“Chiến thắng đầu tiên trên Music Bank, mình khóc mất.”
All-kill	Đồng thời số một trên các bảng xếp hạng lớn của Hàn Quốc	“All-kill ngay ngày ra mắt.”

Cách đọc một bài đăng của fan: ví dụ thực tế

Đây là một bài đăng tự nghĩ ra, rất giống những gì bạn sẽ thấy dưới một MV: “Hồi mới debut, mình mà thấy cảnh này chắc không tin nổi. Fancam của bias wrecker vượt fancam của bias rồi, maknae line có hẳn bài unit riêng, và chỉ cần thêm một cúp nữa là đạt triple crown. Comeback hwaiting!”

Giải mã từng dòng:

1. “Hồi mới debut”: người viết theo nhóm từ lần phát hành đầu tiên.
2. “Fancam của bias wrecker vượt fancam của bias”: video riêng của thành viên được thích thứ hai giờ có lượt xem nhiều hơn video của thành viên được thích nhất.
3. “Maknae line có hẳn bài unit riêng”: các thành viên út thu một ca khúc với tư cách nhóm nhỏ, đó chính là nghĩa của unit.
4. “Chỉ cần thêm một cúp nữa là đạt triple crown”: bài hát đã thắng hai lần ở Inkigayo và cần thêm lần thứ ba.
5. “Comeback hwaiting”: chúc đợt phát hành này thuận lợi.

Khi đọc được bài đăng đó, bạn đã đọc được phần lớn khu bình luận. Phần còn lại chủ yếu là những câu đùa nội bộ của từng nhóm, và bạn sẽ dần nắm được qua nội dung giải trí của nhóm đó.

Những lỗi người mới hay mắc khi dùng các từ này

Có vài lỗi để lộ ngay bạn là người mới toanh. Không lỗi nào nghiêm trọng, và đều dễ tránh.

• Hiểu “comeback” là quay lại sau thời gian nghỉ. Từ này chỉ có nghĩa là nhạc mới. Một nhóm có thể comeback hai lần trong năm mà chưa hề im ắng.
• Coi “visual” là “người duy nhất đẹp”. Đó chỉ là nhãn vai trò. Nói thành viên khác “không phải visual nên xấu” là bất lịch sự, và fan sẽ phản bác ngay.
• Gọi ai cũng là oppa. Xem phần Cần biết ở trên. Dùng nghệ danh sẽ an toàn hơn.
• Nghĩ maknae là kém quan trọng nhất. Rất nhiều maknae là main vocal hoặc main dancer.
• Chia sẻ nội dung của sasaeng. Video săn đón ở sân bay và lịch trình riêng bị rò rỉ chỉ làm vấn nạn này trầm trọng thêm. Các fandom chính thống đều đề nghị mọi người đừng lan truyền.

Vốn từ này cũng đang lan ra ngoài cộng đồng fan. ABC7 Los Angeles đưa tin về đợt hai bộ sản phẩm giới hạn KPop Demon Hunters x heyday tại Target, nên hãy chuẩn bị nghe những từ như comeback và lightstick từ cả những người chưa từng xem một chương trình âm nhạc nào.

FAQ

Bias nghĩa là gì trong K-pop?

Bias là thành viên bạn thích nhất trong một nhóm. Hầu hết fan có một bias cho mỗi nhóm, cộng thêm một “ult” là idol họ thích nhất nói chung. Trong K-pop, từ này không mang nghĩa tiêu cực.

Maknae trong K-pop là gì?

Maknae là thành viên nhỏ tuổi nhất của nhóm, từ tiếng Hàn chỉ người út trong gia đình. Từ này chỉ nói về tuổi. Vài thành viên nhỏ tuổi nhất gộp lại thường được gọi là maknae line.

Nhóm không nghỉ thì sao lại gọi là comeback?

Trong K-pop, comeback đơn giản là một lần ra nhạc mới kèm quảng bá, sân khấu trên các chương trình âm nhạc và một concept mới. Từ này thành thói quen của ngành, và cả công ty quản lý lẫn đài truyền hình đều dùng theo nghĩa đó. Một nhóm có thể có vài lần comeback mỗi năm.

Stan khác gì với fan thường?

Stan là fan rất nhiệt thành, theo dõi từng bản phát hành, nghe nhạc, bình chọn đều đặn. Trong K-pop, từ này chủ yếu mang nghĩa tích cực và hay được dùng như động từ: “Mình stan họ.” Từ này bắt nguồn từ bài hát “Stan” (2000) của Eminem.

All-kill nghĩa là gì trong K-pop?

All-kill nghĩa là một bài hát đứng số một cùng lúc trên các bảng xếp hạng nhạc lớn của Hàn Quốc, như Melon, Genie và Bugs. Nó cho thấy lượng nghe trong nước mạnh, điều khó hơn với những nhóm có fanbase chủ yếu ở nước ngoài.

Làm sao xem các chương trình âm nhạc từ bên ngoài Hàn Quốc?

Mỗi đài đăng clip trình diễn và nhiều tập đầy đủ trên kênh YouTube chính thức, và một số chương trình có phát trực tiếp. Khả năng xem khác nhau tùy quốc gia, nên hãy kiểm tra kênh chính thức hoặc trang của đài cho Music Bank (KBS), Show! Music Core (MBC), Inkigayo (SBS) hay M Countdown (Mnet).

Nên làm gì tiếp theo: theo dõi trọn một đợt comeback

Cách nhanh nhất để nhớ những từ này là theo một nhóm qua trọn một đợt comeback. Xem lịch teaser và ảnh concept mà công ty đăng, rồi đến lúc MV ra mắt, sau đó là các sân khấu trên chương trình âm nhạc trong tuần và những fancam chính thức theo sau.

Hãy xem title track có giành music show win không, fan chọn b-side nào làm bài yêu thích thật sự, và fancam của thành viên nào bùng nổ. Đến cuối chu kỳ, bạn sẽ dùng bias, era, comeback và all-kill mà không cần nghĩ. Sau đó chọn thêm nhóm thứ hai, và bạn đã là multi-stan.

Bài liên quan

• Các thế hệ K-pop: từ H.O.T. đến RIIZE qua 5 làn sóng
• Cách đi xem concert K-pop: vé presale, lightstick, fanchant
• Mì ăn liền Hàn Quốc ngon nhất: 8 gói từ nhẹ đến Buldak cay

Nguồn news.google.com · k-korea.blog

Giá, giờ mở cửa và tình trạng hàng có thể thay đổi. Hãy kiểm tra trang chính thức trước khi mua hoặc đi.