23 phút đọc
Suneung (수능) là kỳ thi đại học một ngày của Hàn Quốc, tổ chức mỗi tháng 11 từ năm 1993. Tên chính thức là Kỳ thi Năng lực Học thuật Đại học (College Scholastic Ability Test, viết tắt CSAT), tiếng Hàn là 대학수학능력시험 (daehak suhak neungnyeok siheom), và đây là điểm số mà đa số trường đại học Hàn dùng để xếp hạng thí sinh. Vì vậy, đó là ngày có sức nặng lớn nhất trong đời một thiếu niên Hàn Quốc, và cả nước điều chỉnh lịch sinh hoạt để bảo vệ ngày ấy.
Với người ở ngoài Hàn Quốc, Suneung (수능) giải thích được rất nhiều thứ: các lò luyện thi hagwon, quán cà phê học bài thâu đêm, cốt truyện của một nửa số phim học đường bạn từng xem. Kỳ thi cũng ảnh hưởng trực tiếp đến du khách, vì chuyến bay, giờ làm việc và cả thị trường chứng khoán đều dịch chuyển vào ngày thi.
Tóm tắt nhanh
- Suneung chỉ thi một lần mỗi năm, trong một ngày duy nhất của tháng 11. Lỡ hẹn hoặc thi hỏng thì phải chờ 12 tháng.
- Máy bay trên toàn quốc ngừng cất cánh và hạ cánh khoảng 25 phút trong lúc phần thi nghe tiếng Anh phát âm thanh.
- Điểm trả về theo 9 bậc cho mỗi môn. Bậc 1 ở môn chấm tương đối nghĩa là nằm trong top 4% thí sinh.
- Gaokao của Trung Quốc kéo dài từ 2 ngày và có hơn 10 triệu thí sinh; Suneung dồn tất cả vào một ngày cho khoảng nửa triệu người.
Kỳ thi Suneung là gì và ai phải thi?
Suneung là kỳ thi quốc gia chuẩn hóa do Viện Chương trình giảng dạy và Đánh giá Hàn Quốc (KICE) ra đề. Đây là cơ quan nhà nước soạn và chấm đề thay mặt Bộ Giáo dục. Kỳ thi thay thế một bài thi tuyển sinh cũ từ đợt tuyển sinh năm 1994 và giữ nguyên khung cơ bản đến nay: một ngày, nhiều môn, câu hỏi trắc nghiệm và điền đáp án ngắn, chấm bằng máy.
Phần lớn thí sinh là học sinh lớp 12, gọi là go-sam (고3, “năm ba cấp 3”). Một bộ phận lớn là thí sinh thi lại, tức những người đã thi năm trước và muốn cải thiện điểm. Người Hàn gọi lần thi lại thứ nhất là jaesu (재수), lần thứ hai là samsu (삼수), từ đó trở đi là N-su. Có người dành trọn một năm ở các học viện chuyên luyện Suneung, ngoài ra không làm gì khác.
Nếu bạn từng thắc mắc vì sao học sinh Hàn nói về tuổi “19” hay “20” lúc thi cử theo cách khó hiểu, đó là do cách tính tuổi và năm học ngày trước. Bài tuổi Hàn và tuổi quốc tế của chúng tôi gỡ rối chuyện này.
Suneung thi những môn nào: đề, số câu và thời gian
Bài thi gồm năm tiết, luôn theo cùng một thứ tự. Thí sinh thi đủ các phần ở trong trường thi khoảng chín tiếng, từ buổi sáng nhận phòng đến cuối chiều. Mỗi tiết có thời lượng cố định và không ai được ra sớm.
| Tiết | Môn | Số câu / điểm tối đa | Thời gian | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Tiếng Hàn (국어) | 45 / 100 | 80 phút | Đọc hiểu, văn học, ngữ pháp; phần chung cộng một phần tự chọn |
| 2 | Toán (수학) | 30 / 100 | 100 phút | Phần chung cộng một phần tự chọn (xác suất thống kê, giải tích hoặc hình học) |
| 3 | Tiếng Anh (영어) | 45 / 100 | 70 phút | Mở đầu bằng phần nghe khoảng 25 phút |
| 4 | Lịch sử Hàn Quốc (한국사) + Tự chọn (탐구) | 20 / 50 mỗi môn | 30 phút mỗi môn | Lịch sử Hàn Quốc là môn bắt buộc; Tự chọn là tối đa hai môn khoa học xã hội, khoa học tự nhiên hoặc nghề |
| 5 | Ngoại ngữ thứ hai hoặc Hán văn (한문) | 30 / 50 | 40 phút | Không bắt buộc; ngoại ngữ gồm tiếng Nhật, Trung, Pháp, Đức, Tây Ban Nha và một số thứ tiếng khác |
Môn Hàn và Toán là nơi phân định cao thấp. Tiếng Hàn đòi hỏi đọc nhanh các đoạn văn dày đặc về triết học, kinh tế, khoa học, nên thực chất là một cuộc chạy marathon đọc hiểu. Toán thiên về các bài giải tích nặng, và vài câu cuối mỗi đề là những câu thí sinh luyện suốt nhiều tháng.
Suneung có phải thi trắc nghiệm không?
Phần lớn là có. Hầu hết câu hỏi có năm đáp án và thí sinh tô vào phiếu OMR (phiếu trả lời trắc nghiệm để máy quét). Môn Toán có một số câu điền đáp án ngắn, thí sinh viết ra một con số. Không có bài luận, và đó là một lý do kỳ thi bị chỉ trích là thưởng cho việc luyện đề theo khuôn mẫu.
Thí sinh được mang gì vào phòng thi?
Rất ít. Điện thoại, đồng hồ thông minh và hầu hết thiết bị điện tử đều bị cấm, và bị bắt gặp mang theo có thể khiến toàn bộ bài thi bị hủy. Trong phòng, thí sinh dùng loại bút máy tính chấm điểm chính thức. KICE công bố danh sách vật dụng được phép và bị cấm mỗi năm, nên hãy xem thông báo chính thức thay vì dựa vào lời khuyên cũ.
Vì sao Hàn Quốc im lặng vào ngày thi Suneung
Không nước nào khác thay đổi buổi sáng của mình vì một kỳ thi như thế này. Ý tưởng đơn giản: không điều gì bên ngoài phòng thi được phép làm thí sinh mất điểm, nên chính phủ và các công ty tư nhân dọn đường cho các em.
Vì sao máy bay ngừng bay trong ngày thi Suneung?
Trong phần thi nghe tiếng Anh, việc cất cánh và hạ cánh ở các sân bay trên cả nước bị dừng khoảng 25 phút để tiếng động cơ không át âm thanh bài nghe. Máy bay đang trên không được giữ ở độ cao lớn cho đến khi hết khung giờ đó. Các hãng hàng không sắp xếp lại lịch bay, và các chuyến bay huấn luyện quân sự cùng các buổi bắn tập cũng tạm dừng. Nếu bạn bay đến hoặc rời Hàn Quốc hôm đó, hãy chuẩn bị tinh thần là giờ bay đã bị dời; thông báo của hãng bay sẽ nói rõ.
Công sở và thị trường chứng khoán có mở cửa muộn không?
Có. Cơ quan nhà nước và nhiều tập đoàn lớn lùi giờ làm một tiếng, thường là 10 giờ sáng, để đường phố thông thoáng cho thí sinh. Sàn giao dịch Hàn Quốc (Korea Exchange), nơi vận hành KOSPI (chỉ số chứng khoán chính của Hàn Quốc), theo thông lệ cũng mở và đóng cửa muộn một tiếng. Tàu điện ngầm và xe buýt tăng thêm chuyến vào giờ cao điểm buổi sáng. Cách sắp xếp cụ thể được thông báo hằng năm, nên hãy xem thông báo của đơn vị vận tải hoặc Korea Exchange.
Cảnh sát có thật sự chở thí sinh đến phòng thi không?
Có, và đây là một trong những khoảnh khắc được chụp ảnh nhiều nhất trong ngày. Xe tuần tra và mô tô cảnh sát đón những thí sinh kẹt xe, đi nhầm điểm thi hoặc sắp trễ, rồi chạy thẳng đến cổng trước giờ đóng. Tình nguyện viên địa phương và tài xế taxi cũng chở miễn phí. Quanh các điểm thi, người ta hạn chế bóp còi, hạn chế thi công và phân luồng giao thông.
Cổ vũ Suneung là gì?
Sáng sớm, các em lớp dưới xếp hàng trước điểm thi với băng rôn và đồ ăn nhẹ để cổ vũ các anh chị khi bước vào. Phụ huynh tụ tập ở cổng, và nhiều người dành cả ngày cầu nguyện ở chùa hoặc nhà thờ; có người đã cầu nguyện 100 ngày (baegil gido, 백일기도) trước kỳ thi. Ngày thi còn nổi tiếng với đợt rét đột ngột, người Hàn gọi là suneung hanpa (수능 한파, “rét Suneung”), nên bạn sẽ thấy rất nhiều áo phao dày.
Cách tính điểm Suneung: thang 9 bậc
Thí sinh không bao giờ nhận một con số phần trăm đơn giản. Phiếu điểm cho mỗi môn ba số: điểm chuẩn (표준점수, điều chỉnh theo độ khó của đề năm đó), thứ hạng phần trăm (백분위) và bậc (등급) từ 1 đến 9. Điểm thô không xuất hiện trên phiếu.
Bậc là con số ai cũng nhắc đến. Ở các môn chấm tương đối (Tiếng Hàn, Toán và Tự chọn), bậc được chia theo tỷ lệ cố định của số thí sinh:
| Bậc | Tỷ lệ thí sinh | Tích lũy | Thường có nghĩa là |
|---|---|---|---|
| 1 | Top 4% | 4% | Đủ sức cạnh tranh vào các trường chọn lọc nhất |
| 2 | 7% tiếp theo | 11% | Mạnh; đạt yêu cầu tối thiểu của nhiều trường top |
| 3 | 12% tiếp theo | 23% | Vững cho nhiều trường đại học bốn năm |
| 4 | 17% tiếp theo | 40% | Trên mức trung bình |
| 5 | 20% tiếp theo | 60% | Nhóm giữa |
| 6 đến 9 | 40% còn lại | 100% | Các bậc thấp; bậc 9 là 4% cuối bảng |
Vì sao tiếng Anh và Lịch sử Hàn Quốc chấm khác?
Hai môn này dùng cách chấm tuyệt đối, tức bậc phụ thuộc vào điểm của bạn chứ không phải thứ hạng. Ở môn Anh, từ 90 điểm trở lên trên thang 100 là bậc 1, 80 đến 89 là bậc 2, cứ thế theo bước 10 điểm. Lịch sử Hàn Quốc chấm trên 50, và từ 40 điểm trở lên được bậc 1. Thay đổi này nhằm giảm cuộc chạy đua luyện tiếng Anh, dù hiệu quả đến đâu vẫn còn tranh cãi.
Khi nào có kết quả?
KICE đăng đáp án trên website ngay sau kỳ thi, và thí sinh tự chấm bài vào buổi tối hôm đó (một thói quen gọi là gachaejeom, 가채점). Sau một khoảng ngắn để khiếu nại chính thức các câu gây tranh cãi, phiếu điểm chính thức được gửi đi khoảng một tháng sau. Muốn biết chính xác ngày công bố, hãy xem trên KICE.
Suneung quyết định thế nào việc vào đại học
Tuyển sinh Hàn Quốc chạy theo hai đường, và Suneung có vai trò ở cả hai. Susi (수시, tuyển sinh sớm hoặc xét tuyển liên tục) chủ yếu xét học bạ, bài luận, phỏng vấn và hoạt động, và chiếm phần lớn chỉ tiêu ở đa số trường. Jeongsi (정시, tuyển sinh chính quy) xếp hạng thí sinh chủ yếu theo điểm Suneung và diễn ra sau khi có kết quả.
Susi cũng không cho phép thí sinh bỏ qua kỳ thi. Nhiều chương trình chọn lọc đặt ra yêu cầu điểm Suneung tối thiểu (수능 최저학력기준), ví dụ tổng hợp các bậc ở những môn đã chọn. Không đạt thì suất trúng tuyển mất, dù học bạ hoàn hảo.
Vì sao một kỳ thi lại nặng ký đến vậy?
Vì rất nhiều thứ trong đời sống Hàn Quốc được xếp hạng theo tên trường đại học. Ba trường đứng đầu là Seoul National, Korea và Yonsei, gọi chung là SKY, và tấm bằng từ đó vẫn mở cửa vào các tập đoàn lớn, cơ quan nhà nước và ngành luật. Đó là lý do các gia đình chi mạnh tay cho hagwon (trung tâm luyện thi tư), tập trung nổi tiếng nhất ở khu Daechi-dong thuộc Gangnam, Seoul. Bộ phim SKY Castle của đài JTBC dựng cả một vở châm biếm quanh áp lực này.
Cường độ đó giống những hệ thống khác của Hàn Quốc, nơi nhiều năm rèn luyện dẫn đến một khoảnh khắc sống còn. Nếu thấy quen, hãy xem hệ thống thực tập sinh K-pop vận hành ra sao.
Suneung và gaokao: kỳ thi Hàn Quốc so với Trung Quốc
Gaokao (高考, cao khảo) là kỳ thi đại học quốc gia của Trung Quốc, và hai kỳ thi này hay bị gộp chung thành “những kỳ thi khó nhất thế giới”. Chúng giống nhau ở mức độ căng thẳng và an ninh, nhưng khác nhiều về hình thức.
| Suneung (Hàn Quốc) | Gaokao (Trung Quốc) | |
|---|---|---|
| Thời điểm | Mỗi năm một lần, vào tháng 11 | Mỗi năm một lần, đầu tháng 6 |
| Thời lượng | Một ngày | Từ 2 ngày trở lên, tùy tỉnh |
| Số thí sinh | Khoảng nửa triệu | Hơn 10 triệu |
| Đề thi | Một đề quốc gia cho tất cả | Đề quốc gia và đề của từng tỉnh khác nhau theo vùng |
| Dạng câu hỏi | Gần như toàn trắc nghiệm | Có bài luận dài và phần trình bày lời giải |
| Định dạng kết quả | Điểm chuẩn, thứ hạng phần trăm, 9 bậc mỗi môn | Tổng điểm, thường trên thang 750 |
| Phản ứng của cả nước | Dừng bay giờ thi nghe, công sở mở muộn, cảnh sát chở thí sinh | Cảnh sát hộ tống, hạn chế tiếng ồn và thi công quanh điểm thi, kiểm tra chống gian lận nghiêm ngặt |
Khác biệt thực tế lớn nhất là bài luận. Thí sinh gaokao viết một bài văn tiếng Trung dài, còn thí sinh Suneung không phải viết một đoạn nào. Điểm lạ khác của Suneung là sự nén lại: cả quá trình đi học bị đánh giá trong một ngày, nên một buổi sáng tệ gây hại nhiều hơn so với thi rải qua nhiều ngày.
Quà may mắn ngày thi Suneung: yeot, nĩa và món cần tránh
Vài tuần trước kỳ thi, cửa hàng tiện lợi và tiệm bánh bày đầy các bộ quà chúc may mắn. Gần như tất cả đều chơi chữ, nên biết chút tiếng Hàn thì mọi thứ mới có nghĩa.
- Yeot (엿): kẹo mạch nha dẻo truyền thống làm từ ngũ cốc. Động từ “dính” trong tiếng Hàn, 붙다 (butda), cũng có nghĩa là “đỗ” một kỳ thi, nên viên kẹo dính tượng trưng cho việc bám chặt lấy trường đại học. Có phụ huynh còn dán yeot lên cổng trường.
- Chapssaltteok (찹쌀떡): bánh gạo nếp dẻo nhân đậu đỏ ngọt, cùng logic “dính”.
- Nĩa: 찍다 (jjikda) vừa là “đâm” vừa là “chọn” một đáp án, nên chiếc nĩa giúp bạn chọn đúng.
- Giấy vệ sinh: 풀다 (pulda) vừa là “cuộn ra” vừa là “giải”, nên cuộn giấy có nghĩa là bạn sẽ giải được mọi bài.
- Gương: từ cụm “thi cho tốt”, 시험을 잘 보다, vì 보다 vừa là “nhìn” vừa là “dự” thi.
Món cần tránh cũng mang tính biểu tượng không kém. Miyeokguk (미역국, canh rong biển) trơn tuột, và 미끄러지다 (“trượt”) là tiếng lóng để chỉ thi rớt, nên không ai nấu món này cho thí sinh trước ngày thi. Chuối cũng bị tránh vì lý do tương tự.
Một ngày thi Suneung của một thí sinh diễn ra thế nào
Đi qua một ngày điển hình của thí sinh ở Seoul, bạn sẽ hiểu vì sao các biện pháp quốc gia tồn tại. Giờ giấc dưới đây là ước chừng và thay đổi chút ít mỗi năm; KICE công bố lịch chính thức.
- Sáng sớm: bữa sáng nhẹ, thường là cháo, vì không ai muốn đau bụng. Phụ huynh gói dosirak (cơm hộp) với món quen thuộc, vị nhạt.
- Khoảng 8 giờ sáng: đến trường thi được chỉ định, thường không phải trường của mình. Các em lớp dưới cổ vũ ở cổng. Cổng đóng đúng giờ, và đó là lúc xe cảnh sát chở thí sinh phát huy tác dụng.
- Buổi sáng: nộp điện thoại, rồi thi Tiếng Hàn, sau đó là Toán. Hai bài quan trọng nhất xong trước giờ ăn trưa.
- Bữa trưa: ăn ngay tại bàn. Đa số thí sinh ôn lại ghi chú cho môn Anh.
- Đầu giờ chiều: thi Tiếng Anh, bắt đầu bằng phần nghe. Bên ngoài, máy bay đang chờ và giao thông yên ắng.
- Giữa đến cuối chiều: Lịch sử Hàn Quốc và các môn Tự chọn, rồi bài ngoại ngữ không bắt buộc. Thí sinh ra về khi trời đã nhá nhem.
- Buổi tối: đáp án được đăng và thí sinh đối chiếu bản đề của mình. Nhà hàng, rạp phim và cửa hiệu giảm giá cho thí sinh Suneung trong những tuần sau, thường khi bạn xuất trình giấy báo dự thi.
Suneung có ý nghĩa gì nếu bạn sống ngoài Hàn Quốc
Với hầu hết độc giả ở nước ngoài, Suneung là thứ để theo dõi chứ không phải để thi. Người nước ngoài nộp hồ sơ vào đại học Hàn thường đi theo diện tuyển sinh quốc tế riêng, dựa trên học bạ, điểm ngoại ngữ như TOPIK (kỳ thi năng lực tiếng Hàn) hoặc tiếng Anh, và phỏng vấn. Công dân Hàn từng học ở nước ngoài cũng thường có các diện tuyển đặc biệt riêng. Nếu bạn đang cân nhắc du học Hàn Quốc, hãy xem trang tuyển sinh quốc tế của từng trường thay vì quy chế Suneung.
Du khách cũng nên biết ngày thi có ảnh hưởng. Hãy chuẩn bị cho các chuyến bay bị dời quanh khung giờ phần nghe, buổi sáng chậm hơn ở trung tâm Seoul và những con phố rất yên ắng gần các trường học. Tháng 11 vốn là thời điểm đẹp để đến, khi sắc thu phai dần sang đầu đông; xem bài thời điểm đẹp nhất để đến Hàn Quốc. Cửa hàng và điểm tham quan vẫn hoạt động bình thường, và các ưu đãi sau kỳ thi dành cho học sinh có thể khiến Seoul nhộn nhịp trong nhiều tuần.
Kỳ thi cũng giúp bạn hiểu văn hóa đại chúng Hàn Quốc hơn. Phim học đường và webtoon liên tục nhắc đến áp lực của go-sam, những đêm thức trắng ở quán cà phê học bài và tính chất “một phát ăn cả” của kỳ thi. Khi biết bậc 1 môn Toán nghĩa là gì, nhiều tình tiết phim sẽ thấm hơn hẳn.
FAQ
Suneung nghĩa là gì?
Suneung (수능) là cách nói tắt của 대학수학능력시험, dịch là “Kỳ thi Năng lực Học thuật Đại học” (College Scholastic Ability Test). Trong tiếng Anh thường gọi là CSAT. Người Hàn hầu như chỉ nói “suneung”.
Kỳ thi Suneung kéo dài bao lâu?
Chỉ một ngày. Thí sinh thi đủ các phần, kể cả bài ngoại ngữ không bắt buộc, có mặt ở điểm thi khoảng chín tiếng, từ lúc nhận phòng buổi sáng đến cuối chiều. Mỗi bài thi dài từ 30 đến 100 phút.
Có thể thi lại Suneung không?
Có, nhưng chỉ mỗi năm một lần, vì kỳ thi tổ chức một ngày trong tháng 11. Không giới hạn số lần thi, và thí sinh thi lại chiếm một tỷ lệ đáng kể mỗi năm. Nhiều người học trọn một năm ở học viện luyện thi giữa hai lần thi.
Suneung có khó hơn SAT không?
Đa số so sánh cho rằng có, xét về nội dung: Toán đi sâu hơn vào giải tích, còn các đoạn đọc tiếng Hàn dài và mang tính chuyên môn. Khác biệt lớn hơn nằm ở mức đặt cược. SAT có thể thi nhiều lần mỗi năm và chỉ là một phần của hồ sơ vào đại học Mỹ, còn Suneung chỉ diễn ra một lần và có thể tự quyết định việc trúng tuyển.
Người nước ngoài có thi Suneung không?
Hiếm khi. Sinh viên nước ngoài thường nộp vào đại học Hàn qua diện tuyển sinh quốc tế dựa trên học bạ và các bài thi ngôn ngữ như TOPIK. Hãy xem trang tuyển sinh của trường bạn quan tâm để biết yêu cầu hiện hành.
Vì sao người Hàn tặng yeot trước kỳ thi?
Yeot là loại kẹo mạch nha dính, và từ “dính” trong tiếng Hàn cũng có nghĩa là “đỗ” kỳ thi. Tặng kẹo là lời chúc thí sinh sẽ bám chắc vào trường mình chọn. Bánh gạo nếp và nĩa cũng dựa trên cùng kiểu chơi chữ.
Cần theo dõi gì quanh kỳ Suneung tới
Định dạng kỳ thi đang thay đổi. Bộ Giáo dục đã công bố cải cách: bỏ phần tự chọn ở môn Hàn và Toán, đồng thời đưa môn xã hội tích hợp và khoa học tích hợp thành môn chung, bắt đầu từ đợt tuyển sinh đại học năm 2028. Nếu bạn theo dõi giáo dục Hàn Quốc, website chính thức của KICE là nơi chi tiết và đề mẫu xuất hiện đầu tiên.
Mỗi năm, hãy chú ý ba điều sau kỳ thi: đề được đánh giá khó đến đâu (nó quyết định điểm chuẩn từng bậc), có câu hỏi nào bị khiếu nại chính thức không, và đợt công bố điểm khoảng một tháng sau. Định đi Hàn vào tháng 11? Hãy kiểm tra lịch bay của hãng vào ngày thi, rồi xây phần còn lại của chuyến đi quanh mùa đầu đông ở Seoul với danh sách việc nên làm ở Seoul vào mùa đông.
Bài liên quan
Nguồn kice.re.kr · k-korea.blog
Giá, giờ mở cửa và tình trạng hàng có thể thay đổi. Hãy kiểm tra trang chính thức trước khi mua hoặc đi.