13 dk okuma
Kdrama nedir sorusunun kısa cevabı: Genellikle 16 bölümlük, tek sezonda biten bir Kore televizyon dizisi. Koreliler buna sadece deurama (드라마) der, yurtdışındaki hayranlar ise Amerikan, Japon ve Çin dizilerinden ayırmak için başına K harfini ekledi. ABD dizileriyle büyüdüyseniz en büyük fark şu: Kdramaların çoğu baştan planlanmış bir finali olan tek parça bir hikâye olarak yazılır, yani uzun bir hafta sonunda bir diziyi bitirip gerçekten kapanış yaşayabilirsiniz.
Önemli Noktalar
- Klasik kdrama, haftada iki bölüm yayımlanan ve her bölümü yaklaşık bir saat süren 16 bölümlük bir mini dizidir.
- Dorama, Japoncada TV dizisi demektir. İspanyolca, Portekizce ve Rusça konuşan hayranlar Kore dizileri için de bu kelimeyi kullanır, ama Kore’de kimse kullanmaz.
- Çoğu kdrama tek sezonda biter. İkinci sezon istisnadır, o yüzden beklemeyin.
- 16 bölümlük bir dizi kabaca 16 ila 19 saatlik izleme demek. Bu, tipik bir ABD dijital platform dizisinin iki sezonuna denk geliyor.
Kdrama nedir, tam olarak?
Kdrama, Kore’de çekilen, senaryolu ve oyuncularla yapılan bir televizyon dizisidir. Korece çekilir, yurtdışında altyazıyla, bazen dublajla izlenir. Yapımcılar üç gruba ayrılır: karasal yayıncılar KBS, MBC ve SBS (Kore’nin eski ücretsiz ulusal kanalları), tvN ve JTBC gibi kablolu kanallar ve kendi Kore yapımlarını sipariş eden dijital platformlar.
Kore’de deurama (드라마) ya da hanguk deurama (한국 드라마, Kore dizisi) dendiğini duyarsınız. Burada drama kelimesi geniş bir şemsiye. Komedi, korku, polisiye ve romantik hikâyelerin hepsi drama sayılır, yani bir romantik komedi de dramadır. Yurtdışındaki hayranlar kdrama dediğinde yalnızca ağır dizileri değil, tüm Kore televizyon dizilerini kastediyor.
Kdramalar Hallyu (한류, Kore Dalgası) denen büyük akışın bir koludur. Kore medyası bu terimi K-pop, sinema ve webtoonlarla birlikte Kore popüler kültürünün dünyaya yayılması için kullanır. Webtoon, Kore’nin dijital çizgi romanları demek ve dizi senaryolarının en büyük kaynaklarından biri hâline geldi.
Kdrama ile Kore filmi aynı şey mi?
Hayır. Kdrama bölümlere bölünmüş televizyon yapımıdır. Parasite gibi Kore filmleri kendi yönetmenleri, sinemaları ve festivalleri olan ayrı bir sektördür, oyuncular ikisi arasında gidip gelse de. Sinemadan geldiyseniz Parasite açıklaması iki saatlik bir hikâyenin ne kadar farklı kurulduğunu gösteriyor.
Bazı hayranlar neden kdrama yerine dorama diyor?
Dorama (ドラマ), Japoncada İngilizce drama kelimesinin okunuşu. Japon hayranlar bunu kendi TV dizileri için kullanır. Asya dizileri hayranların altyazı çevirdiği topluluklar üzerinden yayılırken kelime başka dillere de geçti ve her türlü Asya dizisini anlatır oldu.
Bugün Latin Amerika, Brezilya ve İspanya’daki İspanyolca ve Portekizce konuşanlar Kore, Japon, Çin ve Tayland dizileri için ortak olarak dorama der, Rusça konuşan hayranlar da дорама kullanır. İngilizce konuşan hayranlar ise ülkeye göre ayırmayı sever: Kore için K-drama, Japonya için J-drama, Çin için C-drama, Tayland için Thai drama ya da lakorn.
- Kore’de: deurama (드라마). Seul’de dorama derseniz şaşkın bir bakış alırsınız.
- İngilizcede: K-drama, kdrama ya da Korean drama. Üçü de aramada çıkar.
- Türkçede: Kore dizisi ya da kdrama. Dorama kelimesini de duyabilirsiniz, özellikle uluslararası hayran forumlarında.
Hiçbiri yanlış değil. Bunlar bölgesel alışkanlıklar, o yüzden izleme uygulamanızın ve hayran forumlarının kullandığı kelimeyi kullanın.
Kdrama kaç bölüm sürer? Bölüm sayısı, süre ve sezonlar
Prime time’ın standart formatı mini dizidir (미니시리즈). 16 bölüm sürer, genellikle haftada iki bölüm olarak Pazartesi-Salı ya da Cumartesi-Pazar gibi eşli saatlerde yayımlanır ve yaklaşık iki ay içinde biter. Karasal kanal bölümleri tipik olarak bir saat civarındadır, çoğu zaman daha uzun. Bazı mini diziler 12 ya da 20 bölüm sürer, dijital platform yapımları ise sıklıkla daha kısadır ve 6 ila 10 bölüm yaygındır.
Yanlışlıkla tıklayabileceğiniz iki çok farklı format daha var. Hafta sonu dizileri (주말 드라마, jumal deurama) çoğu zaman 50 bölümü aşan uzun aile sagalarıdır. Günlük diziler (일일 드라마, ilil deurama) hafta içi yayımlanır ve 100 bölümü geçebilir. İkisi de ağırlıklı olarak Kore’deki aile izleyicisi için yapılır ve ciddi bir zaman taahhüdüdür.
| Format | Tipik uzunluk | Bölüm süresi | En uygun kitle |
|---|---|---|---|
| Mini dizi (미니시리즈) | 12 ila 20 bölüm, klasik olarak 16 | Yaklaşık 60 ila 70 dakika | İlk kez izleyenler, romantik komediler, gerilimler |
| Dijital platform yapımı | Çoğunlukla 6 ila 12 bölüm | Değişir, yaklaşık 45 ila 70 dakika | Sıkı bir hikâye isteyen maraton severler |
| Hafta sonu dizisi (주말 드라마) | Çoğunlukla 50+ bölüm | Yaklaşık bir saat | Aile hikâyeleri, uzun soluklu hayranlar |
| Günlük dizi (일일 드라마) | Çoğunlukla 100+ bölüm | Yaklaşık 30 ila 40 dakika | Günlük alışkanlık isteyen izleyiciler |
| Web dizisi | Kısa seriler | Çoğunlukla 10 ila 20 dakika | Yolculuk anları, Korece dinleme pratiği |
Kdramaların çoğu neden tek sezon sürer?
Kore dizileri genellikle tek bir senarist tarafından, sonu baştan planlanmış tek bir hikâye olarak yazılır. Oyuncular tek bir yapıma imza atar ve ünlü yıldızlar yıllarca sürecek devam dizilerine nadiren bağlanır. Erkek oyuncuların zorunlu askerlik hizmetine de zaman ayırması gerekir (Kore askerlik hizmeti rehberimize bakın), bu da uzun çok sezonlu sözleşmeleri zorlaştırır.
İstisnalar yok değil. Hospital Playlist, Kingdom, Sweet Home ve Squid Game yeni sezonlarla geri döndü. İkinci sezonu plan değil, bonus olarak görün.
Bir diziyi bitirmek ne kadar sürer?
Somut bir örnek: Bölüm başına yaklaşık 65 dakikadan 16 bölüm kabaca 17 saat eder. Her akşam iki bölüm izlerseniz sekiz akşamda biter. Bu, sekiz bölümlük iki sezonluk bir ABD dijital platform dizisi kadar eder, ama tek bir hikâye ve tek bir final ile. 50 bölümlük bir hafta sonu dizisi ise birkaç haftalık bir projedir.
Yabancıların bilmesi gereken kdrama türleri
Neredeyse her kdramada, polisiyelerde bile, bir romantik hat vardır. Bunun dışında türler Kore’de net biçimde etiketlenir ve Korece terimleri bilmek yorumları ve hayran paylaşımlarını okumanıza yardım eder.
| Tür | Korece terim | Ne beklemeli | Bilinen örnek |
|---|---|---|---|
| Romantik komedi | 로코 (roko) | Esprili diyaloglar, yavaş yanan aşk, mutlu son | Business Proposal |
| Melodram | 멜로 (mello) | Gözyaşı, kader, hastalık ya da ayrılık | Winter Sonata |
| Tarihî | 사극 (sageuk) | Joseon dönemi sarayları, hanbok, saray entrikaları | Dae Jang Geum (Jewel in the Palace) |
| Abartılı aile draması | 막장 (makjang) | Gizli doğumlar, aldatmalar, çılgın intikam planları | The Penthouse |
| İntikam gerilimi | 복수극 (boksugeuk) | Haksızlığa uğramış bir başrol, uzun ve özenli bir hesaplaşma | The Glory |
| Fantastik romantizm | 판타지 (pantaji) | Ölümsüzler, zaman kaymaları, beden değiştirmeler | Goblin |
| Suç ve gizem | 수사물 (susamul) | Dedektifler, çözülmemiş dosyalar, sürpriz dönüşler | Signal |
| Tıp ve hukuk | 의학·법정 드라마 | Geniş oyuncu kadrosuyla anlatılan iş yeri vakaları | Hospital Playlist, Extraordinary Attorney Woo |
| Zombi ve hayatta kalma | 좀비·서바이벌 | Keskin toplumsal eleştirisi olan korku | Kingdom, Squid Game |
| Gündelik hayat | 일상물 (ilsangmul) | Mahalleler, dostluk, nostalji | Reply 1988 |
Bir diziyi Kore dizisi gibi hissettiren ne?
Bazı öğeler türden türe tekrar eder: aile yükümlülükleri, zengin ile yoksul arasındaki sınıf farkı, iş yerindeki hiyerarşi, ortak banchan (반찬, küçük garnitür tabakları) etrafındaki yemek sahneleri ve her duygusal doruk noktasında çalan şarkılarıyla özel bir OST (orijinal film müziği). Üçüncü bölümden sonra jenerik şarkısı aklınızdan çıkmıyorsa dizi tam istenen işi görüyor demektir.
Kdramalar ABD dizilerinden, animeden ve diğer Asya dizilerinden nasıl ayrılıyor?
Bir formatı anlamanın en hızlı yolu, bildiklerinizle kıyaslamak. Aşağıdakiler tipik kalıplar ve her kategorinin istisnaları var.
| Özellik | Kdrama | ABD dizisi | Anime | J-drama | C-drama |
|---|---|---|---|---|---|
| Ortam | Gerçek oyuncular | Gerçek oyuncular | Animasyon | Gerçek oyuncular | Gerçek oyuncular |
| Tipik süre | 16 bölüm | Sezon başına 8 ila 22 bölüm | Cour başına 12 ila 13 ya da 24 ila 26 bölüm | Yaklaşık 10 ila 11 bölüm | Çoğunlukla 30 ila 50+ bölüm |
| Sezonlar | Genellikle tek | Reytingler izin verirse yenilenir | Çoğunlukla birkaç sezon | Genellikle tek, artı özel bölümler | Genellikle tek uzun seri |
| Final | Baştan planlı | İptale kadar çoğu zaman açık | Çoğunlukla kaynak mangayı izler | Planlı | Planlı |
| Yaygın kaynak | Özgün senaryolar, webtoonlar | Özgün senaryolar, kitaplar | Manga, hafif romanlar | Manga, romanlar | Web romanları |
Kore’de yıldız senarist
Kore’de senaristlere jakga (작가) denir ve çoğu zaman oyuncular kadar ünlüdürler. Kim Eun-sook, Descendants of the Sun, Goblin ve The Glory’yi yazdı. Park Ji-eun, My Love from the Star ve Crash Landing on You’nun senaristi. Hayranlar senaristleri, Amerikalıların showrunner’ları takip ettiği gibi takip eder ve büyük bir senaristin yeni projesi daha oyuncu kadrosu belli olmadan Kore’de haber olur.
Yayın sırasında çekilen diziler ile önceden tamamlanan diziler
Birçok karasal kanal draması eskiden yayın sürerken çekilir, senaryolar parça parça dağıtılırdı. Bu alışkanlığa jjokdaebon (쪽대본, sayfa sayfa senaryo) lakabı takıldı. Senaristlerin reytinglere tepki vermesini sağlıyordu, ama ekipler için çok yıpratıcıydı. Dijital platform anlaşmaları ise dizileri sajeon jejak (사전제작, tamamen önceden çekilmiş) modeline itti ve son dönem dizilerin baştan sona daha özenli görünmesinin nedeni de bu.
İçerik ve ton
Karasal kanal kdramaları Kore yaş sınıflandırmasına uyar (genel izleyici, 12, 15 ya da 19) ve cinsellik konusunda ölçülüdür. Romantizm genellikle ilk öpücüğe kadar birçok bölüm boyunca yavaş yavaş kurulur. Dijital platform yapımları şiddet ve dilde daha ileri gider. Ürün yerleştirme, Kore’de PPL denir, yaygın ve oldukça açıktır: Bir karakter bir kahve markasının ya da bir sandviç zincirinin üzerinde fazla duruyorsa bu ücretli bir yerleştirmedir.
Dünya kdramaları neden izliyor? Patlamanın kısa tarihi
Küresel yükseliş dalgalar hâlinde gerçekleşti ve her dalga yeni ülkeleri getirdi.
- 2002: Winter Sonata Japonya’da bir fenomene dönüştü ve orada dizi patlamasının başlangıcı sayılıyor.
- 2003: Saray aşçısından hekime yükselen bir kadının tarihî hikâyesi Dae Jang Geum (Jewel in the Palace), Asya ve Orta Doğu’da yayıldı.
- 2009: Japon mangasından uyarlanan Boys Over Flowers, Güneydoğu Asya’da ve internette genç bir hayran kitlesi oluşturdu.
- 2013 ila 2016: My Love from the Star Çin’de devasa bir hit oldu, ardından Descendants of the Sun Asya genelinde yayıldı.
- 2019: Zombili bir sageuk olan Kingdom, Netflix’in ilk özgün Kore dizisi olarak yayına girdi ve Crash Landing on You pandemi döneminde küresel bir izleyici buldu.
- 2021 ila 2022: Squid Game Netflix’te dünya çapında bir hit oldu ve Lee Jung-jae bu dizideki rolüyle 2022’de dram dizisinde en iyi erkek oyuncu Emmy’sini kazandı.
Neden tutuyor? Bitmiş hikâyeler zamanınıza saygı duyar. Yapım kalitesi yüksek, bütçe görüntü yönetimine ve müziğe gidiyor ve duygular ironik değil içten işleniyor, bu da birçok izleyiciye ABD’nin prestijli dizilerinin yanında ferahlatıcı geliyor. Altyazı uzun süre bir engeldi, ama dijital platformlar onu sıradanlaştırdı.
Yurtdışından kdrama nasıl izlenir?
ABD’de ve çoğu ülkede Kore dizilerini Netflix, Disney+, Prime Video, Rakuten Viki (çok sayıda dilde topluluk altyazılarıyla bilinir) ve Kocowa (Amerika kıtasında Kore kanal yapımlarına odaklanan bir servis) üzerinde bulabilirsiniz. Viu, Asya’nın ve Orta Doğu’nun bazı bölgelerinde önemli bir seçenek. Hangi servisin hangi dizileri sunduğu ülkenize göre değişir ve lisanslar bittikçe değişir.
Altyazılar Korecenin çoğunu düzleştirir. Oppa, sunbae gibi hitaplar ve resmî konuşmadan samimi konuşmaya geçiş, İngilizcenin tam yansıtamadığı ilişki bilgisini taşır. Kdramalardaki Korece kelimeler listemiz en çok duyacağınız 25 kelimeyi anlatıyor.
İzlemek bir geziye dönüşürse, Korea.net yabancı ziyaretçileri Hallyu ile ilgili mekânlara yönlendiren yeni bir platform bildiriyor, buna dizi çekim noktaları da dahil. Gitmeden önce açık günleri ve giriş kurallarını her mekânın resmî sayfasından kontrol edin.
Yeni kdrama izleyicilerinin en sık yaptığı hatalar
İlk bölümden sonra bırakmak
Kdrama açılışları çoğu zaman kurulum için uzun zaman harcar. Birçok hayran karar vermeden önce diziye yaklaşık dört bölüm şans tanır, çünkü ana ilişki ve ana çatışma genellikle orada yerine oturur.
Yanlışlıkla 100 bölümlük günlük diziye başlamak
Oynat tuşuna basmadan önce bölüm sayısına bakın. 50’nin üzerindeyse bir hafta sonu ya da günlük aile dizisiyle karşı karşıyasınız ve bu, 16 bölümlük bir mini diziden çok farklı bir deneyim.
Hiç planlanmamış bir ikinci sezonu beklemek
Aldığınız final çoğunlukla gerçek finaldir. Yayıncı ya da platform yeni bir sezonu resmen duyurmadıysa hikâyenin bittiğini varsayın.
Jenerikleri atlamak
Birçok bölüm bir sonraki bölümün kısa bir önizlemesiyle biter ve bazı bölümlerde jenerik sırasında ya da sonrasında ekstra sahneler saklıdır. İleri sararken dikkatli olun.
Bütün sektörü tek bir türe bakarak yargılamak
Şekerli bir romantik komedi size göre değilse, Signal gibi bir gerilim ya da Reply 1988 gibi bir gündelik hayat dizisi deneyin. Çeşitlilik, romantizm üzerinden yapılan şöhretten çok daha geniş.
SSS
Kdramalar neden sadece 16 bölüm?
16 bölümlük mini dizi, Kore televizyonunda prime time’ın standart uzunluğu hâline geldi: yaklaşık iki ay boyunca haftada iki bölüm. Tam bir aşk ya da gizem hikâyesi için yeterince uzun, tek bir senaristin sonu baştan planlayabileceği kadar da kısa. Dijital platform yapımları birçok diziyi daha da kısalttı.
Dorama ile kdrama aynı şey mi?
Bazen. Dorama Japoncada TV dizisi demektir ve İspanyolca, Portekizce ve Rusça hayran topluluklarında Kore dizileri de dahil genel olarak Asya dizilerini kapsar. İngilizcede K-drama özellikle Kore dizileri anlamına gelir.
Kdramaların sezonu var mı?
Çoğunun tek sezonu ve planlı bir finali var. Hospital Playlist, Kingdom, Sweet Home ve Squid Game dahil birkaç dizi yeni sezonla geri döndü. Resmî bir yenileme haberi için yayıncıya ya da platforma bakın.
ABD’de kdramalar nereden izlenir?
Netflix, Disney+, Prime Video, Rakuten Viki ve Kocowa Kore dizilerini sunuyor. Kataloglar sık değişir ve ülkeye göre farklılaşır, belirli bir dizi için JustWatch’a ya da platformun kendisine bakın.
Kdrama ile anime arasındaki fark nedir?
Kdramalar gerçek oyuncularla çekilen, Kore yapımı canlı çekim dizilerdir. Anime ise çoğu zaman mangadan uyarlanan ve sık sık birkaç sezon yenilenen Japon animasyonudur. Bazı kdramalar da mangadan uyarlanır, en bilinen örnek Boys Over Flowers.
Kdramalar aile izlemesine uygun mu?
Birçok karasal kanal draması, özellikle cinsellik konusunda, oldukça ölçülüdür. Ama her dizinin bir Kore yaş sınıflandırması vardır ve dijital platform yapımları çok şiddetli olabilir. Çocuklarla izlemeden önce platformunuzun gösterdiği yaş sınırına bakın.
Yeni bir kdrama izleyicisi olarak sırada ne var?
İngilizcede zaten sevdiğiniz bir türden 16 bölümlük bir mini dizi seçin. Polisiye severler Signal’la, romantik komedi severler Business Proposal’la, korku severler Kingdom’la başlayabilir. Dört bölüm şans verin. Kısa bir liste isterseniz yeni başlayanlar için kdrama rehberimizde 8 türden 12 başlangıç önerisi var.
Yeni yapımlar için büyük platformların ve yayıncıların resmî sayfalarını takip edin. Hazırlık aşamasındaki işlere bir örnek olarak C21media, Netflix’in The Twilight Between Us adlı Kore dizisine yeşil ışık yaktığını bildiriyor. Ülkenizdeki yayın zamanı için Netflix’in kendi sayfasına bakın. Webtoon hitlerini de gözden kaçırmayın, çünkü bugünün popüler webtoonu birkaç yıl sonra çoğu zaman bir dizinin kaynağı oluyor.
Bunlar da ilginizi çekebilir
Kaynaklar k-korea.blog · news.google.com
Fiyatlar, çalışma saatleri ve stok durumu değişebilir. Satın almadan ya da yola çıkmadan önce resmi sayfayı kontrol edin.